Η παραγωγικότητα και η αντοχή μας στην πίεση δεν παραμένουν ίδιες όλο τον χρόνο. Το πώς αισθανόμαστε και αποδίδουμε τον Φεβρουάριο μπορεί να διαφέρει αισθητά από τον Ιούνιο, καθώς οι εποχές, το φυσικό φως και το βιολογικό μας ρολόι επηρεάζουν την ενέργεια, τη διάθεση και την ικανότητα διαχείρισης του στρες.
Κατά τους χειμερινούς μήνες, για παράδειγμα, αναφέρει το CNN, τα επίπεδα ενέργειας τείνουν να υποχωρούν, το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να γίνεται πιο ευάλωτο και αρκετοί άνθρωποι εμφανίζουν μικρότερη διάθεση για κοινωνικές δραστηριότητες ή συστηματική άσκηση.
Η άνοιξη μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά. Η μεγαλύτερη διάρκεια της ημέρας συχνά συνοδεύεται από περισσότερη ενέργεια, ενώ το καλοκαίρι συνδέεται συνήθως με αυξημένη δραστηριότητα και κοινωνικότητα.
Οι επιδράσεις αυτές, βέβαια, διαφοροποιούνται ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή και το ημισφαίριο. Σε κάθε περίπτωση, όμως, οι εποχικές αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρινόμαστε στις καθημερινές πιέσεις, από την ανατροφή των παιδιών και τα προβλήματα υγείας μέχρι τις επαγγελματικές προθεσμίες και την κίνηση στους δρόμους.
Η ανθεκτικότητα δεν παραμένει ποτέ σταθερή
Η ικανότητα διαχείρισης του στρες διαμορφώνεται από πολλούς διαφορετικούς κύκλους, από βιολογικούς μηχανισμούς σε κυτταρικό επίπεδο έως τις εναλλαγές των εποχών.
Οι κύκλοι αυτοί δεν λειτουργούν ανεξάρτητα. Αλληλεπιδρούν και συσσωρεύουν τις επιδράσεις τους, με αποτέλεσμα η ανθεκτικότητα να αποτελεί περισσότερο μια δυναμική ισορροπία παρά ένα σταθερό προσωπικό χαρακτηριστικό. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι ψυχικές και σωματικές δυνατότητες του ανθρώπου και από την άλλη οι απαιτήσεις που καλείται κάθε φορά να αντιμετωπίσει.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν τα εσωτερικά ρολόγια του οργανισμού, τα οποία συνδέονται μεταξύ άλλων με τις ορμόνες και τους νευροδιαβιβαστές. Ο κύκλος ύπνου και αφύπνισης, δηλαδή ο κιρκαδικός ρυθμός, αλλά και το κατά πόσο κάποιος λειτουργεί καλύτερα το πρωί ή το βράδυ, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινή απόδοση.
Υπάρχουν και βραδύτεροι βιολογικοί κύκλοι, όπως ο γυναικείος αναπαραγωγικός κύκλος, οι οποίοι μπορούν επίσης να προκαλούν μεταβολές στην ενέργεια και τη διάθεση.
Όταν το ημερολόγιο της κοινωνίας συγκρούεται με το βιολογικό ρολόι
Πέρα από τους φυσικούς και βιολογικούς κύκλους, υπάρχουν και οι ρυθμοί που έχει δημιουργήσει η ίδια η κοινωνία. Τα σχολικά τρίμηνα, οι διακοπές, οι περίοδοι έντονης επαγγελματικής δραστηριότητας, οι αργίες, οι γιορτές και ακόμη και οι φορολογικές προθεσμίες δημιουργούν περιόδους αυξημένων ή μειωμένων απαιτήσεων.
Σε αρκετές περιπτώσεις, αυτοί οι κύκλοι δεν συμβαδίζουν μεταξύ τους. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι σχολικές διακοπές: τα παιδιά βρίσκονται εκτός σχολείου, αλλά οι εργαζόμενοι γονείς εξακολουθούν να καλούνται να διατηρήσουν τον ίδιο επαγγελματικό ρυθμό.
Παράλληλα, η αλλαγή των εποχών επηρεάζει το περιβάλλον, τον τρόπο ζωής αλλά και τη φυσιολογία. Η θερμοκρασία, οι καιρικές συνθήκες και οι ώρες έκθεσης στο φυσικό φως συνδέονται με τα επίπεδα ενέργειας, τις διατροφικές επιλογές και τις δυνατότητες άσκησης, αναψυχής και κοινωνικής επαφής.
Οι επιδράσεις αυτές γίνονται περισσότερο ή λιγότερο έντονες ανάλογα με την απόσταση μιας περιοχής από τον ισημερινό.
Όταν διαφορετικές πιέσεις συμπίπτουν χρονικά, η επίδρασή τους μπορεί να πολλαπλασιαστεί. Μια απαιτητική επαγγελματική περίοδος που συμπίπτει με τις κρύες και σκοτεινές ημέρες του χειμώνα μπορεί να αυξήσει το στρες και να περιορίσει την απόδοση.
Η τηλεργασία έφερε στο ίδιο γραφείο διαφορετικές «εποχές»
Η εξάπλωση της υβριδικής και της εξ αποστάσεως εργασίας μετά την πανδημία της Covid-19 έχει προσθέσει ακόμη μία παράμετρο. Οι επιχειρήσεις στηρίζονται όλο και περισσότερο σε ομάδες που συνεργάζονται από διαφορετικές χώρες, ημισφαίρια και ζώνες ώρας.
Το μοντέλο αυτό προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, δημιουργεί όμως νέες προκλήσεις για την ευημερία και την απόδοση των εργαζομένων.
Μια διεθνής ομάδα μπορεί να περιλαμβάνει εργαζομένους που βιώνουν εντελώς διαφορετικές συνθήκες την ίδια χρονική στιγμή. Κάποιος στο Παρίσι μπορεί να αντιμετωπίζει έναν έντονο καύσωνα και τη σχετική κόπωση, την ώρα που ένας συνάδελφός του στο Σαντιάγο της Χιλής βρίσκεται στην καρδιά του χειμώνα. Την ίδια στιγμή, ένα μέλος της ίδιας ομάδας στο Κάλγκαρι μπορεί να απολαμβάνει ευχάριστες θερμοκρασίες και μεγάλες καλοκαιρινές ημέρες, αισθανόμενο πολύ πιο ενεργητικό.
Οι εποχικές διαφορές μπορούν επομένως να επηρεάζουν ταυτόχρονα με διαφορετικό τρόπο την ανθεκτικότητα και την παραγωγικότητα των μελών μιας διεθνούς ομάδας, χωρίς αυτό να λαμβάνεται πάντοτε υπόψη από τους εργοδότες.
Η ψυχολογική ασφάλεια ως «ασπίδα» στον χώρο εργασίας
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά σε αυτό το περιβάλλον η δυνατότητα των εργαζομένων να μιλούν ανοιχτά για τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν.
Έρευνα του 2024 σε σχεδόν 28.000 εργαζομένους σε 16 χώρες έδειξε ότι, όταν οι διοικήσεις δημιουργούν κουλτούρα ψυχολογικής ασφάλειας, οι εργαζόμενοι είναι περισσότερο ικανοποιημένοι και αισθητά λιγότερο πιθανό να εγκαταλείψουν την εργασία τους.
Ειδικότερα, όσοι αισθάνονται λιγότερο άνετα να συζητούν ζητήματα όπως ο φόρτος εργασίας, η ψυχική υγεία και οι διακυμάνσεις της παραγωγικότητάς τους εμφανίζονται περίπου 10% πιθανότερο να αποχωρήσουν από τη δουλειά τους σε σχέση με όσους μπορούν να μιλούν πιο ελεύθερα.
Οι επιχειρήσεις μπορούν παράλληλα να βοηθήσουν τις ομάδες να συντονίζουν καλύτερα την εργασία τους μεταξύ διαφορετικών ηπείρων και κύκλων, αξιοποιώντας εργαλεία τακτικής παρακολούθησης του στρες, όπως φορητές συσκευές ή εφαρμογές καταγραφής της διάθεσης.
Η εξασφάλιση χρόνου για προσωπική ανάπτυξη και ανάκτηση δυνάμεων μπορεί επίσης να συμβάλει στην πρόληψη της εξουθένωσης και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Τρεις κινήσεις για καλύτερη διαχείριση των «πτώσεων»
Η προσαρμογή στις μεταβολές της ενέργειας και στις διαφορετικές απαιτήσεις της καθημερινότητας είναι μια συνεχής διαδικασία. Τρεις βασικές προσεγγίσεις μπορούν να βοηθήσουν.
1. Αναγνωρίστε τις φυσικές διακυμάνσεις
Το πρώτο βήμα είναι να γίνει αποδεκτό ότι οι αλλαγές στην ενέργεια, στη συγκέντρωση και στην αντοχή στο στρες είναι φυσιολογικές. Οι σύντομες περίοδοι έντασης μπορούν να ενισχύσουν τη συγκέντρωση και την απόδοση, ενώ οι περίοδοι χαμηλότερης δυναμικότητας μπορούν να είναι απαραίτητες για ξεκούραση και μακροπρόθεσμα βιώσιμη απόδοση.
Χρήσιμο μπορεί επίσης να είναι να εντοπίσετε ποιοι προσωπικοί, κοινωνικοί ή εποχικοί κύκλοι επηρεάζουν περισσότερο τη δική σας καθημερινότητα και πώς αντιλαμβάνεστε τις αλλαγές που προκαλούν.
2. Προσαρμόστε την καθημερινότητα στους δικούς σας ρυθμούς
Όπου είναι εφικτό, είναι προτιμότερο να εργαζόμαστε μαζί με τους φυσικούς μας ρυθμούς και όχι εναντίον τους. Αυτό μπορεί να σημαίνει περισσότερο ύπνο τον χειμώνα ή περισσότερη άσκηση χαμηλής έντασης, ώστε ένα πρόγραμμα φυσικής δραστηριότητας να παραμένει ρεαλιστικό.
Στην εργασία, οι ώρες κατά τις οποίες κάποιος αισθάνεται περισσότερο σε εγρήγορση μπορούν να αξιοποιούνται για καθήκοντα που απαιτούν υψηλή συγκέντρωση. Αντίστοιχα, ένα μεγαλύτερο διάλειμμα ή ένα «μακρύ Σαββατοκύριακο» μετά από μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο μπορεί να βοηθήσει στην ανάκτηση δυνάμεων.
3. Δημιουργήστε ένα απόθεμα ανθεκτικότητας
Δεν είναι πάντοτε δυνατό να προσαρμόζουμε το πρόγραμμα στις ανάγκες μας. Οι προθεσμίες μπορεί να είναι αμετακίνητες και μια επαγγελματική συνάντηση μπορεί να πρέπει να πραγματοποιηθεί σε ώρα που δεν ταιριάζει στον προσωπικό κύκλο ύπνου και αφύπνισης.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, σημαντικό ρόλο παίζει η δημιουργία ενός «αποθέματος» ανθεκτικότητας μέσα από επαρκή ύπνο, ισορροπημένη και ποικίλη διατροφή και τακτική σωματική άσκηση.
Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν πιο στοχευμένες μέθοδοι διαχείρισης του στρες, όπως η ενσυνειδητότητα. Ακόμη και μια σύντομη άσκηση «γείωσης» δύο λεπτών —για παράδειγμα, η σκέψη τριών πραγμάτων για τα οποία αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη— μπορεί να προσφέρει μια γρήγορη επαναφορά.
Τελικά, το ότι δεν αισθανόμαστε ή δεν αποδίδουμε με τον ίδιο τρόπο τον Φεβρουάριο και τον Ιούνιο δεν αποτελεί απαραίτητα πρόβλημα που πρέπει να διορθωθεί. Είναι μέρος των φυσικών ρυθμών στους οποίους καλείται να προσαρμοστεί ο οργανισμός.
Όταν πάψουμε να αντιμετωπίζουμε την ανθεκτικότητα ως κάτι σταθερό, οι περίοδοι χαμηλότερης απόδοσης γίνονται λιγότερο απρόβλεπτες και περισσότερο κατανοητές ως φυσικό μέρος ενός κύκλου.
Διαβάστε ακόμη
Φυσικό αέριο: Στα ύψη οι τιμές στην Ευρώπη – Λείπουν πάνω από 100 TWh πριν από τον χειμώνα
Jefferies για ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Σύσταση «Buy» και τιμή-στόχος €55 – Ο δρόμος για την επόμενη φάση ανάπτυξης
«Οδύσσεια»: Η ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν έγινε η πιο επιτυχημένη στην ιστορία της Universal
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.