Tην πιο δυσβάσταχτη επιβάρυνση από το κόστος στέγασης στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι της Ελλάδας, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2025, που αναδεικνύουν το μέγεθος της στεγαστικής κρίσης και τη διαρκώς αυξανόμενη πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Σχεδόν ένας στους τέσσερις κατοίκους της χώρας, ποσοστό 26,4%, ζει σε νοικοκυριό που διαθέτει περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για έξοδα κατοικίας. Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία και για ποσοστό υπερτριπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου, που διαμορφώνεται στο 7,7%.
Σε απόλυτους αριθμούς, 2,7 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ελλάδα ζουν σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν υπερβολικό κόστος στέγασης. Η χώρα καταλαμβάνει την έκτη θέση ως προς τον αριθμό των επηρεαζόμενων κατοίκων, παρά τον σημαντικά μικρότερο πληθυσμό της σε σύγκριση με τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική για τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά, καθώς το 82,6% όσων βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας στην Ελλάδα δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του για τη στέγαση. Με άλλα λόγια, περισσότεροι από τέσσερις στους πέντε ανθρώπους αυτής της κατηγορίας αντιμετωπίζουν υπερβολική στεγαστική επιβάρυνση.
Πώς συγκρίνεται η Ελλάδα με την υπόλοιπη Ευρώπη
Η Ελλάδα εμφανίζει τη μεγαλύτερη στεγαστική επιβάρυνση στην Ευρώπη, με μεγάλη απόσταση από τις υπόλοιπες χώρες.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τη δεύτερη υψηλότερη επίδοση καταγράφει η Δανία με 23,4%, ενώ ακολουθούν η Γερμανία με 11,2% και η Σουηδία με 10,8%.
Πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο βρίσκονται επίσης η Εσθονία με 8,8%, η Τσεχία με 8,2% και το Λουξεμβούργο με 8,1%.
Εκτός ΕΕ, ιδιαίτερα υψηλά είναι τα ποσοστά στην Ελβετία με 15,3% και στη Νορβηγία με 13,5%. Αντίστοιχα, η Τουρκία καταγράφει 10%, το Μαυροβούνιο 8,7% και η Σερβία 7,9%.
Στον αντίποδα, η Κύπρος παρουσιάζει το χαμηλότερο ποσοστό, μόλις 2,4%, ενώ ακολουθούν η Κροατία με 3,2%, η Σλοβενία και η Σλοβακία με 3,5%.
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι περισσότερες μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Στην Ισπανία το ποσοστό διαμορφώνεται στο 7,2%, στη Γαλλία στο 6,4% και στην Ιταλία στο 5%.
Πάνω από 34 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πιέζονται από τα έξοδα κατοικίας
Το πρόβλημα της στέγασης αφορά εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με τη Eurostat, περισσότεροι από 34 εκατομμύρια κάτοικοι της ΕΕ ζουν σε νοικοκυριά που διαθέτουν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για την κατοικία.
Η Γερμανία συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό, με 9,4 εκατομμύρια ανθρώπους. Ακολουθούν, στην ευρύτερη ευρωπαϊκή σύγκριση, η Τουρκία με 8,6 εκατομμύρια, η Γαλλία με 4,4 εκατομμύρια, η Ισπανία με 3,5 εκατομμύρια και η Ιταλία με 2,9 εκατομμύρια.
Η Ελλάδα ακολουθεί με 2,7 εκατομμύρια ανθρώπους, γεγονός που αποτυπώνει τη δυσανάλογα μεγάλη έκταση του προβλήματος σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού της.
Οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν 69% στην ΕΕ μέσα σε 11 χρόνια
Η στεγαστική κρίση συνδέεται άμεσα με τη μεγάλη άνοδο των τιμών των ακινήτων, των ενοικίων και του ενεργειακού κόστους.
Σύμφωνα με τη Eurostat, οι τιμές κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 69% από το 2015 έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ενώ σε ορισμένα κράτη-μέλη υπερδιπλασιάστηκαν.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει ήδη επισημάνει ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει στεγαστική κρίση, η οποία τροφοδοτείται από την άνοδο των τιμών αγοράς κατοικιών και το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης.
Όπως αναφέρει το euronews.com, η Χάνα Βίντμερ, ερευνήτρια του ETH Zürich, εξηγεί πως βασική αιτία της υπερβολικής στεγαστικής επιβάρυνσης είναι ότι το κόστος των κατοικιών και των ενοικίων αυξάνεται ταχύτερα από τα εισοδήματα, ιδιαίτερα για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
Η Eurostat συνυπολογίζει στο κόστος στέγασης όχι μόνο τα ενοίκια και τους τόκους στεγαστικών δανείων, αλλά και τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, νερού και θέρμανσης, καθώς και τις δαπάνες συντήρησης, επισκευών, ασφάλισης και φορολογίας της κατοικίας.
Ως διαθέσιμο εισόδημα ορίζεται το συνολικό εισόδημα μετά την αφαίρεση φόρων και κοινωνικών εισφορών, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών παροχών και των συντάξεων.
Στο 82,6% η επιβάρυνση των φτωχότερων νοικοκυριών στην Ελλάδα
Η κοινωνική διάσταση της στεγαστικής κρίσης γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν εξετάζονται τα νοικοκυριά που βρίσκονται αντιμέτωπα με τον κίνδυνο φτώχειας.
Σε επίπεδο ΕΕ, το 29,1% των ατόμων που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ζει σε νοικοκυριά με υπερβολικό κόστος κατοικίας.
Στην Ελλάδα, ωστόσο, το αντίστοιχο ποσοστό εκτοξεύεται στο 82,6%, το υψηλότερο μεταξύ των χωρών της σύγκρισης.
Ακολουθούν η Δανία με 59,8% και η Ελβετία με 56,1%, ενώ ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις εμφανίζουν επίσης η Σουηδία με 46,8%, η Νορβηγία με 43,8% και η Τσεχία με 43,4%.
Η Γερμανία βρίσκεται στο 35%, ενώ η Ισπανία με 28,3%, η Γαλλία με 25,4% και η Ιταλία με 21,7% παραμένουν κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφεται στην Κύπρο με 7,6%, ενώ ακολουθούν η Αλβανία με 8,2%, η Κροατία με 14,9% και η Σλοβακία με 15,4%.
Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό ορισμό, σε κίνδυνο φτώχειας βρίσκονται όσοι διαθέτουν ισοδύναμο εισόδημα χαμηλότερο από το 60% του αντίστοιχου εθνικού διάμεσου εισοδήματος.
Το 2025, το διάμεσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα στην ΕΕ ανερχόταν σε 22.939 ευρώ ετησίως ή 1.912 ευρώ μηνιαίως, με το 60% αυτού να αντιστοιχεί σε περίπου 1.147 ευρώ τον μήνα. Πρόκειται για ευρωπαϊκά μεγέθη και όχι για το ειδικό όριο φτώχειας της Ελλάδας.
Γιατί υπάρχουν τόσο μεγάλες διαφορές μεταξύ των χωρών
Η έκταση του προβλήματος εξαρτάται από περισσότερους παράγοντες και όχι αποκλειστικά από το ύψος των ενοικίων.
Η ερευνήτρια Ρίκε Σκόβγκορντ Νίλσεν του Πανεπιστημίου Aalborg επισημαίνει ότι οι συνθήκες στην Ελλάδα, την Ελβετία και τη Δανία διαφέρουν σημαντικά, τόσο ως προς τα οικονομικά δεδομένα όσο και ως προς τα συστήματα κοινωνικής προστασίας.
Το εισόδημα που απομένει στα νοικοκυριά μετά την πληρωμή του ενοικίου μπορεί να είναι πολύ διαφορετικό από χώρα σε χώρα, όπως και το συνολικό κόστος ζωής.
Αντίστοιχα, η Χάνα Βίντμερ υπογραμμίζει ότι καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν το καθεστώς ιδιοκατοίκησης, η εξάρτηση από την ιδιωτική αγορά ενοικίων, οι κοινωνικές παροχές και οι ευρύτερες οικονομικές συνθήκες.
Η Μαριέτα Χάφνερ, ερευνήτρια του TU Delft, προειδοποιεί ότι εάν οι τιμές των ακινήτων, τα ενοίκια, τα επιτόκια και η ενέργεια συνεχίσουν να αυξάνονται ταχύτερα από τους μισθούς, το ποσοστό των νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν υπερβολική επιβάρυνση θα διευρυνθεί.
Μάλιστα, εκτιμά ότι η αύξηση του ενεργειακού κόστους μπορεί να αποτελέσει έναν από τους βασικότερους παράγοντες επιδείνωσης της στεγαστικής επιβάρυνσης την επόμενη χρονιά.
Για την Ελλάδα, τα στοιχεία αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα δύσκολη πραγματικότητα: η χώρα δεν βρίσκεται απλώς πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά καταγράφει με μεγάλη διαφορά την υψηλότερη αναλογία ανθρώπων που αναγκάζονται να διαθέτουν υπερβολικά μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους για να καλύψουν τις ανάγκες κατοικίας.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.