Ο πόλεμος στο Ιράν προκάλεσε τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία του πετρελαίου. Ωστόσο, ακόμη και όταν οι μάχες μαίνονταν, οι τιμές του πετρελαίου δεν έφτασαν ποτέ τα 150 δολάρια το βαρέλι, όπως είχαν προβλέψει πολλοί αναλυτές στην αρχή της σύγκρουσης.
Λίγο μετά την παρεμπόδιση της διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, με αποτέλεσμα να παγιδευτούν 14 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (bpd) αργού πετρελαίου μέσα στον Κόλπο, οι πετρελαϊκοί παράγοντες στο Άμπου Ντάμπι και το Ριάντ κατεύθυναν επιπλέον 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέσω αγωγών που παρακάμπτουν τα Στενά.
Η Ουάσινγκτον και το Τόκιο αποδέσμευσαν ένα ρεκόρ 2 εκατ. bpd από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης. Ωστόσο, οι αποφάσεις που ελήφθησαν διακριτικά σε μια άλλη πρωτεύουσα, το Πεκίνο, έπαιξαν μεγαλύτερο ρόλο.
Μεταξύ Φεβρουαρίου και Ιουνίου, η Κίνα μείωσε τις εισαγωγές αργού πετρελαίου κατά το ήμισυ, ή 5,5 εκατ. bpd — ποσό που, σύμφωνα με εκτιμήσεις, αρκούσε για να μειώσει την τιμή του Brent, του παγκόσμιου δείκτη αναφοράς, κατά 30 δολάρια ή και περισσότερο.
Αυτό αντιστοιχεί σε περισσότερο από το ήμισυ της παγκόσμιας μείωσης κατά τη διάρκεια των περιοριστικών μέτρων λόγω της πανδημίας, όταν η παγκόσμια ζήτηση κατέρρευσε.
Σε αντίθεση με την πανδημία, όταν η παγκόσμια οικονομία κατέγραψε ύφεση, το ΑΕΠ της Κίνας συνέχισε να κινείται ικανοποιητικά. Δεν έχει μειώσει τις αγορές ξένου αργού επειδή η οικονομία της αντιμετωπίζει δυσκολίες.
Αυτή η ικανότητα να αυξάνει ή να μειώνει τη ζήτηση πετρελαίου, φαινομενικά με χαμηλό οικονομικό κόστος, επιτρέπει στον μεγαλύτερο εισαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο να επηρεάζει τις τιμές, ακριβώς όπως έκαναν από καιρό ο ΟΠΕΚ και οι σύμμαχοί του μέσω του ελέγχου του μισού της παγκόσμιας παραγωγής. Και καθώς o Οργανισμός αποδυναμώνεται από την πρόσφατη αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και την περιορισμένη παραγωγική ικανότητα των υπόλοιπων μελών του από τον Κόλπο, η ισχύς της Κίνας στην αγορά αυξάνεται. Όπως το θέτει ένας επικεφαλής εταιρείας εμπορίας πετρελαίου, «η Κίνα είναι ο νέος ΟΠΕΚ».
Η Κίνα επηρεάζει τις αγορές πετρελαίου χρησιμοποιώντας τρεις βασικούς μοχλούς. Ο πρώτος είναι τα εθνικά αποθέματα πετρελαίου της.
Ο δεύτερος μοχλός των κινεζικών κεντρικών σχεδιαστών είναι οι έλεγχοι στις εξαγωγές. Ως ο δεύτερος μεγαλύτερος διυλιστής πετρελαίου στον κόσμο, η Κίνα αποτελεί συνήθως σημαντικό προμηθευτή καυσίμων για τους ασιατικούς γείτονές της. Τον Μάρτιο, ωστόσο, η κυβέρνηση διέταξε τα εγχώρια διυλιστήρια να σταματήσουν να υπογράφουν νέες συμβάσεις εξαγωγής και να ακυρώσουν πολλές από αυτές που είχαν ήδη συμφωνηθεί. Μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου, οι εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων της Κίνας μειώθηκαν σχεδόν κατά το ήμισυ, στα 430.000 bpd. Σε αυτές περιλαμβάνονταν 180.000 bpd υψηλής ποιότητας καυσίμου αεροσκαφών, γεγονός που εξοικονόμησε στα κινεζικά διυλιστήρια 1,2 εκατ.–1,8 εκατ. bpd αργού πετρελαίου.
Ωστόσο, τα άφθονα αποθέματα και οι περιορισμένες εξαγωγές δεν αρκούν από μόνες τους για να εξηγήσουν τη γιγαντιαία μείωση των κινεζικών εισαγωγών. Η κινεζική κυβέρνηση έβαλε επίσης σε λειτουργία έναν τρίτο μοχλό: τον περιορισμό της εγχώριας ζήτησης. Τον Ιούνιο, τα κινεζικά διυλιστήρια επεξεργάστηκαν 2,7 εκατ. βαρέλια αργού λιγότερα την ημέρα σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα.
Η παραγωγή βενζίνης μειώθηκε κατά 14%, ενώ η παραγωγή ντίζελ και καυσίμου αεροσκαφών συρρικνώθηκε κατά 21% και για τα δύο.
Μια ματιά στα στοιχεία επιβεβαιώνει την απότομη πτώση της κατανάλωσης καυσίμων οχημάτων στην Κίνα. Καθώς οι αρχές επέτρεψαν την αύξηση των τιμών των καυσίμων, πολλοί κάτοικοι στις πόλεις σταμάτησαν να οδηγούν για να πάνε στη δουλειά, επιλέγοντας αντ’ αυτού το μετρό, τα ποδήλατα ή τα ταξί (πολλά από τα οποία λειτουργούν με μπαταρία).
Κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας εθνικών αργιών τον Μάιο, η φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων κατά μήκος των αυτοκινητοδρόμων αυξήθηκε κατά σχεδόν 55% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Τα τρένα καλύπτουν το κενό που άφησαν οι πτήσεις εσωτερικού, ο αριθμός των οποίων έχει μειωθεί δραστικά. Οι τοπικές αρχές έχουν αναβάλει έργα υποδομής, εξοικονομώντας έτσι ντίζελ.
Η πετροχημική βιομηχανία της Κίνας, η μεγαλύτερη στον κόσμο, προσαρμόζεται επίσης στις δυσμενείς συνθήκες. Πέρυσι μετέτρεψε εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα νάφθας και υγραερίου (LPG) —μεγάλο μέρος των οποίων προερχόταν από τον Κόλπο— σε πολυμερή —υλικά που κυμαίνονται από το PVC και το συνθετικό καουτσούκ έως το νάιλον και τον πολυεστέρα— τα οποία τα κινεζικά εργοστάσια χρησιμοποιούν μαζικά.
Ελλείψει πρώτων υλών από τον Κόλπο και ενόψει κυβερνητικής εντολής να δοθεί προτεραιότητα στα καύσιμα έναντι των πρώτων υλών, οι εταιρείες πετροχημικών βρήκαν τρόπους να παράγουν ορισμένα πολυμερή χρησιμοποιώντας άνθρακα και αιθάνιο, ένα αέριο υποπροϊόν της διύλισης πετρελαίου.
Ο συνολικός αντίκτυπος όλων αυτών των μέτρων λιτότητας στην οικονομία της Κίνας φαίνεται να είναι διαχειρίσιμος. Χρόνια κρατικά υποστηριζόμενων επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις πράσινες μεταφορές έχουν καταστήσει το ενεργειακό σύστημα πιο ευέλικτο. Χρόνια «εσωστρέφειας», κατά τα οποία ο έντονος ανταγωνισμός οδήγησε σε πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα σε κλάδους όπως η πετροχημική βιομηχανία, έχουν αφήσει την Κίνα με μεγάλα αποθέματα πολυμερών και των προϊόντων στα οποία αυτά χρησιμοποιούνται που δεν έχουν πωληθεί.
Αυτά τα αποθέματα εξηγούν γιατί οι τιμές παραγωγού δεν εκτινάσσονται και οι τιμές καταναλωτή παραμένουν υπό έλεγχο. Αν και το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 4,3% το β’ τρίμηνο, ο χαμηλότερος ρυθμός από τα τέλη του 2022, αυτό οφείλεται περισσότερο στις αδύναμες επενδύσεις και στις επιπτώσεις της κρίσης στον τομέα των ακινήτων παρά σε έλλειψη πετρελαίου.
Επιπλέον, η κυβέρνηση μπορεί ακόμα να αξιοποιήσει τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου της, τα οποία έχει σχεδόν αφήσει ανέγγιχτα, σημειώνει ο Μιχάλ Μέινταν του Oxford Institute for Energy Studies.
Τα κινεζικά αποθέματα αργού πετρελαίου, καυσίμων και πολυμερών, αν και μεγαλύτερα από ό,τι συνειδητοποιούσαν οι εξωτερικοί παρατηρητές, είναι πεπερασμένα. Ένας διανομέας αναφέρει ότι μόλις πούλησε ένα φορτίο πολυαιθυλενίου που βρισκόταν στην αποθήκη του από το 2021. Σε αντίθεση με τον ΟΠΕΚ, ο οποίος μπορεί, κατ’ αρχήν, να διατηρήσει τις περικοπές στην παραγωγή για χρόνια, η Κίνα δεν μπορεί να συνεχίσει να εισάγει 5,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα λιγότερα από το συνηθισμένο επ’ αόριστον.
Ωστόσο, όπως αναφέρει ο Economist, ο πόλεμος στο Ιράν έχει δείξει ότι, στην πράξη, η Κίνα μπορεί από μόνη της να σταθεροποιήσει την παγκόσμια αγορά πετρελαίου για μια περίοδο πολλών μηνών. Οι ηγέτες του ολοένα και πιο διχασμένου οργανισμού πετρελαίου δεν μπορούν να κάνουν το ίδιο.
Διαβάστε επίσης
Ελον Μασκ: Από τα βιβλία στα δισεκατομμύρια – Η συνήθεια που καθόρισε την πορεία προς την κορυφή
Μύκονος: Ποια ακίνητα βγαίνουν στο σφυρί το επόμενο διάστημα (pics)
Ρεύμα: Στα 160 ευρώ η τιμή της μεγαβατώρας με… ρελάνς από το φυσικό αέριο (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ