Η Λεμεσός ήταν η αφετηρία και όχι ο τελικός προορισμός για Ελλάδα, Κύπρο, Ιταλία και Μάλτα που ελέγχουν το 75% της ευρωπαϊκής ναυτιλίας. Μετά τη συγκρότηση κοινής γραμμής για την ανταγωνιστικότητα και την πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας, της Μαρίνας Χατζημανώλη Υφυπουργού Ναυτιλίας της Κύπρου του Βασίλη Κικίλια, Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής της Ελλάδας , Chris Bonett, Υπουργού Μεταφορών/Βιώσιμης Κινητικότητας της Μάλτας και Edoardo Rixi, Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών της Ιταλίας, το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στις επόμενες κινήσεις των τεσσάρων χωρών ήτοι στην αναζήτηση πρόσθετων ευρωπαϊκών συμμάχων, στον συστηματικό συντονισμό πριν από τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις και στην προσπάθεια να αποκτήσει μεγαλύτερο βάρος η ναυτιλιακή φωνή μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό είναι το στοιχείο που προκύπτει από μια δεύτερη ανάγνωση του κοινού ανακοινωθέντος.
Οι «4» δεν περιορίζονται στη διατύπωση κοινών θέσεων. Δεσμεύονται να συνεχίσουν και να ενισχύσουν τον μεταξύ τους διάλογο ενόψει των συζητήσεων σε ΕΕ και Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) για την απανθρακοποίηση, την ανταγωνιστικότητα και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του κλάδου. Το επόμενο στοίχημα είναι πλέον πολιτικό. Να αποκτήσει ο πυρήνας μεγαλύτερη αριθμητική και διαπραγματευτική ισχύ, ώστε οι θέσεις των χωρών με ισχυρή ναυτιλιακή παρουσία να παρεμβαίνουν αποτελεσματικότερα στη διαμόρφωση των αποφάσεων και όχι όταν αυτές έχουν ήδη ουσιαστικά κλειδώσει.
Η διεύρυνση αποτελεί το επόμενο κρίσιμο βήμα. Η ελληνική πλευρά έχει ήδη αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο να συνταχθούν με την πρωτοβουλία και άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συμμερίζονται την ανάγκη για περισσότερο ρεαλισμό στη χάραξη της ναυτιλιακής και περιβαλλοντικής πολιτικής. Εφόσον αυτό συμβεί, η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ιταλίας και Μάλτας μπορεί να εξελιχθεί από ένα μεσογειακό σχήμα συνεννόησης σε ευρύτερη συμμαχία κρατών με κοινό συμφέρον γύρω από τη ναυτιλία. Και εκεί βρίσκεται το πραγματικό διακύβευμα της επόμενης ημέρας. Τέσσερις χώρες μπορούν να καταθέτουν κοινές θέσεις. Ένα ευρύτερο μπλοκ, όμως, μπορεί να επηρεάζει διαφορετικά τους συσχετισμούς όταν οι προτάσεις περνούν στο στάδιο της ευρωπαϊκής διαπραγμάτευσης.
Το δεύτερο βήμα αφορά τον χρόνο της παρέμβασης. Η δέσμευση για στενότερο συντονισμό δείχνει πρόθεση οι τέσσερις χώρες να μην περιορίζονται στην αντίδραση απέναντι σε ήδη διαμορφωμένες προτάσεις, αλλά να επιχειρούν να συντονίζουν εγκαίρως τις θέσεις τους.
Αυτό αφορά πρωτίστως τις νέες ρυθμίσεις για την απανθρακοποίηση, το κόστος των εκπομπών και τη σχέση μεταξύ του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου και των παγκόσμιων κανόνων που διαμορφώνονται στον IMO. Η ουσία για τις ναυτιλιακές χώρες είναι να περιοριστεί το ενδεχόμενο η Ευρώπη να κινηθεί με όρους που αυξάνουν σημαντικά το κόστος των δικών της επιχειρήσεων, χωρίς αντίστοιχες υποχρεώσεις για τους ανταγωνιστές τους σε τρίτες χώρες. Γι’ αυτό η επόμενη φάση της συνεργασίας αναμένεται να δοκιμαστεί στις πραγματικές διαπραγματεύσεις: εκεί όπου οι περιβαλλοντικές φιλοδοξίες θα πρέπει να μετατραπούν σε συγκεκριμένους κανόνες, χρονοδιαγράμματα και οικονομικές επιβαρύνσεις.
Ένας από τους βασικούς στόχους που προκύπτουν από το κοινό κείμενο που υπέγραψαν οι τέσσερις μεσογειακές χώρες είναι η ενίσχυση της διεθνούς διάστασης της πράσινης μετάβασης. Στηρίζουν την αναζήτηση μέτρων μέσω του IMO που θα μπορούν να εφαρμοστούν σε παγκόσμια κλίμακα. Η επιλογή αυτή έχει σαφή οικονομική λογική: η ναυτιλία λειτουργεί σε διεθνές περιβάλλον και, επομένως, μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ ευρωπαϊκών και διεθνών υποχρεώσεων μπορούν να δημιουργήσουν ανταγωνιστικές στρεβλώσεις. Αυτό αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά πεδία παρέμβασης του νέου σχήματος.
Το EU ETS -Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί ήδη πραγματικότητα για τη ναυτιλία, ενώ παράλληλα εξελίσσεται η διεθνής συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο θα τιμολογηθούν και θα περιοριστούν οι εκπομπές σε παγκόσμιο επίπεδο. Για τις τέσσερις χώρες, το ζητούμενο είναι οι δύο αυτές πορείες να μην οδηγήσουν σε ένα περιβάλλον όπου η ευρωπαϊκή ναυτιλία θα επωμίζεται δυσανάλογο κόστος.
Η επόμενη κίνηση, ωστόσο, δεν αφορά αποκλειστικά τα πλοία. Ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας έχει τοποθετήσει τη συζήτηση σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, συνδέοντας τη ναυτιλία με την ενεργειακή και βιομηχανική θέση της Ευρώπης. «Είναι πολύ σημαντικό για εμάς, έπειτα από μια διαδρομή συνεχών προσπαθειών, να ενώσουμε τις φωνές μας», ανέφερε στη Λεμεσό, υποστηρίζοντας την ανάγκη για μια «πολύ συνετή, ρεαλιστική, ουσιαστική πολιτική».
Στην πράξη, η ελληνική θέση ανοίγει τη συζήτηση πέρα από την απανθρακοποίηση των πλοίων. Αφορά το κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να διατηρήσει ισχυρή παρουσία στην ενέργεια, στη ναυπήγηση πλοίων, στα ναυπηγεία, στα λιμάνια και στις λιμενικές υποδομές, την ώρα που η Ασία διαθέτει ήδη κυρίαρχη θέση σε κρίσιμους κρίκους της ναυτιλιακής βιομηχανίας. Η πράσινη μετάβαση, επομένως, αντιμετωπίζεται και ως ζήτημα βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας: ποιος θα κατασκευάσει τα πλοία της νέας γενιάς, πού θα πραγματοποιηθούν οι επενδύσεις και ποια οικονομία θα αναπτύξει τις υποδομές και τις τεχνολογίες των νέων καυσίμων.
Παρά την προσπάθεια συγκρότησης ισχυρότερου μπλοκ, η στρατηγική που περιγράφεται στο κοινό ανακοινωθέν δεν είναι συγκρουσιακή απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αντίθετα, οι τέσσερις χώρες επιδιώκουν συνεργασία με την Κομισιόν και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, ώστε οι δικές τους θέσεις να ενσωματώνονται νωρίτερα στη διαδικασία διαμόρφωσης της ευρωπαϊκής πολιτικής. Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο θα κριθεί η αποτελεσματικότητα του εγχειρήματος. Η κοινή δήλωση από μόνη της δημιουργεί έναν πυρήνα. Η δυνατότητα αυτού του πυρήνα να προσελκύσει άλλες χώρες και να δημιουργήσει ευρύτερες πλειοψηφίες είναι εκείνη που μπορεί να μεταβάλει πραγματικά τις ισορροπίες.
Για την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ιταλία και τη Μάλτα αρχίζει επομένως η δυσκολότερη φάση. Πρώτον, να διατηρήσουν κοινή θέση όταν οι γενικές αρχές μετατραπούν σε συγκεκριμένες νομοθετικές και οικονομικές αποφάσεις. Δεύτερον, να βρουν πρόσθετους συμμάχους. Και τρίτον, να γεφυρώσουν το ευρωπαϊκό σύστημα περιβαλλοντικών υποχρεώσεων με ένα παγκόσμιο πλαίσιο μέσω IMO, ώστε να περιοριστούν οι αποκλίσεις στους όρους ανταγωνισμού. Η επιτυχία της Λεμεσού, συνεπώς, δεν θα μετρηθεί από το κοινό ανακοινωθέν αλλά από το πόσες χώρες θα βρίσκονται δίπλα στους «4» στην επόμενη κρίσιμη ψηφοφορία και από το πόσο από τις θέσεις τους θα περάσει τελικά στους κανόνες της ΕΕ και του IMO. Εκεί θα φανεί εάν η πρωτοβουλία ήταν μία ακόμη συνάντηση ναυτιλιακών χωρών ή η αρχή μιας νέας ισορροπίας δυνάμεων στην ευρωπαϊκή ναυτιλιακή πολιτική.
Διαβάστε ακόμη
Τιμόθεος Χαϊκάλης: Η νέα αρχή της Zakcret μετά τη φωτιά (pic)
Η «κατάρα των 30»: Πώς είναι να κλείνεις τα 30 το 2026;
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.