Από την Παρασκευή έως την Κυριακή, με το βλέμμα στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ και τις υψηλότατες τιμές καυσίμων, ο Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ένα ενεργειακό deal και μια «ενεργειακή εκεχειρία».
Στις 9 Οκτωβρίου, ο Αμερικανός Πρόεδρος γνωστοποίησε ότι συμφώνησε με τον Πούτιν, η Ρωσία να διαθέσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ στην αμερικανική και την παγκόσμια αγορά, ενώ θα ακολουθήσουν επιπλέον 500.000 τόνοι κατά τη διάρκεια του Νοεμβρίου και ακόμη 1 εκατ. τόνοι αμέσως μετά. Πρόκειται για μια συμφωνία, που έφερε ρήξη με την Ουκρανία και την ΕΕ, με τον Τραμπ μάλιστα να καλεί τους Ουκρανούς να βρουν νέο ηγέτη, καθώς κατά τον ίδιο, ο Ζελένσκι «είχε πολλές ευκαιρίες να κάνει συμφωνίες με τη Ρωσία, αλλά δεν έκανε καμία».
Χθες Κυριακή, ο Τραμπ ανακοίνωσε όπως φαίνεται… από μόνος του «ενεργειακή εκεχειρία», Ρωσίας – Ουκρανίας, με τον Ζελένσκι να δηλώνει στο Axios ότι «η ανακοίνωση ήταν είδηση για μένα. Ωστόσο, εάν οι Ρώσοι συμφωνήσουν σε ενεργειακή εκεχειρία, η Ουκρανία θα συμφωνήσει». Το κατά πόσο ήταν ενημερωμένη και η ρωσική πλευρά είναι επίσης ένα ερωτηματικό, αφού το βράδυ της Κυριακής, μετά τις ανακοινώσεις, οι ρωσικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Χάρκοβο.
Σήμερα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η Ρωσία απορρίπτει την ιδέα για εκεχειρία 60 ημερών, που πρότεινε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, για να επιτραπεί στη χώρα του να πραγματοποιήσει προεδρικές εκλογές, επισημαίνοντας ότι αντ’ αυτού επιθυμεί μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία.
Σημείωσε επίσης, ότι συνεχίζονται οι επαφές για πιθανή ενεργειακή εκεχειρία μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Ο Πεσκόφ αρνήθηκε να σχολιάσει εάν μια εκεχειρία θα αφορά μόνο τα διυλιστήρια πετρελαίου και πρόσθεσε ότι περαιτέρω λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν εν ευθέτω χρόνω.
Ο ίδιος ο Τραμπ πέρα από την λιτή του ανάρτηση στο Truth Social, στην οποία αναφέρει πως «Με άμεση ισχύ, υπάρχει ενεργειακή εκεχειρία στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Και οι δύο πλευρές συμφώνησαν. Μην την παραβιάσετε», δεν έχει δώσει κάποια περαιτέρω λεπτομέρεια.
Ως άμεση αντίδραση στις συμφωνίες, οι ευρωπαϊκές τιμές του ντίζελ σημείωσαν πτώση 3%, στα περίπου 1.437 δολάρια ανά τόνο, το πρωί της Δευτέρας, ενώ το πετρέλαιο Brent, υποχωρούσε κατά 0,7%, στα 104 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο, αυτή την ώρα το Brent κινείται πάνω από τα 106 δολάρια.
Ωστόσο, αρκετοί είναι οι αναλυτές που προειδοποιούν, ότι οποιαδήποτε τέτοια συμφωνία είναι απίθανο να προσφέρει μόνιμη ανακούφιση στις διεθνείς τιμές των καυσίμων.
Συμφωνία Τραμπ – Πούτιν για το ντίζελ: Γιατί εκτιμάται ότι δεν θα πέσουν οι τιμές
Η αγωνία του Τραμπ για γρήγορα και «εντυπωσιακά» ενεργειακά deals απορρέει από το γεγονός, ότι οι υψηλές τιμές του πετρελαίου και του ντίζελ πλήττουν τη δημοτικότητα του ίδιου και του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ στις αρχές Νοεμβρίου. Είναι χαρακτηριστικό, ότι οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί κατά σχεδόν 70% από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, φτάνοντας περίπου τα 6,30 δολάρια ανά γαλόνι, σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Αυτοκινήτου (AAA).
Χαρακτηριστικό είναι και το σχόλιο του επικεφαλής στρατηγικής ενέργειας της Citigroup, Άντονι Γιουέν, που σημειώνει πως «δεδομένων των πολιτικών και οικονομικών συνθηκών, υπάρχει ισχυρό κίνητρο για περισσότερες παρεμβάσεις». Μάλιστα επισημαίνει, ότι οι εκλογικές περιφέρειες που τείνουν να υποστηρίζουν τους Ρεπουμπλικανούς «καταναλώνουν συνήθως περισσότερο ντίζελ».
Η αρχική ποσότητα των 300.000 τόνων -που περιλαμβάνεται στη συμφωνία Τραμπ – Πούτιν, αντιστοιχεί περίπου στα τρία τέταρτα της ημερήσιας κατανάλωσης ντίζελ στις ΗΠΑ, σύμφωνα με υπολογισμούς της Guardian, που βασίζονται σε στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας (EIA). Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι ποσότητες που προβλέπει η συμφωνία, σε συνδυασμό με τον χρόνο που απαιτείται για να φτάσουν οι προμήθειες στις ΗΠΑ, είναι πολύ μικρές και φτάνουν πολύ αργά για να επηρεάσουν τις σημερινές υψηλές τιμές του ντίζελ.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η μέση τιμή του ντίζελ ανήλθε στις αρχές Οκτωβρίου στο ιστορικό υψηλό των 2 στερλινών ανά λίτρο, ενώ την Παρασκευή διαμορφωνόταν οριακά χαμηλότερα από αυτό το επίπεδο.
Ο Άσλεϊ Κέλτι, αναλυτής ενέργειας της επενδυτικής τράπεζας Panmure Liberum, εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός για την αποτελεσματικότητα της συμφωνίας, μιλώντας στην βρετανική Guardian. «Δεν πρόκειται να έχει καμία επίδραση στις τιμές. Η πρώτη ποσότητα που προβλέπεται να αποσταλεί στις ΗΠΑ είναι εξαιρετικά μικρή», δήλωσε. «Θα χρειαστεί να ναυλώσουν πλοία, να τα φορτώσουν και να μεταφέρουν το φορτίο στις ΗΠΑ. Αυτό θα απαιτήσει περίπου τρεις εβδομάδες. Επομένως, θα έχουμε φτάσει σχεδόν στο τέλος του μήνα, περίπου μία εβδομάδα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές», πρόσθεσε.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε την Κυριακή ότι η συμφωνία «είναι καλή για τον αμερικανικό λαό», καθώς συμβάλλει στη μείωση των τιμών του ντίζελ. Ο Κέλτι της Panmure Liberum προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι αποστολές ρωσικού ντίζελ ενδέχεται να προκαλέσουν πρόσθετες περιπλοκές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Μεταξύ άλλων, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις θα πρέπει να εξακριβώνουν ποιες ποσότητες καυσίμων προέρχονται από τη Ρωσία, καθώς η διακίνησή τους ενδέχεται να παραβιάζει τις κυρώσεις που εξακολουθούν να ισχύουν σε άλλες δικαιοδοσίες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανέστειλε έως τις 7 Απριλίου τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, στο πλαίσιο της συμφωνίας, διατηρώντας παράλληλα σε ισχύ άλλες κυρώσεις που αφορούν ρωσικά προϊόντα.
Ακόμη πιο επιφυλακτικός εμφανίστηκε ο Μαξιμίλιαν Χες, ιδρυτής της συμβουλευτικής εταιρείας πολιτικού κινδύνου Enmetena Advisory και ερευνητής του Foreign Policy Research Institute. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία δεν πρόκειται να έχει ουσιαστική επίδραση ούτε στην αμερικανική αγορά ούτε διεθνώς, καθώς θεωρεί εξαιρετικά απίθανο να εφαρμοστούν πλήρως οι όροι της.
Ο βασικός λόγος, όπως εξήγησε, είναι ότι τα ουκρανικά πλήγματα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά ρωσικών διυλιστηρίων έχουν περιορίσει την παραγωγή ντίζελ της Ρωσίας, δυσχεραίνοντας την υλοποίηση των συμφωνημένων παραδόσεων. Ο Χες εκτιμά μάλιστα ότι η πιθανή αποτυχία της συμφωνίας εξυπηρετεί τις επιδιώξεις του Ρώσου προέδρου.
«Ολόκληρος ο σκοπός της συμφωνίας για τον Πούτιν είναι να αποτύχει, ώστε να μπορέσει να κατηγορήσει την Ουκρανία και, με αυτόν τον τρόπο, να οξύνει τις εντάσεις μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι», υποστήριξε. «Στην πραγματικότητα, αυτό ήδη αποδίδει», κατέληξε.
Τι δυνατότητες έχει η Ρωσία
Παρά τα προβλήματα στα διυλιστήριά της, η Ρωσία δεν έχει αντιμετωπίσει σημαντικές ελλείψεις ντίζελ. Μάλιστα, οι ποσότητες που έχει δεσμευτεί να διαθέσει κατά τους δύο πρώτους μήνες είναι «σχετικά μικρές» για τα δεδομένα της χώρας, σύμφωνα με τον Βλαντίμιρ Νικίτιν, αναλυτή πετρελαίου της Seala AI.
Τα περισσότερα αυτοκίνητα στη Ρωσία χρησιμοποιούν βενζίνη, ενώ αντίθετα το ντίζελ χρησιμοποιείται κυρίως από φορτηγά και βαριά μηχανήματα και παρουσιάζει σταθερά πλεόνασμα. Ο Σεργκέι Βακουλένκο, πρώην επικεφαλής στρατηγικής της Gazprom Neft και σήμερα ερευνητής στο Carnegie Russia Eurasia Center στο Βερολίνο, ανέφερε στους Financial Times, ότι τα ρωσικά διυλιστήρια παράγουν σήμερα περίπου 5,8 εκατ. τόνους ντίζελ τον μήνα, εκ των οποίων εκτιμάται ότι 1,2 έως 2 εκατ. τόνοι μπορούν να διατεθούν προς εξαγωγή.
Ακόμη και αν η Ρωσία εξήγαγε 500.000 τόνους ντίζελ τον επόμενο μήνα -όπως προβλέπεται στο deal Πούτιν – Τραμπ, η ποσότητα αυτή θα κάλυπτε λιγότερο από το 4% της παγκόσμιας ζήτησης για το συγκεκριμένο καύσιμο.
Το σημαντικότερο ερώτημα για τις δυνατότητες της ρωσικής προσφοράς αφορά τα 3 εκατ. τόνους ντίζελ που, σύμφωνα με τον Τραμπ, θα διατεθούν σε μη προσδιορισμένο χρονικό διάστημα, «ανάλογα με την κατάσταση» των διυλιστηρίων. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι κάτι τέτοιο θα καταστεί εφικτό μόνο όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες συντήρησης των διυλιστηρίων και η παραγωγή επανέλθει σε κανονικά επίπεδα, καθώς η συγκεκριμένη ποσότητα προσεγγίζει τους ιστορικούς μηνιαίους όγκους εξαγωγών της Ρωσίας.
«Εάν τα πλήγματα συνεχιστούν με τον σημερινό ρυθμό, η εξαγωγή τέτοιων ποσοτήτων χωρίς να πληγεί η εγχώρια αγορά θα καταστεί αδύνατη», προειδοποιεί ο Βλαντίμιρ Νικίτιν της Seala AI.
Η θολή ενεργειακή εκεχειρία και ο παράγοντας Κίνα
Όσον αφορά την «ενεργειακή εκεχειρία» το τοπίο είναι ακόμα πιο θολό, αφού καμία από τις δύο πλευρές δεν φαίνεται να ήταν ενήμερη και το αν, πότε και σε ποιο βαθμό αυτή θα τηρηθεί, παραμένει ασαφές. Κανείς δεν γνωρίζει τους όρους της, επομένως δεν μπορούν να γίνουν και μετρήσιμες εκτιμήσεις.
Ο Τζιμ Ριντ, παγκόσμιος επικεφαλής μακροοικονομικής έρευνας της Deutsche Bank, επισήμανε χαρακτηριστικά στους Financial Times ότι, παρότι η επιστροφή του ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές θα μπορούσε να συμβάλει στη συγκράτηση των τιμών, «τα νυχτερινά πλήγματα καθιστούν την εκεχειρία ολοένα πιο αβέβαιη και αναδεικνύουν τις εντάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου».
Η Γουέι Λι, επικεφαλής επενδύσεων πολλαπλών κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων της BNP Paribas Securities China, ανέφερε επίσης στους FT, ότι η αισιοδοξία γύρω από τη συμφωνία με τον Πούτιν συνέβαλε στην υποχώρηση των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης για το πετρέλαιο θέρμανσης στις ΗΠΑ.
Aπό πλευράς του, ο Άντονι Γιουέν της Citigroup εκτιμά ότι η επανέναρξη των κινεζικών εξαγωγών διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων την περασμένη εβδομάδα προσφέρει πρόσθετη στήριξη στην πτωτική πορεία των τιμών του ντίζελ. «Ο όγκος των κινεζικών εξαγωγών θα μπορούσε να είναι αντίστοιχος ή ακόμη και μεγαλύτερος από τον ρωσικό», σημείωσε.
O IEA προειδοποιεί: Ρίξτε περισσότερο ντίζελ στην αγορά
Δεδομένης της κρίσης του ντίζελ σε όλο τον πλανήτη, το θέμα της απελευθέρωσης στρατηγικών αποθεμάτων από της κυβερνήσεις, βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα του τελευταίου διαστήματος, ως ένας από τους κύριους τρόπους για να συγκρατηθούν οι τιμές.
Την Κυριακή, ο εκτελεστικός διευθυντής του ΙΕΑ, Φατίχ Μπιρόλ ζήτησε την άμεση επιτάχυνση της διάθεσης ντίζελ από τα στρατηγικά αποθέματα των κρατών-μελών του IEA.
Στο κάδρο, μπαίνουν και οι νέες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της Μέσης Ανατολής, που εντείνουν τις ανησυχίες για την επάρκεια της προσφοράς. Ο Μπιρόλ, κάλεσε συγκεκριμένα τις κυβερνήσεις που δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει την αποδέσμευση των ποσοτήτων που είχαν δεσμευτεί να διαθέσουν τον Μάρτιο να επισπεύσουν τις διαδικασίες, δίνοντας προτεραιότητα στο ντίζελ.
Παράλληλα, όπως σημειώνει το Bloomberg, ζήτησε από όλα τα κράτη-μέλη, ακόμη και από εκείνα που έχουν ήδη εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους, να εξετάσουν εάν απαιτείται νέα αποδέσμευση αποθεμάτων, προσδιορίζοντας τις διαθέσιμες ποσότητες και το χρονοδιάγραμμα διάθεσής τους.
Η παρέμβαση πραγματοποιείται ενόψει της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού στις 15 Οκτωβρίου. Η νέα έκκληση έρχεται λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία των χωρών της G7 για έκτακτη διάθεση έως 100 εκατ. βαρελιών diesel και αργού πετρελαίου.
Η συμφωνία επιτεύχθηκε στις αρχές Οκτωβρίου, αφού η κυβέρνηση Τραμπ απείλησε τις ευρωπαϊκές χώρες με απαγόρευση των αμερικανικών εξαγωγών diesel, εάν δεν αναλάμβαναν μεγαλύτερη δράση για την αντιμετώπιση των τιμών-ρεκόρ.
Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκτιμούσαν ότι η συμφωνία της G7 θα περιοριζόταν ουσιαστικά στην υλοποίηση των δεσμεύσεων του Μαρτίου, χωρίς να απαιτεί πρόσθετες ποσότητες. Η νέα παρέμβαση του Μπιρόλ επαναφέρει πλέον το ενδεχόμενο περαιτέρω αξιοποίησης των στρατηγικών αποθεμάτων.
Η συνεδρίαση της 15ης Οκτωβρίου αποκτά έτσι ιδιαίτερη βαρύτητα για τις ενεργειακές αγορές, καθώς θα φανεί εάν οι χώρες-μέλη είναι διατεθειμένες να προχωρήσουν πέρα από τις ήδη συμφωνημένες ποσότητες.
Διαβάστε ακόμη
UBS: Ψήφος εμπιστοσύνης στις ελληνικές τράπεζες – Top pick η Πειραιώς
Γραμμή 4: Χωρίς χρονοδιάγραμμα η επανεκκίνηση του μετροπόντικα
Ο ισοβίτης της αριστερής και ο άρχοντας της μεσαίας: Οι φυλές των λωρίδων στους ελληνικούς δρόμους
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.