Η προσωρινή συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, η οποία συνέβαλε στον τερματισμό των εχθροπραξιών και στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, έχει ήδη οδηγήσει σε ορισμένες πρώτες κινήσεις χαλάρωσης των περιορισμών από την Ουάσιγκτον. Ωστόσο, η πραγματική επανένταξη του Ιράν στη διεθνή οικονομία παραμένει μια εξαιρετικά σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία, με αναλυτές να εκτιμούν ότι η πλήρης άρση των κυρώσεων μπορεί να απαιτήσει πολλά χρόνια ακόμη και υπό το καλύτερο δυνατό σενάριο.
Παρά τη βελτίωση του πολιτικού κλίματος, η οικονομική απομόνωση του Ιράν δεν οφείλεται σε μία μόνο δέσμη μέτρων αλλά σε ένα πολυεπίπεδο σύστημα κυρώσεων που έχει οικοδομηθεί εδώ και δεκαετίες από τις ΗΠΑ, τα Ηνωμένα Έθνη, την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες. Οι περιορισμοί αυτοί καλύπτουν το εμπόριο, τις επενδύσεις, τις τραπεζικές συναλλαγές, την ενέργεια, τις μεταφορές και χιλιάδες επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που παραμένουν σε λίστες κυρώσεων.
Η μεγαλύτερη πρόκληση αφορά τις αμερικανικές κυρώσεις. Αν και ορισμένα μέτρα που έχουν επιβληθεί μέσω προεδρικών αποφάσεων μπορούν να ανασταλούν ή να ανακληθούν σχετικά γρήγορα, ένα σημαντικό μέρος του καθεστώτος κυρώσεων βασίζεται σε νομοθεσία που έχει εγκριθεί από το Κογκρέσο. Αυτές οι διατάξεις είναι πολύ δυσκολότερο να αλλάξουν, καθώς απαιτούν νέες πολιτικές αποφάσεις και συχνά συνδέονται όχι μόνο με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αλλά και με ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιφερειακής ασφάλειας και υποστήριξης οργανώσεων που οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τρομοκρατικές.
Καθοριστικό εμπόδιο παραμένει επίσης το καθεστώς των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Η ισχυρή αυτή πολιτικοστρατιωτική δομή έχει βαθιά παρουσία σε μεγάλους τομείς της ιρανικής οικονομίας, από την ενέργεια και τις κατασκευές έως τις μεταφορές και τις τηλεπικοινωνίες. Η διατήρηση των περιορισμών γύρω από τους Φρουρούς σημαίνει ότι ακόμη και αν αρθούν ορισμένες κυρώσεις, πολλές διεθνείς επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν σημαντικό νομικό και κανονιστικό κίνδυνο.
Αντίστοιχα περίπλοκη είναι και η κατάσταση στην Ευρώπη. Παρά την άρση μέρους των περιορισμών μετά τη συμφωνία του 2015, αρκετές κυρώσεις επανήλθαν τα επόμενα χρόνια, ενώ προστέθηκαν νέες που σχετίζονται με πυραυλικά προγράμματα, μη επανδρωμένα συστήματα και ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας. Επιπλέον, η αποσύνδεση ιρανικών τραπεζών από το σύστημα SWIFT εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εμπόδιο για την ομαλή χρηματοδότηση διεθνών συναλλαγών.
Το μεγάλο στοίχημα των επενδύσεων
Η χαλάρωση των κυρώσεων δεν συνεπάγεται αυτόματα και επιστροφή των ξένων επενδυτών. Οι πολυεθνικές επιχειρήσεις έχουν ήδη βιώσει στο παρελθόν τις συνέπειες απότομων αλλαγών στην αμερικανική πολιτική απέναντι στο Ιράν και δύσκολα θα αναλάβουν νέες δεσμεύσεις χωρίς ισχυρές εγγυήσεις μονιμότητας.
Πολλές εταιρείες εξακολουθούν να φοβούνται ότι μια επένδυση στην ιρανική αγορά θα μπορούσε να τις εκθέσει σε μελλοντικές κυρώσεις ή σε νομικές διεκδικήσεις. Ως αποτέλεσμα, ακόμη και αν υπάρξει ευρύτερη συμφωνία, η επιστροφή σημαντικών ξένων κεφαλαίων ενδέχεται να καθυστερήσει αρκετά.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη προσδοκά την αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων που παραμένουν «παγωμένα» σε τράπεζες του εξωτερικού, κυρίως από έσοδα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η πρόσβαση σε αυτά τα κεφάλαια θα μπορούσε να προσφέρει σημαντική ανάσα στην οικονομία, ωστόσο η διαδικασία αποδέσμευσης συνδέεται επίσης με πολύπλοκες νομικές και πολιτικές αποφάσεις.
Για το Ιράν, η συμφωνία αποτελεί αναμφίβολα ένα πρώτο βήμα προς την οικονομική επανένταξη. Ωστόσο, η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών, η επιστροφή των ξένων επενδύσεων και η πλήρης άρση των περιορισμών φαίνεται πως θα αποτελέσουν μια μακρά διαδικασία, η οποία πιθανότατα θα μετρηθεί σε χρόνια και όχι σε μήνες.
Διαβάστε ακόμη
Έρευνα: 1 ευρώ εξαγωγών αφήνει μόλις 43 λεπτά προστιθέμενης αξίας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.