Μόλις δυόμισι μήνες μετά την επιβολή του πολυδιαφημισμένου ευρωπαϊκού δασμού των 3 ευρώ στα μικροδέματα, οι αριθμοί δείχνουν εκ πρώτης όψεως μια εντυπωσιακή επιτυχία: τα μικρά πακέτα που καταφθάνουν στην Ευρώπη από τρίτες χώρες –στη συντριπτική τους πλειονότητα από την Κίνα– έχουν μειωθεί έως και 53%.
Μόνο που τα κινεζικά προϊόντα δεν φαίνεται να εξαφανίζονται μαζί τους.
Τα πρώτα στοιχεία από τις ευρωπαϊκές τελωνειακές αρχές δείχνουν ότι οι μεγάλες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου προσαρμόζουν ταχύτατα το επιχειρηματικό τους μοντέλο. Αντί να στέλνουν εκατομμύρια μεμονωμένα δέματα απευθείας από την Κίνα στον Ευρωπαίο καταναλωτή, περισσότερα προϊόντα εισάγονται πλέον μαζικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποθηκεύονται εδώ και στη συνέχεια αποστέλλονται στον τελικό αγοραστή.
Το -53% που κρύβει ένα +102%
Τα πιο αποκαλυπτικά στοιχεία έρχονται από το Βέλγιο.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των βελγικών τελωνείων (SPF Finances / FOD Financiën), τον Ιούλιο, πρώτο μήνα εφαρμογής του μέτρου, οι απλουστευμένες τελωνειακές δηλώσεις H7 για αποστολές αξίας έως 150 ευρώ μειώθηκαν κατά 53% σε σχέση με τον Ιούλιο του 2025.
Την ίδια στιγμή, οι κανονικές δηλώσεις H1 για μεγαλύτερες εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 102%. Παράλληλα, η μέση αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων σχεδόν διπλασιάστηκε, από 5,73 σε 10,85 ευρώ.
Η εικόνα ενισχύει την εκτίμηση ότι τουλάχιστον μέρος του εμπορίου δεν χάθηκε. Άλλαξε τρόπο εισόδου στην Ευρώπη.
Ανάλογη είναι η εικόνα στην Ολλανδία. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο ο μέσος αριθμός δηλώσεων ηλεκτρονικού εμπορίου ήταν κατά 46% χαμηλότερος από τον μέσο όρο του πρώτου εξαμήνου του 2026, ενώ οι επιμέρους γραμμές προϊόντων στις δηλώσεις μειώθηκαν ακόμη περισσότερο, κατά 70%.
Η ίδια η ολλανδική τελωνειακή αρχή (Douane Nederland) αναφέρει ότι περισσότερες εταιρείες φαίνεται να επιλέγουν πλέον μαζικές εισαγωγές και αποθήκευση των προϊόντων εντός της ΕΕ, ώστε στη συνέχεια να τα πωλούν απευθείας στους Ευρωπαίους καταναλωτές.
«Οι διαδικτυακοί έμποροι λιανικής φαίνεται να έχουν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο εισάγουν αγαθά στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) από τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Τα ολλανδικά τελωνεία έχουν παρατηρήσει σημαντική μείωση στον αριθμό των εισερχόμενων μικρών δεμάτων, ιδιαίτερα από την Κίνα. Φαίνεται ότι περισσότερα εμπορεύματα εισέρχονται στη χώρα σε μεγαλύτερες, συνδυασμένες αποστολές» σημειώνει το ενημερωτικό σημείωμα που εξέδωσε η Douane Nederland στις 3 Σεπτεμβρίου.
Μάλιστα, οι Ολλανδοί τελωνειακοί αναφέρουν ότι αντίστοιχη τάση παρατηρείται στη Γαλλία και το Βέλγιο.
Κίνα – ευρωπαϊκή αποθήκη – καταναλωτής
Αυτό είναι ακριβώς το μοντέλο που μπορεί να περιορίσει στην πράξη την ορατή επιβάρυνση των 3 ευρώ στις αγορές μέσω Temu, Shein και άλλων κινεζικών πλατφορμών.
Μέχρι πρόσφατα, ένα από τα μυστικά της εκρηκτικής ανάπτυξής τους ήταν η δυνατότητα να στέλνουν απευθείας στον Ευρωπαίο καταναλωτή ακόμη και ένα προϊόν αξίας ελάχιστων ευρώ. Οι αποστολές έως 150 ευρώ απαλλάσσονταν από δασμούς.
Από την 1η Ιουλίου η ΕΕ επέβαλε προσωρινό δασμό 3 ευρώ στα προϊόντα που αγοράζονται online και εισάγονται απευθείας από τρίτες χώρες σε αποστολές αξίας έως 150 ευρώ.
Εάν όμως τα εμπορεύματα εισαχθούν μαζικά στην ΕΕ, περάσουν από την κανονική τελωνειακή διαδικασία και τοποθετηθούν σε ευρωπαϊκή αποθήκη, η μετέπειτα αποστολή τους στον πελάτη δεν αποτελεί πλέον μικροδέμα που εισέρχεται στην ΕΕ από την Κίνα. Αυτό μπορεί να εξαφανίσει από το checkout του καταναλωτή την ξεχωριστή χρέωση των 3 ευρώ.
Ενδεικτικό είναι ότι η ίδια η Shein έχει πλέον στις ευρωπαϊκές FAQ της ειδικές ερωτήσεις για το εάν διαθέτει αποθήκες στην Ευρώπη και εάν οι αποστολές από ευρωπαϊκές αποθήκες υπόκεινται σε τελωνειακούς δασμούς.
Το «Βατερλώ» των 2 ευρώ
Η Γαλλία γνωρίζει ήδη από πρώτο χέρι πόσο γρήγορα μπορούν να προσαρμοστούν οι κινεζικές πλατφόρμες σε ένα νέο τελωνειακό τέλος.
Από την 1η Μαρτίου 2026 επέβαλε εθνική επιβάρυνση 2 ευρώ στα μικροδέματα. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, η ίδια η γαλλική κυβέρνηση αναγνώριζε ότι ορισμένες πλατφόρμες είχαν ανακατευθύνει τις εμπορευματικές τους ροές προς logistics hubs άλλων χωρών της ΕΕ, από όπου τα προϊόντα συνέχιζαν προς τη γαλλική αγορά.
Ο επικεφαλής των γαλλικών τελωνείων, Florian Colas, υπολόγιζε τον Μάιο ότι η μετατόπιση του όγκου προς άλλες χώρες ήταν της τάξης του 90%: από περίπου 500.000 τελωνειακές δηλώσεις την ημέρα πριν από την εφαρμογή του μέτρου, η Γαλλία είχε πέσει στις περίπου 50.000.
Τα έσοδα από το τέλος περιορίζονταν σε περίπου 2,3 εκατ. ευρώ τον μήνα, πολύ μακριά από τα περίπου 400 εκατ. ευρώ που είχαν προβλεφθεί για ολόκληρο το 2026. Γαλλικά μέσα κατέγραψαν ότι σημαντικό μέρος των φορτίων κατευθυνόταν πλέον προς το Βέλγιο και στη συνέχεια μεταφερόταν οδικώς στη Γαλλία.
«Από την 1η Μαρτίου, ημερομηνία έναρξης ισχύος στη Γαλλία του τέλους των δύο ευρώ ανά κατηγορία προϊόντων στα μικροδέματα, ορισμένες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου ανακατεύθυναν τις ροές logistics προς άλλα ευρωπαϊκά hubs», αναφέρει χαρακτηριστικά το γαλλικό υπουργείο Οικονομίας.
Η κυβέρνηση αναγκάστηκε να ενισχύσει τις εξουσίες των τελωνειακών αρχών ώστε να μπορούν να ελέγχουν στο γαλλικό έδαφος προϊόντα που είχαν προηγουμένως εκτελωνιστεί σε άλλο κράτος-μέλος. Από την 1η Ιουλίου το γαλλικό τέλος ανεστάλη και αντικαταστάθηκε από τον ενιαίο ευρωπαϊκό δασμό των 3 ευρώ.
Τι βλέπουν οι Έλληνες καταναλωτές
Τη νέα πραγματικότητα αρχίζουν να διαπιστώνουν και καταναλωτές στην Ελλάδα.
Χρήστες των κινεζικών πλατφορμών περιγράφουν περιπτώσεις στις οποίες προϊόντα που είχαν τοποθετήσει στο καλάθι τους εμφανίζονταν αρχικά με την πρόσθετη επιβάρυνση των 3 ευρώ, αλλά όσο η παραγγελία παρέμενε ενεργή και πριν ολοκληρωθεί η αγορά, η χρέωση εξαφανιζόταν. Μία πιθανή εξήγηση είναι η αλλαγή του τρόπου εκπλήρωσης της παραγγελίας, με προϊόντα που βρίσκονται ήδη σε ευρωπαϊκή αποθήκη.
Για την Ελλάδα, πάντως, παραμένει ένα σημαντικό κενό.
Η ΑΑΔΕ δεν έχει μέχρι στιγμής δημοσιοποιήσει αντίστοιχα στοιχεία για την πορεία των μικροδεμάτων μετά την εφαρμογή του νέου δασμού, ούτε για τα έσοδα που έχει αποφέρει το μέτρο. Σε σχετικό ερώτημα για τον αριθμό των εισαγόμενων μικροδεμάτων πριν και μετά την 1η Ιουλίου και τις εισπράξεις από τον νέο δασμό, δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα απάντηση.
5,9 δισ. αντικείμενα, 93% από την Κίνα
Το μέγεθος του προβλήματος που προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν οι Βρυξέλλες εξηγεί γιατί ελήφθη το μέτρο.
Το 2022 εισήχθησαν στην ΕΕ περίπου 1,4 δισεκατομμύρια αντικείμενα χαμηλής αξίας. Το 2024 είχαν φτάσει τα 4,6 δισ. και το 2025 σχεδόν τα 5,9 δισεκατομμύρια – αύξηση 26% μέσα σε έναν ακόμη χρόνο. Πρόκειται για περισσότερα από 16 εκατομμύρια αντικείμενα την ημέρα.
Το 93% του όγκου των εισαγωγών χαμηλής αξίας προερχόταν από την Κίνα. Σε αξία, το κινεζικό μερίδιο έφτανε το 78%. Η μέση αξία κάθε αντικειμένου ήταν λιγότερη από 9 ευρώ.
Αυτό το μοντέλο προκάλεσε τεράστιο φόρτο στα ευρωπαϊκά τελωνεία, αλλά και αντιδράσεις από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, οι οποίες υποστήριζαν ότι ανταγωνίζονταν εταιρείες που είχαν ένα ουσιαστικό τελωνειακό πλεονέκτημα.
Τα πρώτα αποτελέσματα επιτρέπουν στις Βρυξέλλες να υποστηρίζουν ότι το μέτρο λειτουργεί. Στο Βέλγιο απέφερε 223,7 εκατ. ευρώ μεταξύ 29 Ιουνίου και 16 Αυγούστου, ενώ μόνο τον Ιούλιο η Ολλανδία εισέπραξε περίπου 35 εκατ. ευρώ.
Η Κομισιόν ετοιμάζει τον επόμενο γύρο. Η τελωνειακή μεταρρύθμιση της ΕΕ προβλέπει νέο πανευρωπαϊκό «handling fee» («τέλος διαχείρισης») για τις μικρές αποστολές ηλεκτρονικού εμπορίου, το οποίο τα κράτη-μέλη θα αρχίσουν να εφαρμόζουν το αργότερο την 1η Νοεμβρίου.
Διαβάστε ακόμη
Στουρνάρας στο Bloomberg: Δεν μπορεί να αποκλειστεί το σενάριο αύξησης επιτοκίων τον Οκτώβριο
Τι προβλέπει η συμφωνία του Τραμπ με τη Δανία για «μόνιμο έλεγχο ασφαλείας» των ΗΠΑ στη Γροιλανδία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ