Τη δημιουργία 57.000 στρεμμάτων νέων νέων επιχειρηματικών και βιομηχανικών περιοχών μεταποίησης σε ολόκληρη τη χώρα έως το 2032 προβλέπει το υπό αναθεώρηση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, το οποίο επιχειρεί να αλλάξει το μοντέλο χωροθέτησης της παραγωγικής δραστηριότητας στην Ελλάδα και να μεταφέρει το κέντρο βάρους σε οργανωμένες περιοχές εγκατάστασης επιχειρήσεων.
Το νέο πλαίσιο θέτει ως γενικό κανόνα ελάχιστο όριο αρτιότητας τα 10 στρέμματα, ενώ περιορίζει την κάλυψη των γηπέδων στο 20% για βιομηχανικές εγκαταστάσεις και στο 30% για δραστηριότητες εφοδιαστικής αλυσίδας, προβλέποντας εξαιρέσεις μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία περίπου 29.000 νέων στρεμμάτων για δραστηριότητες logistics, η ανάπτυξη νέων Επιχειρηματικών Πάρκων, η εξυγίανση άτυπων βιομηχανικών συγκεντρώσεων και η προώθηση στρατηγικών επενδύσεων σε τομείς όπως οι κρίσιμες πρώτες ύλες, τα data center, οι τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών, οι ημιαγωγοί, η φαρμακοβιομηχανία και η αμυντική βιομηχανία. Το σχέδιο προβλέπει ότι οι επενδύσεις αυτές θα αξιολογούνται κατά προτεραιότητα, ενώ αναγνωρίζεται η σημασία περιοχών που διαθέτουν πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.
Οι προβλέψεις του σχεδίου βασίζονται στην εκτίμηση ότι η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της μεταποίησης θα αυξηθεί κατά 11,1 δισ. ευρώ έως το 2032 σε σχέση με το 2022, δημιουργώντας αυξημένες ανάγκες για νέους χώρους εγκατάστασης παραγωγικών δραστηριοτήτων, αποθηκών και υποδομών εφοδιαστικής αλυσίδας.
Το νέο πλαίσιο, το οποίο αναθεωρεί το ισχύον Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία του 2008, τέθηκε την περασμένη εβδομάδα σε δημόσια διαβούλευση, η οποία θα διαρκέσει έως τις 10 Ιουλίου. Μετά την ολοκλήρωσή της θα ακολουθήσει η οριστικοποίηση και η θεσμοθέτησή του, καθώς θα αποτελέσει το βασικό εργαλείο χωρικής οργάνωσης της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας για την επόμενη δεκαετία.
Από το 80% στο 33%: η μεγάλη αλλαγή στη χωροθέτηση της βιομηχανίας
Η σημαντικότερη ίσως παρέμβαση του νέου χωροταξικού αφορά τη φιλοσοφία χωροθέτησης της μεταποίησης. Για δεκαετίες, περίπου το 80% των νέων εγκαταστάσεων αναπτυσσόταν εκτός οργανωμένων υποδοχέων. Με το νέο σχεδιασμό έως το 2032 μόλις το ένα τρίτο των νέων μονάδων να εγκαθίσταται εκτός Οργανωμένων Υποδοχέων Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων (ΟΥΜΕΔ) και άλλων οργανωμένων μορφών ανάπτυξης.
Το χωροταξικό προωθεί τη συγκέντρωση της νέας βιομηχανικής δραστηριότητας σε οργανωμένους χώρους. Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η ανάπτυξη νέων Επιχειρηματικών Πάρκων, η ενίσχυση των υφιστάμενων ΟΥΜΕΔ και η δημιουργία Υποδοχέων Βιομηχανικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων Βαθμιαίας Οργάνωσης (ΥΒΕΒΟ) σε περιοχές όπου καταγράφονται αυξημένες πιέσεις για νέα βιομηχανική γη ή δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μεγαλύτερους οργανωμένους υποδοχείς.
Παράλληλα, δρομολογείται η εξυγίανση υφιστάμενων άτυπων βιομηχανικών συγκεντρώσεων, η αναβάθμιση των υποδομών που εξυπηρετούν τις επιχειρήσεις και η ενίσχυση των συνδέσεων με τα εθνικά δίκτυα μεταφορών.
Στο ίδιο πλαίσιο, το χωροταξικό εισάγει σαφέστερους περιορισμούς για τη βιομηχανική δόμηση. Απαγορεύεται η ανέγερση βιομηχανικών κτιρίων σε αποστάσεις μικρότερες των 100 μέτρων από τον άξονα αυτοκινητοδρόμων, των 60 μέτρων από εθνικές οδούς και των 25 μέτρων από επαρχιακές οδούς, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά από ειδικές διατάξεις ή εγκεκριμένα χωρικά σχέδια.
29.000 στρέμματα για logistics
Η εφοδιαστική αλυσίδα αποτελεί τον δεύτερο μεγάλο πυλώνα του σχεδιασμού. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του χωροταξικού, έως το 2032 αναμένεται να διπλασιαστεί η διακίνηση διεθνών φορτίων σε εμπορευματοκιβώτια, ενώ η εσωτερική διακίνηση εμπορευμάτων θα συνεχίσει να αυξάνεται με ρυθμούς κοντά στο 2% ετησίως.
Για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν περίπου 29.000 νέα στρέμματα χώρων εφοδιαστικής αλυσίδας. Από αυτά, περίπου 24.000 στρέμματα αναμένεται να αναπτυχθούν εντός νέων επιχειρηματικών πάρκων ή μεγάλων οργανωμένων εγκαταστάσεων logistics, ενώ περίπου 5.000 στρέμματα θα αφορούν κυρίως χώρους αποθήκευσης και διαχείρισης υγρών φορτίων, καυσίμων και άλλων ειδικών δραστηριοτήτων.
Το σχέδιο υιοθετεί ένα μοντέλο ανάπτυξης με δύο βασικούς διεθνείς πόλους, την Αττική και τη Θεσσαλονίκη. Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκονται τα εφοδιαστικά κέντρα Θριάσιο Ι, Θριάσιο ΙΙ και Στρατόπεδο Γκόνου, τα οποία καλούνται να λειτουργήσουν ως βασικοί κόμβοι διαχείρισης διεθνών φορτίων προς και από τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Παράλληλα, οι λιμένες του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας και της Ηγουμενίτσας αναγνωρίζονται ως κρίσιμες πύλες του εξωτερικού εμπορίου, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη διασύνδεσή τους με το σιδηροδρομικό δίκτυο, τους αυτοκινητοδρόμους και τις περιοχές συγκέντρωσης μεταποιητικών δραστηριοτήτων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στις επενδύσεις που συνδέονται με τη νέα ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική και την πράσινη μετάβαση. Το χωροταξικό προβλέπει ευνοϊκή αντιμετώπιση για επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας και για έργα που χαρακτηρίζονται στρατηγικής ή κρίσιμης σημασίας για την εθνική οικονομία και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι δύο πόλοι Αθήνας- Θεσσαλονίκης
Η ΚΥΑ για το χωροταξικό προβλέπει ότι η Μητροπολιτική Περιοχή της Αθήνας επεκτείνει τη λειτουργική και παραγωγική της επιρροή σε τμήματα της Κορινθίας, τόσο βόρεια όσο και νότια του Ισθμού, στο νότιο τμήμα της Βοιωτίας, καθώς και στην άμεση αστική ζώνη της Χαλκίδας. Η εξέλιξη αυτή διαμορφώνει ένα ενιαίο αναπτυξιακό και παραγωγικό τόξο με ισχυρές διασυνδέσεις σε επίπεδο βιομηχανίας, μεταφορών και υπηρεσιών.
Ξεχωριστό ρόλο αποκτά η Θεσσαλονίκη, η οποία επεκτείνεται λειτουργικά προς το Κιλκίς, την Πέλλα, την Ημαθία, την Πιερία και τη Χαλκιδική, διαμορφώνοντας ένα ευρύτερο παραγωγικό και εφοδιαστικό σύμπλεγμα και συνολικά η Κεντρική Μακεδονία, η οποία αναδεικνύεται ως ο δεύτερος εθνικός πόλος βιομηχανίας και εφοδιαστικής μετά την Αττική. Η ανάπτυξη του λιμένα Θεσσαλονίκης, η λειτουργία του Στρατοπέδου Γκόνου ως διεθνούς κέντρου logistics και η ενίσχυση των επιχειρηματικών πάρκων της περιοχής αποτελούν βασικούς άξονες του σχεδιασμού.
Στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας έχουν καταγραφεί 30 άτυπες βιομηχανικές συγκεντρώσεις συνολικής έκτασης περίπου 90.800 στρεμμάτων, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω οργάνωσης και εξυγίανσης του παραγωγικού χώρου. Το χωροταξικό θέτει ως στόχο την εξυγίανση σημαντικού μέρους αυτών των περιοχών και τη σταδιακή μετατροπή τους σε οργανωμένους υποδοχείς.
Παράλληλα, οι προβλέψεις δείχνουν ότι έως το 2032 η Κεντρική Μακεδονία θα χρειαστεί περίπου 9.800 νέα στρέμματα οργανωμένης βιομηχανικής γης, επιπλέον 2.000 στρέμματα για δραστηριότητες logistics και περίπου 1.000 στρέμματα για τη διαχείριση χύδην φορτίων.
Η υπόλοιπη χώρα
Για την υπόλοιπη χώρα, εκτός των μητροπολιτικών περιοχών Αθήνας και Θεσσαλονίκης, θεσπίζεται νέα κατηγοριοποίηση περιφερειακών ενοτήτων με στόχο τη μείωση των αναπτυξιακών ανισοτήτων και την αξιοποίηση των τοπικών παραγωγικών πλεονεκτημάτων.
Η Ομάδα Β περιλαμβάνει τις περιφερειακές ενότητες Βοιωτίας, Εύβοιας, Μαγνησίας, Λάρισας, Αχαΐας, Ηρακλείου, Ιωαννίνων, Φθιώτιδας, Ροδόπης, Μεσσηνίας, Έβρου, Αρκαδίας, Κιλκίς, Ημαθίας και Καβάλας. Πρόκειται για περιοχές με σημαντική υφιστάμενη βιομηχανική βάση, όπου προτεραιότητα δίνεται στον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, την αναβάθμιση των υποδομών και την εξυγίανση των άτυπων βιομηχανικών συγκεντρώσεων.
Η Ομάδα Γ περιλαμβάνει τις περιφερειακές ενότητες Χανίων, Κοζάνης, Δράμας, Πιερίας, Κορινθίας, Ρεθύμνου, Σερρών, Πρέβεζας, Αιτωλοακαρνανίας, Άρτας, Τρικάλων, Καρδίτσας, Αργολίδας, Θεσπρωτίας και Ξάνθης. Για τις περιοχές αυτές προβλέπονται κίνητρα προσέλκυσης επενδύσεων, δημιουργία νέων επιχειρηματικών πάρκων και σταδιακός περιορισμός της εκτός σχεδίου βιομηχανικής ανάπτυξης. Παράλληλα, διατηρείται η δυνατότητα χωροθέτησης μεγάλων μεμονωμένων μονάδων σε περιπτώσεις όπου δεν υφίστανται οργανωμένοι υποδοχείς.
Η Ομάδα Δ περιλαμβάνει το σύνολο των νησιωτικών περιοχών της χώρας, με εξαίρεση τις περιφερειακές ενότητες Ηρακλείου, Χανίων και Ρεθύμνου, καθώς και τις περιφερειακές ενότητες Γρεβενών, Πέλλας, Φλώρινας, Ηλείας, Χαλκιδικής, Καστοριάς, Λακωνίας, Ευρυτανίας και Φωκίδας. Στις περιοχές αυτές δίνεται έμφαση στην ανάπτυξη μεταποιητικών δραστηριοτήτων που συνδέονται με τις τοπικές πρώτες ύλες, τον πρωτογενή τομέα και τον τουρισμό, ενώ προβλέπονται ενισχυμένα οικονομικά κίνητρα και στοχευμένες παρεμβάσεις αναβάθμισης των υποδομών.
Διαβάστε ακόμη
Θα θαμπώσουμε τον ήλιο; Η επιστήμη πίσω από την πιο αμφιλεγόμενη ιδέα για το κλίμα
Η Intesa Sanpaolo καταθέτει προσφορά €30,6 δισ. ευρώ για τη Monte Paschi μετά τη BPM
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.