Ένας νέος και περισσότερο σύνθετος χάρτης ναυτιλιακού κινδύνου διαμορφώνεται στην Ερυθρά Θάλασσα και στο Bab el-Mandeb. Οι Χούθι δείχνουν να εγκαταλείπουν τη λογική μιας ενιαίας απειλής για όλα τα εμπορικά πλοία και περνούν σε μια πολιτική επιλεκτικής αντιμετώπισης, με διαφορετικό βαθμό κινδύνου ανάλογα με την ιδιοκτησία, τη διαχείριση, τη ναύλωση, το φορτίο και τις εμπορικές συνδέσεις κάθε πλοίου.
Στο ένα άκρο βρίσκονται πλέον τα πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ, για τα οποία η οργάνωση δηλώνει ότι δεν αποτελούν στόχο όσο η Ουάσιγκτον δεν επαναλαμβάνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της. Στο άλλο βρίσκονται τα πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία, για τα οποία οι Χούθι έχουν ανακοινώσει αποκλεισμό στο Bab el-Mandeb και στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η διαφοροποίηση αυτή μεταβάλλει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο πλοιοκτήτες, ναυλωτές, ασφαλιστές και εταιρείες ναυτικής ασφάλειας καλούνται να αξιολογούν κάθε ταξίδι μέσα από μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του κόσμου.
Ο Μοχάμεντ αλ-Μπουχάιτι, μέλος του πολιτικού γραφείου των Χούθι, δήλωσε στο Associated Press ότι η οργάνωση δεν επιδιώκει γενικό κλείσιμο του Bab el-Mandeb ούτε συνολική παρεμπόδιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Έκανε όμως σαφή εξαίρεση για τη Σαουδική Αραβία, στέλνοντας το μήνυμα ότι η ναυτιλία που συνδέεται με το βασίλειο αποτελεί πλέον ξεχωριστή κατηγορία στόχου.
Την ίδια ώρα, η στάση απέναντι στις ΗΠΑ είναι διαφορετική. Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι οι Χούθι έχουν διαβεβαιώσει την αμερικανική πλευρά πως δεν προτίθενται να επιτίθενται σε αμερικανικά πλοία, υπό την προϋπόθεση ότι η Ουάσιγκτον δεν θα επαναλάβει τα στρατιωτικά πλήγματα εναντίον τους.
Σύμφωνα με το Reuters, Αμερικανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν στα μέσα Σεπτεμβρίου με εκπροσώπους των Χούθι στο Ομάν. Στις επαφές αυτές η οργάνωση φέρεται να επανέλαβε τη δέσμευσή της στην εκεχειρία του 2025 και στην αποφυγή επιθέσεων εναντίον αμερικανικών πλοίων.
Η εικόνα που προκύπτει είναι ενός Bab el-Mandeb όπου ο κίνδυνος δεν καθορίζεται πλέον αποκλειστικά από τη γεωγραφική θέση του πλοίου. Το ερώτημα δεν είναι μόνο «ποιος περνά από το Στενό», αλλά και ποιος βρίσκεται πίσω από το πλοίο, ποιος το διαχειρίζεται, ποιος το έχει ναυλώσει, τι μεταφέρει και με ποιους εμπορικούς αντισυμβαλλομένους συνδέεται.
Η αλλαγή αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα μετά τις στρατιωτικές εξελίξεις στη δυτική Υεμένη. Η επέκταση της παρουσίας των Χούθι στη Μόκα, στο Ντουμπάμπ και σε στρατηγικά νησιά κοντά στο Bab el-Mandeb, συμπεριλαμβανομένου του Perim, ενισχύει τη δυνατότητά τους να ασκούν πίεση στη ναυσιπλοΐα που διέρχεται από το πέρασμα. Ήδη η κίνηση των πλοίων εμφανίζει σημάδια πίεσης. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλέστηκε το Reuters, στις 17 Σεπτεμβρίου πέρασαν από το Bab el-Mandeb 23 πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων, έναντι μέσου όρου 26 κατά το προηγούμενο δεκαήμερο.
Για τη Σαουδική Αραβία, όμως, το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο, επειδή η πίεση στα δυτικά συμπίπτει με τις δυσκολίες στην ανατολική πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου.
Μετά τα προβλήματα στον East–West Pipeline, ο οποίος συνδέει τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας με το Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα, η Saudi Aramco αναγκάστηκε να διοχετεύσει μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της ξανά προς τον Περσικό Κόλπο και συνεπώς μέσω των Στενών του Ορμούζ. Τα στοιχεία της Kpler που επικαλέστηκε το Reuters δείχνουν ότι οι συνολικές σαουδαραβικές εξαγωγές ανέκαμψαν τον Σεπτέμβριο πάνω από τα 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 2,4 εκατ. βαρελιών ημερησίως τον Αύγουστο.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μετατόπιση των ροών μέσω Ορμούζ. Το σαουδαραβικό πετρέλαιο που κινήθηκε μέσω του Στενού έφθασε κατά μέσο όρο περίπου τα 2,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε διάστημα έξι ημερών, από περίπου 700.000 βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο. Η Aramco αναζητεί παράλληλα εναλλακτικές λύσεις για τη διαχείριση των φορτίων. Εμπορικές πηγές ανέφεραν στο Reuters ότι σχεδιάζεται η εξαγωγή περίπου 60 εκατ. βαρελιών από το Ras Tanura τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, με φορτία να μεταφέρονται προς το Sohar του Ομάν, όπου πραγματοποιούνται μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο πριν από τη συνέχιση του ταξιδιού προς την Ασία.
Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με πίεση και στις δύο βασικές θαλάσσιες εξόδους της. Στα δυτικά, η ναυτιλία που συνδέεται μαζί της βρίσκεται αντιμέτωπη με τη δηλωμένη απειλή των Χούθι στο Bab el-Mandeb. Στα ανατολικά, η αυξημένη εξάρτηση από το Ορμούζ συμπίπτει με τις εξαιρετικά περιορισμένες συνθήκες διέλευσης από το Στενό. Στις 17 Σεπτεμβρίου μόλις τέσσερα πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων καταγράφηκαν να διασχίζουν το Ορμούζ, έναντι μέσου όρου 16 κατά το προηγούμενο δεκαήμερο, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler.
Για την αγορά των δεξαμενόπλοιων, δημιουργείται έτσι μια ιδιότυπη διπλή πίεση γύρω από την Αραβική Χερσόνησο. Η μεγαλύτερη μεταφορά σαουδαραβικού αργού μέσω Ορμούζ αυξάνει την εξάρτηση από ένα ήδη επιβαρυμένο πέρασμα, ενώ η δυτική εναλλακτική μέσω της Ερυθράς Θάλασσας βρίσκεται αντιμέτωπη με την απειλή των Χούθι. Το ευρύτερο αποτέλεσμα, ωστόσο, ξεπερνά τη Σαουδική Αραβία. Για τη διεθνή ναυτιλία διαμορφώνεται ένα σύστημα διαφορετικών βαθμίδων κινδύνου. Ένα πλοίο αμερικανικών συμφερόντων μπορεί, με βάση τις σημερινές διαβεβαιώσεις των Χούθι, να αντιμετωπίζεται διαφορετικά από ένα πλοίο με σαουδαραβικές συνδέσεις. Ένα ελληνόκτητο πλοίο μπορεί επίσης να έχει διαφορετικό επίπεδο έκθεσης ανάλογα με τον ναυλωτή, το φορτίο, τους λιμένες προέλευσης και προορισμού και τους εμπορικούς αντισυμβαλλομένους του.
Η σημαία, επομένως, δεν αρκεί πλέον για να περιγράψει το πραγματικό επίπεδο κινδύνου.
Αυτό μπορεί να επηρεάσει άμεσα και την ασφαλιστική αγορά. Όσο περισσότερο οι Χούθι διαφοροποιούν τη μεταχείριση των πλοίων ανάλογα με τις εμπορικές τους συνδέσεις, τόσο περισσότερο η αξιολόγηση του πολεμικού κινδύνου μεταφέρεται από τη γενική γεωγραφική ζώνη στο συγκεκριμένο πλοίο και στο συγκεκριμένο ταξίδι.
Οι διαβεβαιώσεις προς τις ΗΠΑ, πάντως, δεν αποτελούν εγγύηση ασφαλούς διέλευσης. Συνδέονται με τη συνέχιση της αμερικανικής στρατιωτικής αποχής και θα μπορούσαν να ανατραπούν σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης. Το ίδιο εύθραυστη παραμένει η συνολική κατάσταση στην περιοχή, καθώς η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξακολουθεί να δημιουργεί τον κίνδυνο νέας περιφερειακής ανάφλεξης.
Το Bab el-Mandeb μετατρέπεται έτσι από μια ενιαία ζώνη υψηλού κινδύνου σε ένα πέρασμα όπου κάθε πλοίο αποκτά διαφορετικό προφίλ έκθεσης. Η θέση του πάνω στον χάρτη παραμένει καθοριστική, αλλά πλέον δεν είναι αρκετή. Ιδιοκτησία, διαχείριση, ναύλωση, φορτίο και εμπορικές σχέσεις μπορούν να καθορίσουν εάν ένα πλοίο θα θεωρηθεί ουδέτερο, εξαιρούμενο ή πιθανός στόχος.
Και για τη Σαουδική Αραβία η νέα αυτή πραγματικότητα είναι ακόμη πιο πιεστική: στα δυτικά βρίσκεται το Bab el-Mandeb με τον δηλωμένο αποκλεισμό των Χούθι και στα ανατολικά το Ορμούζ, από το οποίο καλείται πλέον να περάσει πολύ μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου της.
Διαβάστε ακόμη
Γιατί πουλάει η νοσταλγία; Πώς το παρελθόν έγινε ξανά εμπορική δύναμη
Εξωδικαστικός: «Ασπίδα» για το σπίτι με αντάλλαγμα άλλα ακίνητα – Τι αλλάζει από σήμερα
Ετοιμάζονται τα μέτρα ενίσχυσης – Η τριπλή παρέμβαση και οι εφεδρείες
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.