Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι το κρίσιμο σημείο για τις ρυθμίσεις ασφαλιστικών οφειλών δεν βρίσκεται στην ένταξη ενός χρέους σε ένα πρόγραμμα αποπληρωμής, αλλά στη δυνατότητα του οφειλέτη να το τηρήσει μέχρι την τελευταία δόση. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν διαφορετικά διαθέσιμα σχήματα, η απώλεια των ρυθμίσεων παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων επιχειρεί να αντιμετωπίσει ακριβώς αυτή την αδυναμία, προσφέροντας μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής και, κατά συνέπεια, χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση. Η προσδοκία είναι ότι μια μικρότερη δόση θα είναι ευκολότερο να εξυπηρετείται σταθερά από επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν περιορισμένη ρευστότητα.
Τα στοιχεία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Από περίπου 2,54 εκατομμύρια ρυθμίσεις που έχουν δημιουργηθεί από το 2013, περισσότερες από 1,38 εκατομμύρια έχουν ήδη χαθεί.
Το ποσοστό των ρυθμίσεων που δεν ολοκληρώθηκαν προσεγγίζει το 55%, ενώ μόλις το 34,2% έχει ολοκληρωθεί και ένα ακόμη 11,2% παραμένει ενεργό και εξυπηρετείται.
Το ζητούμενο δεν είναι η ένταξη αλλά η παραμονή
Η εικόνα στο τέλος Ιουνίου 2026 ήταν ενδεικτική. Ενεργές ήταν 285.193 ρυθμίσεις, που αντιστοιχούσαν σε οφειλές περίπου 5,2 δισ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, 869.519 ρυθμίσεις είχαν ολοκληρωθεί, ενώ ο μεγαλύτερος αριθμός αφορά εκείνες που δεν άντεξαν μέχρι την ολοκλήρωση της αποπληρωμής: 1.384.098 ρυθμίσεις είχαν απολεσθεί.
Στην πράξη, δηλαδή, περισσότεροι από τους μισούς διακανονισμούς που δημιουργήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια δεν έφτασαν στο τέλος τους.
Το στοιχείο αυτό εξηγεί και την ιδιαίτερη σημασία που αποκτά η αύξηση του αριθμού των δόσεων. Για έναν οφειλέτη με υψηλές υποχρεώσεις και περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα, μια μεγάλη μηνιαία καταβολή μπορεί να αποδειχθεί δυσβάσταχτη, ακόμη και όταν η αρχική ένταξη στη ρύθμιση είναι εφικτή.
Η χαμηλότερη δόση στο επίκεντρο των 120 δόσεων
Η νέα παρέμβαση μεταφέρει το ανώτατο όριο από τις 72 στις 120 δόσεις, επιτρέποντας την εξόφληση των επιλέξιμων οφειλών σε διάστημα που μπορεί να φτάσει έως και τα δέκα χρόνια.
Το βασικό χαρακτηριστικό του νέου σχήματος είναι συνεπώς η μείωση της μηνιαίας δόσης. Η λογική είναι ότι η χαμηλότερη σταθερή επιβάρυνση μπορεί να καταστήσει τη ρύθμιση πιο βιώσιμη και να περιορίσει τις απώλειες μετά τους πρώτους μήνες.
Στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές που είχαν καταστεί απαιτητές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Η ελάχιστη μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο ανέρχεται σε 5,84%.
Ανοιχτή η διαδικασία έως τον Ιούνιο του 2027
Οι ενδιαφερόμενοι έχουν αρκετό χρόνο για να αξιοποιήσουν το νέο πλαίσιο, καθώς η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων λήγει στις 30 Ιουνίου 2027.
Παράλληλα, δυνατότητα μετάβασης στις 120 δόσεις παρέχεται και σε όσους είχαν ενταχθεί στο προηγούμενο πρόγραμμα των 72 δόσεων. Με την υποβολή σχετικής αίτησης μπορούν να μεταφέρουν το υπόλοιπο της οφειλής τους στο νέο σχήμα.
Για τις ασφαλιστικές οφειλές που δημιουργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά, παραμένει σε ισχύ η πάγια δυνατότητα ρύθμισης έως και 24 δόσεων.
Η διάκριση αυτή σημαίνει ότι το νέο πρόγραμμα αφορά κυρίως το απόθεμα παλαιών ληξιπρόθεσμων χρεών και δεν μετατρέπει τις 120 δόσεις σε γενικό μηχανισμό για κάθε νέα ασφαλιστική υποχρέωση.
Το προηγούμενο πρόγραμμα των 120 δόσεων
Η προηγούμενη εφαρμογή των 120 δόσεων, το 2019, προσφέρει ένα χρήσιμο μέτρο σύγκρισης. Τότε καταγράφηκαν συνολικά 610.969 ρυθμίσεις.
Από αυτές, 218.101 ολοκληρώθηκαν, ενώ 74.695 παρέμεναν ενεργές στα τέλη Ιουνίου. Αντίθετα, 318.173 ρυθμίσεις χάθηκαν.
Τα συγκεκριμένα δεδομένα δείχνουν ότι η επιμήκυνση της αποπληρωμής αποτελεί σημαντικό εργαλείο, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση επιτυχίας.
Η βιωσιμότητα εξαρτάται από το αν η μηνιαία δόση βρίσκεται σε ρεαλιστική αναλογία με το εισόδημα και τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη. Εξίσου σημαντικό είναι να μην συσσωρεύονται παράλληλα νέες υποχρεώσεις που οδηγούν ξανά σε αδυναμία πληρωμής.
Διαφορετική εικόνα στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Μια διαφορετική τάση προκύπτει από τις ρυθμίσεις μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού και των διαδικασιών εξυγίανσης.
Από περίπου 97.600 ρυθμίσεις ασφαλιστικών οφειλών, ένα σχετικά μικρό μέρος έχει ολοκληρωθεί μέχρι σήμερα, γεγονός που συνδέεται και με τη μεγαλύτερη διάρκεια των συγκεκριμένων διακανονισμών.
Ωστόσο, περισσότερες από 60.000 ρυθμίσεις παραμένουν ενεργές, δηλαδή περίπου έξι στις δέκα. Η εικόνα αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι ένας μεγαλύτερος χρονικός ορίζοντας μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση μιας ρύθμισης, χωρίς όμως να εξαλείφει τον κίνδυνο απώλειάς της.
Οι υψηλές απώλειες των προηγούμενων σχημάτων
Η πιθανότητα απώλειας δεν είναι ίδια σε όλες τις κατηγορίες ρυθμίσεων. Στο πρόγραμμα του 2023, περίπου τρεις στις τέσσερις ρυθμίσεις χάθηκαν, ενώ σε άλλες κατηγορίες διακανονισμών το ποσοστό απώλειας κινείται κοντά στα δύο τρίτα.
Ακόμη και στην πάγια ρύθμιση, η οποία συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό περιπτώσεων, περισσότερες από 840.000 ρυθμίσεις δεν έφτασαν στην ολοκλήρωσή τους.
Το βασικό συμπέρασμα από αυτή την εικόνα είναι ότι η αποτελεσματικότητα μιας ρύθμισης δεν κρίνεται από τον αριθμό των οφειλετών που θα ενταχθούν αρχικά. Κρίνεται κυρίως από το πόσοι θα μπορέσουν να παραμείνουν συνεπείς μέχρι την εξόφληση.
Για τον λόγο αυτό, το πραγματικό στοίχημα των 120 δόσεων είναι η δημιουργία μιας μηνιαίας επιβάρυνσης που να μπορεί να υποστηριχθεί σε βάθος χρόνου. Η σχέση ανάμεσα σε ύψος χρέους, ποσό δόσης και πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα είναι αυτή που τελικά θα καθορίσει αν η νέα ρύθμιση θα περιορίσει τις απώλειες ή θα προστεθεί στη μακρά λίστα των διακανονισμών που ξεκίνησαν, αλλά δεν ολοκληρώθηκαν.
Διαβάστε ακόμη
Citroen 2CV: Το ασχημόπαπο και σύμβολο μιας εποχής επιστρέφει
Μύκονος: Ποια οικόπεδα βγαίνουν στο σφυρί αυτή την εβδομάδα (pics)
Nike: Πού παραπάτησε ο γίγαντας των αθλητικών
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.