Η μείωση του ενεργειακού κόστους αποτελεί τον βασικό στόχο του νέου σχεδιασμού για την αγορά ηλεκτρισμού, με την κυβέρνηση να θέτει ως ορόσημο τη σταδιακή αποκλιμάκωση των λογαριασμών κατά 30% έως το 2029.
Το σχέδιο δεν βασίζεται σε μια νέα γενιά επιδοτήσεων, αλλά σε ένα πλέγμα μόνιμων παρεμβάσεων που αφορούν την παραγωγή, τη μεταφορά, την αποθήκευση και την κατανάλωση ενέργειας. Η λογική του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι ότι η αποκλιμάκωση των τιμών δεν μπορεί να προέλθει από προσωρινά μέτρα, αλλά από αλλαγές στη δομή του ενεργειακού συστήματος.
Η αφετηρία του σχεδιασμού είναι η μέση λιανική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, η οποία διαμορφώθηκε στα 237,8 ευρώ/MWh. Ο στόχος είναι η υποχώρησή της στα 166,6 ευρώ/MWh, δηλαδή περίπου στα 16,6 λεπτά ανά κιλοβατώρα, μέσα στην επόμενη τριετία.
Το κυβερνητικό επιτελείο εκτιμά ότι η αποκλιμάκωση θα προκύψει από τον συνδυασμό περισσότερης πράσινης παραγωγής, μεγαλύτερης ευελιξίας του συστήματος, περιορισμού απωλειών και ενεργειακής εξοικονόμησης.
Η νέα ενεργειακή πραγματικότητα
Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο κατέχει η αλλαγή του ενεργειακού μείγματος της χώρας. Η ταχεία ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας έχει ήδη αλλάξει τη θέση της Ελλάδας στην περιφερειακή αγορά ηλεκτρισμού.
Η χώρα πέρασε σε καθεστώς καθαρού εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας από το 2024, για πρώτη φορά μετά το 2000, ενώ μέχρι τον Ιούλιο του 2026 οι εξαγωγές είχαν σχεδόν διπλασιαστεί σε σχέση με το σύνολο του προηγούμενου έτους.
Το επόμενο βήμα είναι η μετατροπή αυτού του πλεονεκτήματος σε χαμηλότερο κόστος για τον τελικό καταναλωτή. Όπως επισημαίνει η πολιτική ηγεσία του υπουργείου, η αύξηση της πράσινης παραγωγής από μόνη της δεν αρκεί. Απαιτούνται υποδομές που θα επιτρέπουν την αξιοποίηση της ενέργειας όταν υπάρχει ανάγκη.
Οι έξι παρεμβάσεις για φθηνότερο ρεύμα
Περισσότερες ΑΠΕ στο ενεργειακό σύστημα
Η συνέχιση των επενδύσεων στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αποτελεί τον πρώτο πυλώνα του σχεδιασμού. Από το 2019 η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ έχει υπερτριπλασιαστεί και πλέον ξεπερνά τα 18 GW.
Το στοίχημα πλέον δεν είναι μόνο η αύξηση της παραγωγής, αλλά η καλύτερη ενσωμάτωσή της στο σύστημα, ώστε η χαμηλού κόστους πράσινη ενέργεια να οδηγεί σε μικρότερους λογαριασμούς.
Αποθήκευση για εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης
Η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί το κρίσιμο εργαλείο για τη νέα εποχή των ΑΠΕ. Οι μπαταρίες και τα έργα αποθήκευσης μπορούν να συγκρατούν την ενέργεια που παράγεται σε περιόδους υψηλής ηλιοφάνειας ή ισχυρών ανέμων και να την αποδίδουν όταν η ζήτηση αυξάνεται.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι ακραίες διακυμάνσεις στη χονδρεμπορική αγορά και ενισχύεται η σταθερότητα των τιμών.
Διασυνδέσεις νησιών και μείωση του ενεργειακού κόστους
Σημαντικό μέρος των επενδύσεων αφορά τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών, με συνολικό προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 7 δισ. ευρώ.
Η Κρήτη και οι Κυκλάδες έχουν ήδη συνδεθεί με το ηπειρωτικό σύστημα, ενώ προχωρούν τα έργα για τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο.
Η ολοκλήρωση των υποδομών αυτών αναμένεται να περιορίσει την ανάγκη παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από πετρέλαιο στα μη διασυνδεδεμένα νησιά και να μειώσει τις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ).
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται μείωση κατά 50% της σχετικής χρέωσης, από 6,9 ευρώ/MWh σε 3,45 ευρώ/MWh.
Από τις ρευματοκλοπές στην εξοικονόμηση
Ένας ακόμη άξονας αφορά τον περιορισμό των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών, προβλήματα που επιβαρύνουν συνολικά το ενεργειακό σύστημα και μετακυλίονται στους συνεπείς καταναλωτές.
Παράλληλα, το σχέδιο περιλαμβάνει νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης σε κατοικίες και δημόσια κτίρια, με παρεμβάσεις σε συστήματα θέρμανσης, θερμοσίφωνες και εξοπλισμό υψηλής κατανάλωσης.
Η στόχευση είναι διπλή: μικρότερη κατανάλωση και χαμηλότερη συνολική δαπάνη για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ενεργειακή αυτονομία για επιχειρήσεις και δήμους
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αυτοπαραγωγή και αποθήκευση ενέργειας. Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα μπορούν να αναπτύξουν συστήματα παραγωγής και αποθήκευσης για ίδια χρήση, μειώνοντας την εξάρτηση από τις μεταβολές της αγοράς.
Η χρηματοδότηση του σχεδίου ξεπερνά τα 5 δισ. ευρώ και θα προέλθει από τρεις βασικές πηγές:
- περίπου 2,1 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο,
- περίπου 2,3 δισ. ευρώ από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων,
- περίπου 600 εκατ. ευρώ μέσω της ρήτρας διαφυγής.
Το στοίχημα της χονδρεμπορικής αγοράς
Το μεγαλύτερο στοίχημα αφορά τη λειτουργία της ίδιας της αγοράς ηλεκτρισμού. Η ενίσχυση της αποθήκευσης αναμένεται να περιορίσει τις υψηλές τιμές στις ώρες αιχμής και να βελτιώσει τη λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η συνδυαστική εφαρμογή των μέτρων θα δημιουργήσει ένα πιο ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα, λιγότερο ευάλωτο στις διεθνείς αναταράξεις.
Το ζητούμενο, ωστόσο, είναι η μετάβαση από το επίπεδο των επενδύσεων και των υποδομών στην καθημερινότητα του καταναλωτή. Η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί από το αν η αύξηση της πράσινης παραγωγής, οι νέες διασυνδέσεις και η αποθήκευση μεταφραστούν τελικά σε χαμηλότερους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Διαβάστε ακόμη
Η Wall Street κερδίζει τα Treasuries: Το χρέος των ΗΠΑ αλλάζει τις παγκόσμιες επενδυτικές ροές
ΕΚΤ: Το προσωπικό ζητά απαντήσεις για τη Λαγκάρντ και τα σενάρια αλλαγής ηγεσίας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ