Οικονομία

Μισθοί: Τι ισχύει με πρόσθετη παροχή-επιδόματα όπου αυξάνεται ο κατώτατος μισθός

  • newsroom


Ποια επιδόματα και παροχές δεν μπορούν να συμψηφιστούν με την πρόσθετη παροχή και ο μισθωτός δικαιούται να τα λάβει ακέραια

Για τους μισθωτούς που αμείβονται με υψηλότερους μισθούς από αυτούς που προβλέπει η κλαδική τους σύμβαση ή η Εθνική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, προβλέπονται επιδόματα και έγταρεν ποσά. Παράλληλα, δίνεται σημασία στην ατομική σύμβαση εργασίας, καθώς αποτυπώνεται η συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου και ξεκαθαρίζεται αν τα δικαιούμενα επιδόματα θα συμψηφίζονται με την πρόσθετη παροχή ή όχι.

Όταν υπάρχει ατομική σύμβαση εργασίας και ο καταβαλλόμενος μισθός είναι μεγαλύτερος από το σύνολο των προβλεπομένων ελάχιστων αποδοχών βάσει κλαδικής ή εθνικής σύμβασης (άθροισμα βασικού μισθού και επιδομάτων), τότε προκύπτουν τα εξής:

  • Αρκετά επιδόματα και παροχές που προβλέπονται από τον νόμο ή τη συλλογική σύμβαση εργασίας δεν οφείλονται επιπλέον αλλά συμψηφίζονται με την πρόσθετη παροχή.
  • Αλλα επιδόματα και παροχές συμψηφίζονται με την πρόσθετη παροχή και δεν οφείλονται επιπλέον αλλά μόνο με συμφωνία εργοδότη – εργαζόμενου.
  • Αλλα επιδόματα και ποσά (π.χ. επίδομα αδείας, υπερωρίες) δεν μπορούν να συμψηφιστούν με την πρόσθετη παροχή ούτε με συμφωνία και οφείλονται επιπλέον της πρόσθετης παροχής.

Μεγάλη μερίδα μισθωτών πλήρους απασχόλησης αμείβονται με βάση τον κατώτατο μισθό (650€ σήμερα) και κάποια πρόσθετη παροχή η οποία οδηγεί τις συνολικές καταβαλλόμενες αποδοχές τους πάνω από τα 650€-700€, ενίοτε και πάνω από τα 1.000€.

Τι θα ισχύσει με την πρόσθετη παροχή- επιδόματα όπου αυξάνεται ο κατώτατος μισθός

Σύμφωνα με νομολογία, ο κανόνας είναι ο συμψηφισμός των προβλεπόμενων προσαυξήσεων και επιδομάτων στον καταβαλλόμενο μισθό μέσω της πρόσθετης παροχής, εκτός αν έχει συμφωνηθεί με την ατομική ή τη συλλογική σύμβαση ότι θα καταβάλλονται επιπλέον του συμπεφωνημένου μεγαλύτερου μισθού.

Eπίσης, ο κανόνας του συμψηφισμού έχει εφαρμογή και για επιδόματα που θεσπίσθηκαν με συλλογική κλαδική σύμβαση εργασίας ακόμη και μετά από την κατάρτιση της ατομικής σύμβασης, βάσει της οποίας καταβάλλονται οι υψηλότερες των νομίμων αποδοχές, εκτός αν η νεότερη ρύθμιση προβλέπει το αντίθετο.

Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται και η «διαχείριση» της αύξησης του κατώτατου μισθού. Εφόσον ο μισθωτός αμείβεται με βάση τον ελάχιστο μισθό των 650€ συν την πρόσθετη παροχή, η αύξηση των 650€ θα «φάει» κομμάτι της πρόσθετης παροχής, χωρίς να δημιουργεί νομική υποχρέωση του εργοδότη για αύξηση του καθαρού καταβαλλόμενου στην τσέπη ποσού.

Ποια επιδόματα και παροχές δεν μπορούν να συμψηφιστούν με την πρόσθετη παροχή και ο μισθωτός δικαιούται να τα λάβει ακέραια

Οι τρεις ταχύτητες που διαμορφώνονται είναι οι εξής:

1. Επιτρέπεται να συμψηφιστούν με την πρόσθετη παροχή:

  • Το επίδομα επικίνδυνης εργασίας των ηλεκτροτεχνιτών μπορεί να συμψηφίζεται με τις ανώτερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές.
  • Το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας, εκτός εάν καθιερώθηκε με συλλογική κλαδική μετά την κατάρτιση της ατομικής σύμβασης. Επιτρέπεται ο συμψηφισμός του με τις υψηλότερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές. Η μοναδική εξαίρεση για το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας -λόγω της οποίας δεν χωρεί κατά τη νομολογία συμψηφισμός- αφορά μόνο τις περιπτώσεις εκείνες των εργαζομένων για τους οποίους το επίδομα καθιερώθηκε μετά από την κατάρτιση της επίμαχης ατομικής σύμβασης που προβλέπει την πρόσθετη παροχή. Αντίθετα, ο συμψηφισμός χωρεί για όσους προσελήφθησαν μετά από την καθιέρωση του επιδόματος με τη συλλογική κλαδική σύμβαση.
  • Το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας δεν μπορεί να συμψηφισθεί με γενικές αυξήσεις κατά τη σύναψη κλαδικής, ούτε με την οικονομική επιβάρυνση του εργοδότη μπορεί να συναρτηθεί.
  • Το εκάστοτε χορηγούμενο ποσοστό της ΑΤΑ συμψηφίζεται με τις ανώτερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές. Η Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή είναι ο μηχανισμός που αναπληρώνει στους μισθούς την ετήσια απώλεια αγοραστικής δύναμης που δέχονται λόγω των γενικών αυξήσεων των τιμών, δηλαδή του πληθωρισμού. Είχε παγώσει από τον Ιούλιο του 2011 και επανήλθε από την 1η Ιανουαρίου 2018.
  • Το επίδομα παιδικού και βρεφονηπιακού σταθμού.
  • Το επίδομα ισολογισμού.
  • Η αμοιβή από εργασία κατά την 6η ημέρα όταν ο μισθωτός εργάζεται 5ήμερο επιτρέπεται να συμψηφίζεται με τις ανώτερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές.

2. Επιτρέπεται να συμψηφιστούν με την πρόσθετη παροχή μόνο με συμφωνία εργοδότη – εργαζόμενου:

  • Το επίδομα γάμου. Απαγορεύεται κατά τη νομολογία ο μονομερής συμψηφισμός από τον εργοδότη, ενώ αντίθετα επιτρέπεται η συνομολόγηση συμφωνίας ότι στις υψηλότερες καταβαλλόμενες αποδοχές θα περιλαμβάνεται και το επίδομα γάμου. Για το επίδομα γάμου έχει προκύψει και κατά περίπτωση νομολογία. Ειδικότερα, σύμφωνα με απόφαση του Αρείου Πάγου του 1997, είναι άκυρη η συμφωνία εργοδότη – εργαζόμενου για τον συμψηφισμό των επιδομάτων γάμου και τουριστικής εκπαίδευσης των σερβιτόρων, τα οποία υπολογίζονται στο κατώτατο ημερομίσθιο, με τον ανώτερο του ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη μισθό που προέρχεται από φιλοδωρήματα.
  • Τα ποσά των δώρων (επιδομάτων εορτών) Χριστουγέννων και Πάσχα μπορούν να συμψηφισθούν με τις ανώτερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές μόνον κατόπιν συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και μισθωτού. Η διάταξη νόμου του 1963 που προβλέπει ακυρότητα κάθε συμφωνίας περί συμψηφισμού των δώρων ισχύει μόνο για τους οικοδόμους κατά τη νομολογία του Αρείου Πάγου.
  • Οι οφειλόμενες προσαυξήσεις για νυχτερινή εργασία, εργασία την Κυριακή ή την αργία μπορούν να συμψηφισθούν με τις ανώτερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές μόνον κατόπιν ειδικής συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και μισθωτού, που είναι έγκυρη. Απαγορεύεται ο μονομερής συμψηφισμός κυρίως για την εργασία τις Κυριακές – αργίες.
  • Η πρόσθετη αμοιβή που οφείλεται για την παροχή πρόσθετης εργασίας μπορεί να συμψηφιστεί μόνο με ειδική συμφωνία μεταξύ εργοδότη και μισθωτού.
  • Η αμοιβή της υπερεργασίας επιτρέπεται να συμψηφίζεται με την πρόσθετη αμοιβή με ειδική συμφωνία. Η υπερεργασία είναι η απασχόληση 5 ωρών επιπλέον την εβδομάδα μετά τις 40 ώρες για τις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν 5ήμερο σύστημα απασχόλησης (41η – 45η) και 8 ωρών επιπλέον την εβδομάδα για τις επιχειρήσεις  που εφαρμόζουν σύστημα 6ήμερης απασχόλησης (41η – 48η). Η ειδική συμφωνία μπορεί να γίνει είτε κατά την σύναψη της ατομικής σύμβασης είτε μεταγενέστερα και αφορά δικαίωμα του εργοδότη να ζητήσει από τον μισθωτό την απασχόλησή του καθ’ υπερεργασίαν χωρίς ιδιαίτερη αμοιβή. Είναι επιτρεπτός ο συμψηφισμός ωρών υπερεργασίας της εβδομάδας, δηλαδή ο συμψηφισμός περισσοτέρων ωρών εργασίας κάποιων ημερών με τις λιγότερες ώρες άλλων ημερών της ίδιας εβδομάδος, εφόσον το σύνολο δεν υπερβαίνει τις 48 ώρες.
  • Σύννομη η συμφωνία περί συμψηφισμού της αποζημίωσης εκτός έδρας με υψηλότερες αποδοχές όταν έχει συμφωνηθεί ότι έδρα συνιστά οποιαδήποτε περιοχή της χώρας.

3. Δεν επιτρέπεται να συμψηφιστούν με την πρόσθετη παροχή:

  • Οι αποδοχές μη ληφθείσας αδείας και το επίδομα αδείας δεν συμψηφίζονται με την πρόσθετη παροχή, δηλαδή με τις ανώτερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές, ούτε κατόπιν ρητής συμφωνίας.
  • Οι αξιώσεις από υπερωριακή απασχόληση δεν συμψηφίζονται με τις ανώτερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές, ούτε κατόπιν συμφωνίας. Η απαγόρευση του συμψηφισμού έχει θεσπιστεί με νομοθετικό διάταγμα από το 1959. Αντίθετα, είναι έγκυρη η συμφωνία περί προκαταβολής στον μισθωτό ορισμένου επιπλέον του μισθού ποσού, έναντι υπερωριακής εργασίας. Το ποσόν αυτό συμψηφίζεται με τις αξιώσεις του μισθωτού από την πραγματοποιηθείσα υπερωρία. Δεν επιτρέπεται, τέλος, ο συμψηφισμός παρανόμων υπερωριών ορισμένης ημέρας με πραγματοποιηθείσες λιγότερες ώρες εργασίας ή με μη πραγματοποιηθείσα εργασία άλλης εργάσιμης ημέρας της ιδίας εβδομάδας, ανεξαρτήτως υπερβάσεως ή μη του ανωτάτου ορίου εβδομαδιαίας εργασίας.

Διαβάστε ακόμη:

Κόρες – διάδοχοι στο τιμόνι της ελληνικής ναυτιλίας

Στέλιος Χατζηιωάννου: Η easy είσοδος του sir στο delivery και τις αστικές μεταφορές

Κατώτατος μισθός: Ποιοι δικαιούνται 928,20 ευρώ – Oι μισθοί του 2022 (πίνακες)