Σε τροχιά επανεκκίνησης επιχειρεί να εισέλθει ο Great Sea Interconnector (GSI), με την ενισχυμένη παρουσία της γαλλικής Meridiam να διαμορφώνει νέα δεδομένα γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και την Αθήνα να στέλνει παράλληλα σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι το έργο θα προχωρήσει με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας.
Στο επίκεντρο των επόμενων κινήσεων βρίσκονται η ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών και των βυθομετρήσεων, η επιλογή του σχήματος που θα αναλάβει τις εργασίες και, στη συνέχεια, η έκδοση της απαραίτητης NAVTEX από τις ελληνικές Αρχές. Πρόκειται για τα βήματα που θα επιτρέψουν να οριστικοποιηθεί η όδευση του καλωδίου στο τμήμα που απομένει και να περάσει το έργο από τη φάση των σχεδιασμών στην επιχειρησιακή υλοποίηση.
Η συγκεκριμένη φάση αποκτά αυξημένη γεωπολιτική σημασία, καθώς το υπόλοιπο των ερευνών αφορά και τη θαλάσσια περιοχή νότια της Κάσου. Η Άγκυρα επαναφέρει την απαίτησή της να ενημερώνεται για έρευνες σε περιοχές τις οποίες θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα, ενώ η Αθήνα απορρίπτει αυτή την προσέγγιση και διαμηνύει ότι για έργα αυτού του χαρακτήρα δεν απαιτείται τουρκική άδεια.
Η Meridiam στο επίκεντρο της νέας «φόρμουλας»
Κομβικό στοιχείο των εξελίξεων αποτελεί η ενεργότερη εμπλοκή της Meridiam. Σύμφωνα με την «Καθημερινή» η γαλλική εταιρεία αναμένεται να αποκτήσει κεντρικό ρόλο στις επόμενες κινήσεις και να ενημερώσει με επιστολή τις χώρες της περιοχής, μεταξύ των οποίων την Ελλάδα και την Τουρκία, για τις εργασίες που απαιτούνται προκειμένου να συνεχιστεί η υλοποίηση του GSI.
Η νέα πραγματικότητα δημιουργεί διαφορετική επιχειρησιακή αλλά και γεωπολιτική βάση για το έργο. Η Γαλλία αποκτά ισχυρότερο αποτύπωμα σε ένα project που θεωρείται στρατηγικής σημασίας για την ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική, καθώς φιλοδοξεί να τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και, σε πλήρη ανάπτυξη, να δημιουργήσει ενεργειακή γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και Ανατολικής Μεσογείου.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο ΑΔΜΗΕ εξακολουθεί να έχει την τεχνική ηγεσία του έργου και την ευθύνη για τη λειτουργία της διασύνδεσης μετά την ηλέκτρισή της, ενώ το επενδυτικό σκέλος αποκτά πλέον εντονότερο γαλλικό χαρακτήρα.
Η Meridiam διαθέτει εμπειρία από μεγάλα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων στην Ευρώπη, μεταξύ των οποίων το NeuConnect, που συνδέει ηλεκτρικά το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γερμανία.
Το δύσκολο 40% των βυθομετρήσεων
Περίπου το 60% των απαιτούμενων βυθομετρήσεων έχει ήδη ολοκληρωθεί, με το υπόλοιπο 40% να θεωρείται το πιο σύνθετο κομμάτι τόσο από τεχνικής όσο και από πολιτικής πλευράς.
Οι έρευνες που απομένουν αφορούν, μεταξύ άλλων, τη θαλάσσια περιοχή νότια της Κάσου, την οποία η Τουρκία εντάσσει στη μονομερώς οριοθετημένη αντίληψή της περί υφαλοκρηπίδας. Η Αθήνα, αντίθετα, δεν αναγνωρίζει τουρκικά δικαιώματα στη συγκεκριμένη περιοχή και θεωρεί ότι οι ενέργειές της είναι απολύτως συμβατές με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Πριν επιστρέψουν τα ερευνητικά πλοία στην περιοχή, η Meridiam και η Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή και την πόντιση του καλωδίου, θα πρέπει να οριστικοποιήσουν τον τρόπο με τον οποίο θα ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Στις επιλογές που βρίσκονται υπό εξέταση περιλαμβάνεται ακόμη και αλλαγή του αναδόχου των θαλάσσιων ερευνών. Δεν αποκλείεται η NextGeo, η οποία είχε συμμετάσχει στον προηγούμενο γύρο με το IEVOLI Relume, να αντικατασταθεί από γαλλική εταιρεία ή κοινοπραξία.
Εφόσον ένα τέτοιο σενάριο επιβεβαιωθεί, το γαλλικό αποτύπωμα θα γίνει ακόμη ισχυρότερο: Meridiam στην επενδυτική πλευρά του GSI, Nexans στην κατασκευή και πόντιση του καλωδίου και πιθανή γαλλική συμμετοχή στις τελικές θαλάσσιες έρευνες.
Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν βρεθεί στο επίκεντρο των επαφών μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Εμανουέλ Μακρόν, με Αθήνα, Λευκωσία και Παρίσι να έχουν εκφράσει τη βούλησή τους για συνέχιση του έργου.
Κρίσιμο επόμενο βήμα αποτελεί η έκδοση NAVTEX από τις ελληνικές Αρχές, ώστε να δεσμευτεί η θαλάσσια περιοχή στην οποία θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες.
Η NAVTEX, ωστόσο, αναμένεται να ακολουθήσει τις επιχειρησιακές αποφάσεις των εταιρειών. Πρώτα θα πρέπει να καθοριστούν ο ανάδοχος των ερευνών, τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν και το χρονοδιάγραμμα των εργασιών και στη συνέχεια να ενεργοποιηθεί το επόμενο στάδιο.
Η διαδικασία αυτή θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η επιστροφή των ερευνητικών πλοίων στη θάλασσα θα αποτελέσει στην πράξη την πρώτη δοκιμασία της νέας «φόρμουλας» για τον GSI.
Μαρινάκης: Το έργο θα προχωρήσει
Απέναντι στην τουρκική απαίτηση για προηγούμενη ενημέρωση της Άγκυρας, η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται κατηγορηματική.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ξεκαθάρισε χθες ότι η Αθήνα θα κινηθεί αποκλειστικά στη βάση όσων προβλέπουν το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας και ότι η ηλεκτρική διασύνδεση θα προχωρήσει σύμφωνα με τον προγραμματισμό.
«Οι κανόνες του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας είναι ακόμα πιο σαφείς σε ό,τι αφορά την έρευνα και το καλώδιο. Η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποστεί από τους κανόνες αυτούς», ανέφερε.
Ο κ. Μαρινάκης επανέλαβε παράλληλα την κοινή πολιτική βούληση για την ολοκλήρωση της διασύνδεσης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του έργου.
Όπως τόνισε, «Κύπρος, Ελλάδα και Γαλλία έχουν εκπεφρασμένη βούληση, την επαναλαμβάνω και σήμερα, να προχωρήσει αυτό το έργο που είναι ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Θα προχωρήσει με βάση τον προγραμματισμό και από μέρους μας θα κάνουμε ό,τι προβλέπεται και αναλογεί για την πρόοδό του».
Χατζηβασιλείου: Για το καλώδιο δεν απαιτείται άδεια
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου, ο οποίος υπογράμμισε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση προχωρά βάσει του σχεδιασμού και συνέδεσε την ενισχυμένη γαλλική παρουσία με την ασφάλεια και τη γεωπολιτική θωράκιση του project.
«Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά με βάση τον σχεδιασμό, ενώ η γαλλική παρουσία σημαίνει ότι το έργο είναι ασφαλές. Η Ελλάδα δεν αφήνει καμία πρόκληση αναπάντητη και δεν υποχωρεί σε ζητήματα σχετικά με το εθνικό της συμφέρον και τα κυριαρχικά της δικαιώματα», τόνισε.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών σημείωσε επίσης ότι για έργα ειρηνικής υποδομής, όπως το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, δεν απαιτείται άδεια, επισημαίνοντας παράλληλα τη στρατηγική διάσταση του GSI.
Πρόκειται, όπως ανέφερε, για ευρωπαϊκό έργο το οποίο θα συμβάλει στην έξοδο της Κυπριακής Δημοκρατίας από την ενεργειακή απομόνωση, ενώ σε ευρύτερο επίπεδο θα ενισχύσει την ενεργειακή σύνδεση της Ευρώπης με τη Μέση Ανατολή.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι δεν αντιτίθεται καταρχήν στην ανάπτυξη διεθνών υποθαλάσσιων υποδομών. Επιμένει, όμως, ότι όταν πραγματοποιούνται έρευνες ή εργασίες πόντισης σε περιοχές τις οποίες θεωρεί μέρος της δικής της υφαλοκρηπίδας, θα πρέπει να προηγείται επικοινωνία μέσω της διπλωματικής οδού.
Η τουρκική πλευρά επικαλείται ως προηγούμενο το υποθαλάσσιο έργο οπτικών ινών Blue Raman, υποστηρίζοντας ότι αντίστοιχη διαδικασία συνεννόησης θα πρέπει να ακολουθείται και σε άλλα έργα που αναπτύσσονται στην περιοχή.
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται μία από τις βασικές διαφορές Αθήνας και Άγκυρας. Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι δεν υφίσταται υποχρέωση εξασφάλισης συναίνεσης ή άδειας από την Τουρκία για την πραγματοποίηση των συγκεκριμένων εργασιών, ενώ η τουρκική πλευρά επιχειρεί να συνδέσει την υλοποίησή τους με τις δικές της διεκδικήσεις περί υφαλοκρηπίδας.
Η Κάσος ως πρώτο μεγάλο τεστ
Το πραγματικό ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην επανέναρξη των ερευνών. Το προηγούμενο της Κάσου παραμένει καθοριστικό, καθώς η προηγούμενη απόπειρα πραγματοποίησης εργασιών στην περιοχή είχε οδηγήσει σε έντονη ελληνοτουρκική αντιπαράθεση.
Ακριβώς γι’ αυτό η νέα φάση του GSI δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα αμιγώς τεχνικό ζήτημα. Η επιλογή του αναδόχου των ερευνών, η έκδοση της NAVTEX και κυρίως η παρουσία των πλοίων στην περιοχή θα δείξουν εάν η νέα επιχειρηματική και γεωπολιτική αρχιτεκτονική μπορεί να οδηγήσει το έργο από τις διαβουλεύσεις στην υλοποίηση.
Η γαλλική παρουσία αποτελεί πλέον μία από τις σημαντικότερες νέες μεταβλητές. Με τη Meridiam σε κεντρικό ρόλο, τη Nexans να έχει αναλάβει το καλώδιο και το Παρίσι να συντάσσεται πολιτικά με Αθήνα και Λευκωσία υπέρ της ολοκλήρωσης της διασύνδεσης, το επόμενο βήμα αποκτά ευρύτερη σημασία. Το κρίσιμο σημείο θα είναι η στιγμή κατά την οποία οι σχεδιασμοί θα μεταφερθούν ξανά στη θάλασσα. Η επιστροφή των ερευνητικών πλοίων νότια της Κάσου θα αποτελέσει το πρώτο ουσιαστικό τεστ τόσο για την επανεκκίνηση του GSI όσο και για τις αντιδράσεις της Άγκυρας απέναντι στη νέα γαλλική «φόρμουλα».
Διαβάστε ακόμη
Η Nvidia και τα νέα AI chips – Η μάχη με τη Huawei
Φάρμακα αδυνατίσματος: Πώς τα Ozempic και Wegovy αλλάζουν τη συνταγή στο παγωτό
Bossware: Οι εργοδότες σε ρόλο Big Brother – Πώς παρακολουθούν κάθε κίνηση των εργαζομένων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.