Η αγορά ζητά ελέγχους στην ψηφιακή αγορά

Προτεραιότητα στους ελέγχους για το ηλεκτρονικό παραεμπόριο σχεδιάζει να δώσει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, καθώς καταγράφεται ως ένα από τα βασικά αιτήματα του εμπορικού κόσμου. Στο πλαίσιο των επαφών που πραγματοποιεί ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αρμόδιος για τη φορολογική πολιτική, Δημήτρης Μαρκόπουλος, με επιμελητήρια, εμπορικούς συλλόγους και παραγωγικούς φορείς, η αγορά ζητά να ανοίξει ένα ευρύτερο μέτωπο ελέγχων στην ψηφιακή αγορά.

Το αίτημα δεν αφορά μόνο τα οργανωμένα ηλεκτρονικά καταστήματα. Εστιάζει κυρίως σε πωλήσεις μέσω marketplaces, κοινωνικών δικτύων και πλατφορμών μικρών αγγελιών, όπου μπορεί να εμφανίζονται επαγγελματικές δραστηριότητες χωρίς εμφανή επαγγελματική εγκατάσταση, χωρίς έκδοση αποδείξεων και σε ορισμένες περιπτώσεις χωρίς καν έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Ο κύκλος επαφών του κ. Μαρκόπουλου έχει ήδη επεκταθεί σε πολλές περιοχές της χώρας. Σύμφωνα με το υπουργείο, στις συναντήσεις με τους φορείς της Κεντρικής και της Δυτικής Μακεδονίας τέθηκαν ζητήματα φορολογίας, επενδύσεων, ρευστότητας και ανταγωνιστικότητας, ενώ οι προτάσεις που κατατίθενται αξιολογούνται και κοστολογούνται πριν από τις τελικές παρεμβάσεις που θα ανακοινωθούν στη Θεσσαλονίκη.

Στο ίδιο πλαίσιο, η αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού από αδήλωτες διαδικτυακές πωλήσεις αντιμετωπίζεται ως ένα ξεχωριστό πρόβλημα της αγοράς. Οχι άδικα μάλιστα, αφού το στεγασμένο εμπόριο και οι επιχειρήσεις που διατηρούν φυσικό κατάστημα δέχονται συχνότερα τις πιέσεις και αποτελούν συχνά τον εύκολο στόχο των ελέγχων και της κριτικής. Στη βάση αυτή, προβλέπονται αυστηρότεροι και πιο στοχευμένοι έλεγχοι σε όσους δραστηριοποιούνται εκτός του νόμιμου φορολογικού και εμπορικού πλαισίου.

Η «ψηφιακή» φοροδιαφυγή

Η ΑΑΔΕ έχει ήδη δείξει ότι μπορεί να εντοπίζει τέτοιες δραστηριότητες συνδυάζοντας διαφορετικές πηγές δεδομένων. Τον Αύγουστο του 2024 αξιοποίησε στοιχεία από γνωστή ηλεκτρονική πλατφόρμα αγορών. Από διασταυρώσεις σε δεδομένα προμηθειών, αναζητήσεις στο Διαδίκτυο, δηλώσεις ΦΠΑ και δηλώσεις εισοδήματος, η ΑΑΔΕ εστίασε σε 25 ΑΦΜ και ολοκλήρωσε 16 ελέγχους, στους οποίους εντοπίστηκε αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη άνω των 8,5 εκατ. ευρώ. Σε ορισμένες περιπτώσεις διαπιστώθηκε δραστηριότητα μέσω πλατφόρμας χωρίς καν δήλωση έναρξης εργασιών στο φορολογικό μητρώο.

Με νέες μεθόδους εύρεσης και με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης, η φορολογική διοίκηση θα «σαρώνει» το Διαδίκτυο για να εντοπίζει την ψηφιακή «βιτρίνα» ενός πωλητή, να εξετάζει τον αριθμό των προϊόντων, τις τιμές, τις αξιολογήσεις πελατών και τις διαφημιστικές δαπάνες και στη συνέχεια να διασταυρώνει τα στοιχεία με τις δηλώσεις ΦΠΑ, το myDATA, τις τραπεζικές κινήσεις και τις παραδόσεις των εταιρειών ταχυμεταφορών.

Αυτό ακριβώς είναι το πεδίο στο οποίο οι εμπορικοί φορείς ζητούν να επεκταθούν οι έλεγχοι. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν ένα e-shop εκδίδει απόδειξη. Είναι και αν το πρόσωπο που πουλάει συστηματικά προϊόντα σε πλατφόρμα ή κοινωνικό δίκτυο έχει δηλώσει την πραγματική του δραστηριότητα, διαθέτει νόμιμη επαγγελματική ιδιότητα και τηρεί τις υποχρεώσεις που ισχύουν για τους υπόλοιπους εμπόρους.

Πλήγμα στην υγιή επιχειρηματικότητα

Για μια επιχείρηση που λειτουργεί νόμιμα, το κόστος δεν περιορίζεται στον φόρο εισοδήματος και στον ΦΠΑ. Περιλαμβάνει ενοίκιο ή επαγγελματική εγκατάσταση, ασφαλιστικές εισφορές, λογιστική υποστήριξη, ηλεκτρονικά συστήματα, αποθήκη, προσωπικό, επιστροφές προϊόντων, μεταφορικά και υποχρεώσεις καταναλωτικής προστασίας.

Αντίθετα, ένας πωλητής που λειτουργεί αποκλειστικά ψηφιακά, χωρίς επαγγελματικό χώρο και χωρίς να δηλώνει το σύνολο των πωλήσεών του, μπορεί να εμφανίζει τεχνητά χαμηλότερη τιμή. Δεν προσφέρει έτσι τίποτα στο κράτος, ούτε και στους (ανασφάλιστους συνήθως) εργαζόμενους που τυχόν απασχολεί. Αυτό, υποστηρίζουν οι εκπρόσωποι του εμπορίου, δεν αποτελεί απλώς φορολογική παράβαση. Δημιουργεί συνθήκες άνισου ανταγωνισμού απέναντι στις επιχειρήσεις που λειτουργούν με παραστατικά και επωμίζονται κανονικά το κόστος συμμόρφωσης.

Η ΑΑΔΕ μάλιστα είχε εντοπίσει επιχείρηση στη Θεσσαλονίκη που για τις χρήσεις 2019-2023 δεν είχε εκδώσει ή είχε εκδώσει ανακριβώς 8.107 αποδείξεις ή τιμολόγια, καθαρής αξίας 2,8 εκατ. ευρώ. Τα περιστατικά αυτά δεν σημαίνουν ότι όλοι οι πωλητές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φοροδιαφεύγουν. Αναδεικνύουν όμως το μέγεθος της πρόκλησης για τον ελεγκτικό μηχανισμό.

Πού κρύβονται πωλήσεις

Το αίτημα της αγοράς για ελέγχους εστιάζει κυρίως σε τέσσερις κατευθύνσεις:

■ Συστηματικές διασταυρώσεις στοιχείων από marketplaces και πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.

■ Ελεγχοι σε πωλητές με συστηματική δραστηριότητα χωρίς εμφανή έναρξη εργασιών.

■ Αξιοποίηση δεδομένων από ταχυμεταφορές, ηλεκτρονικές πληρωμές και διαφημιστικές καμπάνιες.

■ Ταχύτερες κυρώσεις σε περιπτώσεις αποδεδειγμένης απόκρυψης πωλήσεων.

Οι ίδιοι οι φορείς ζητούν να μην αντιμετωπιστεί το ηλεκτρονικό εμπόριο ως πρόβλημα. Το ζήτημα, όπως το θέτουν, είναι να ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για όλους: για το κατάστημα της γειτονιάς, για το οργανωμένο e-shop και για τον πωλητή που πραγματοποιεί συστηματικές συναλλαγές από μια πλατφόρμα χωρίς να δηλώνει επιχειρηματική δραστηριότητα.

Το επόμενο βήμα της ΑΑΔΕ

Η ΑΑΔΕ έχει ήδη θέσει στο επιχειρησιακό της σχέδιο την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, Τεχνητής Νοημοσύνης και ανάλυσης κινδύνου για τον εντοπισμό αποκρυμμένων πωλήσεων στο Διαδίκτυο. Με βάση τον σχεδιασμό του 2026, ο στόχος περιλαμβάνει 72.800 ελέγχους και πρόσθετα έσοδα 2,5 δισ. ευρώ, με ιδιαίτερη έμφαση σε κρυφές πωλήσεις και δραστηριότητες χωρίς δήλωση έναρξης. Η πρόκληση για τη φορολογική διοίκηση είναι να κινηθεί με ακρίβεια. Οι έλεγχοι πρέπει να στοχεύουν σε όσους ασκούν συστηματική εμπορική δραστηριότητα και αποκρύπτουν έσοδα, όχι περιστασιακές πωλήσεις ιδιωτών ή μικρές συναλλαγές που δεν συνιστούν επαγγελματική δραστηριότητα.

Η ΔΕΘ μπορεί, επομένως, να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης για ένα νέο μήνυμα προς την αγορά: η ψηφιακή οικονομία δεν βρίσκεται εκτός φορολογικού χάρτη. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα της ΑΑΔΕ δεν είναι μόνο να βλέπει τον τζίρο των επιχειρήσεων που έχουν φυσικό κατάστημα, αλλά να εντοπίζει και εκείνες που πωλούν καθημερινά, αλλά παραμένουν φορολογικά «αόρατες».

Διαβάστε ακόμη

Τα δισεκατομμύρια πίσω από ένα κουμπί

Sold out η Θεσσαλονίκη για την προεκλογική ΔΕΘ – Οι κερδισμένοι και οι συγκρατημένοι

Πώς θα αξιοποιήσει η DIMAND το ακίνητο Καμπά: Ολο το πλάνο, οι πρώτες συνεργασίες και ο ορίζοντας 4ετίας (pics)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ