Ενέργεια & Περιβάλλον

Πώς το fit for 55 αλλάζει τον σχεδιασμό για τα έργα υποδομής

  • Μαριάννα Τζάννε



Η κλιματική αλλαγή, οι αυτοκινητόδρομοι, τα λιμάνια και η μεγάλη πρόκληση της βιώσιμης διαχείρισης. Τι λένε στελέχη και επιχειρηματίες για τις αλλαγές που επιβάλλουν οι υψηλοί στόχοι του green deal

Ριζικές αλλαγές στον τρόπο που σχεδιάζονται και υλοποιούνται τα έργα υποδομής στη χώρα μας όχι μόνο για την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας των δομών αλλά και λόγω των υψηλών απαιτήσεων των κλιματικών στόχων διαπιστώνουν επιχειρηματίες και στελέχη της κατασκευαστικής αγοράς.

Η κλιματική κρίση και η μεγάλη πρόκληση για την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55% έως το 2030 (από 40%) αναπροσαρμόζει όλον τον σχεδιασμό τόσο των παλιών όσο και των καινούριων έργων.

Όπως ανέφερε πρόσφατα μιλώντας σε συνέδριο του Economist ο Πρόεδρος της Ελλάκτωρ κ. Γιώργος Μυλωνογιάννης με τα σημερινά δεδομένα αν κάποιος καταρτίσει ένα business plan χωρίς να υπολογίσει τους νέους στρατηγικούς στόχους του «fit for 55» έχει χάσει. Η μείωση των εκπομπών δημιουργεί διαφορετικές συνθήκες και διαφορετικές ανάγκες στις υποδομές.

«Έως πότε θα επιτρέπεται στα ρυπογόνα οχήματα να διασχίζουν τους αυτοκινητόδρομους, ως πότε τα πλοία θα συνεχίσουν να προσεγγίζουν τα ευρωπαϊκά λιμάνια χρησιμοποιώντας τα ίδια καύσιμα, οι σημερινές υποδομές των αυτοκινητοδρόμων μπορούν να υποστηρίξουν τα νέας γενιάς οχήματα;». Όπως είπε, «ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από την ΕΕ και αυτό δεν είναι άλλο από το «Fit for 55», υπογραμμίζοντας ότι στο μέτρο που δεν γίνουν αντιληπτές οι υποχρεώσεις της βιώσιμης ανάπτυξης, της εξοικονόμησης ενέργειας, της καθαρής ενέργειας και της αποθήκευσης πολιτικοί και επιχειρήσεις θα έχουμε αποτύχει.

To Fit for 55 αποτελεί την κρίσιμη δέσμη μέτρων των αναθεωρημένων νόμων για το κλίμα και την ενέργεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ψηφίστηκε τον περασμένο Ιούλιο.

Το «55» αναφέρεται στον στόχο μείωσης των καθαρών εκπομπών κατά 55% ως το 2030 που υπέγραψαν οι ηγέτες της ΕΕ τον περασμένο Δεκέμβριο και συμφώνησαν πριν λίγες εβδομάδες με τον ευρωπαϊκό κλιματικό νόμο. Ο στόχος του πακέτου «Fit for 55» είναι να αναπροσαρμοστεί η νομοθεσία της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια για το 2030, ώστε να αντικατοπτρίζει αυτόν τον υψηλότερο στόχο.

Ρίξαμε 180 δισ. σε υποδομές.

Η πρόταση της ΕΕ δημιουργεί ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο σχεδιασμού και παραγωγής έργων, το οποίο αλλάζει δραστικά και τον κυβερνητικό σχεδιασμό.

Τη διαφορετική οπτική με την οποία αντιμετωπίζει η κυβέρνηση το θέμα των υποδομών στη χώρα ανέλυσε πρόσφατα και ο νέος υφυπουργός Υποδομών κ. Γιώργος Καραγιάννης.

‘Όπως είπε τα τελευταία χρόνια έχουν εισρεύσει στη χώρα μας από διαφορετικά χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ πόροι συνολικού ύψους 180 δισ. ευρώ αλλά στην πραγματικότητα δεν έγιναν ούτε τα βασικά στα κλασικά δημόσια έργα. Στόχος της κυβέρνησης είναι να κλείσει αυτό τον κύκλο και μετά να σχεδιάσει το επόμενο πρόγραμμα. Για να γίνει αυτό, το υπουργείο θα προχωρήσει ένα μεγάλο πακέτο μελετών για να μελετηθούν οι υποδομές της επόμενης 20ετίας.

Η αποσπασματικότητα των έργων υποδομής, ο κακός σχεδιασμός και η έλλειψη συντήρησης και λειτουργίας υπήρξαν διαχρονικά οι αδυναμίες της διοίκησης για να κατασκευαστούν αποτελεσματικά τα έργα. Όπως ανέφερε πρόσφατα ο κ. Διονύσης Γεωργόπουλος ιδρυτής και επικεφαλής της εταιρείας περιβαλλοντικών έργων Μεσόγειος, οι περιβαλλοντικές υποδομές είναι απαραίτητο συστατικό της ανάπτυξης που θα στηρίξουν τις επενδύσεις στον ιδιωτικό τομέα.

Η λειψυδρία και τα φαινόμενα πλημμυρών θα μας απασχολήσουν πολύ στο μέλλον. Ένα μεγάλο πρόβλημα είπε είναι η βιώσιμη διαχείριση του νερού.

«Εδώ και 30 χρόνια έχουν επενδυθεί τεράστια κεφάλαια στον τομέα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων και των λυμάτων και έχουν γίνει πολλά έργα, δυστυχώς όμως ολοκληρωμένη διαχείριση δεν υπάρχει».

Χαρακτήρισε πολύ σημαντικό και πρωτοποριακό έργο τον διαγωνισμό για το φράγμα Χαμβρία στη Χαλκιδική που προκηρύχθηκε με ΣΔΙΤ αλλά όπως παρατήρησε δεν αρκεί. Αναρωτήθηκε μάλιστα γιατί ενώ δαπανήθηκαν εκατομμύρια ευρώ τα προηγούμενα χρόνια, το πρόβλημα δεν λύθηκε. Η απάντηση όπως τόνισε είναι ότι οι υπάρχοντες φορείς διαχείρισης είτε είναι δήμοι είτε είναι μικρές ΔΕΥΑ (Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης) είναι πολυδιασπασμένοι και ανεπαρκείς για να διαχειριστούν το νερό.

Η πολυπλοκότητα που είχαν τα ζητήματα αυτά και η αυξημένη πολυπλοκότητα που θα έχουν λόγω του πακέτου “fit for 55” απαιτεί project που θα είναι ολοκληρωμένα και όχι αποσπασματικά. «Δεν μπορεί να κατασκευάζεται μία αφαλάτωση και μετά από δύο χρόνια να είναι παρατημένη γιατί κοστίζει λίγο παραπάνω η λειτουργία της» είπε.

Αντίστοιχα η χώρα μας βρίσκεται πολύ πίσω και στο θέμα της διαχείρισης των αποβλήτων. Ο κ. Γεωργόπουλος ανέφερε ότι η Βόρεια Ελλάδα είναι με διαφορά στην καλύτερη θέση από όλες τις άλλες περιοχές στην χώρα παρά το γεγονός ότι η διαχείριση γίνεται από τρεις περιφερειακούς φορείς και παρότρυνε την πολιτεία να τους αναθέσει τον συντονισμό και για την ανακύκλωση.

Σημείωσε επίσης ότι από τη χώρα απουσιάζουν εγκαταστάσεις επικίνδυνων βιομηχανικών αποβλήτων που είναι σημαντικές για ένα ξένο επενδυτή, λέγοντας ότι πολυεθνική εταιρεία βρέθηκε με το ένα πόδι έξω από τη Βόρεια Ελλάδα γιατί δεν υπήρχαν αυτές οι υποδομές και δεν είχε που να οδηγήσει τα βιομηχανικά της απόβλητα.

Διαβάστε ακόμη: 

ΚΕΠΕ: Εκτοξεύει στο 8,8% την πρόβλεψη για ανάπτυξη το β’ εξάμηνο του 2021 

United Group: Η «νέα» NOVA, η πλατφόρμα EON και η εμπορική αντεπίθεση 

ΡΑΕ: Μέτρα «σωσίβιο» για να αποτραπούν τα «κανόνια» στην αγορά προμήθειας