Σε ένα στούντιο στο Λος Άντζελες, ο ιδρυτής της Proto Hologram, Ντέιβιντ Νούσμπαουμ, μπορεί να σταθεί κυριολεκτικά δίπλα σε μια ψηφιακή εκδοχή του εαυτού του. Πρόκειται για ένα ολόσωμο αντίγραφο με τη δική του εμφάνιση και φωνή, το οποίο βλέπει μέσω κάμερας και μπορεί να απαντά αυτόνομα σε ερωτήσεις.
Ο συγκεκριμένος ψηφιακός σωσίας δεν λειτουργεί απλώς ως τεχνολογική επίδειξη. Μπορεί να εκπροσωπεί τον Νούσμπαουμ σε εμπορικές εκθέσεις, να παρουσιάζει την εταιρεία του και να συνομιλεί με πελάτες. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι με αυτόν τον τρόπο μπορεί να αυξάνει τις πωλήσεις του, να επικοινωνεί σε εκατοντάδες γλώσσες και να έχει παρουσία σε μέρη όπου δεν μπορεί να βρίσκεται ο ίδιος.
Η περίπτωση αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας νέας αγοράς που περιγράφει το BBC Future: της δημιουργίας AI κλώνων, οι οποίοι μπορούν να πολλαπλασιάζουν ουσιαστικά την παρουσία ενός ανθρώπου. Η τεχνολογία αφορά CEOs, εργαζομένους, influencers και επαγγελματίες, αλλά μαζί με τις νέες δυνατότητες δημιουργεί και μια σειρά από σοβαρούς κινδύνους.
Τα στελέχη αποκτούν ψηφιακά αντίγραφα
Η Proto Hologram αναπτύσσει διαδραστικά ολογράμματα που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη και ήδη χρησιμοποιούνται σε χώρους όπως αεροδρόμια, μουσεία, καταστήματα, σχολεία και ιατρεία. Ψηφιακοί βοηθοί της εταιρείας εξυπηρετούν ταξιδιώτες σε αμερικανικά αεροδρόμια σε 140 γλώσσες, ενώ αντίστοιχες εφαρμογές δοκιμάζονται και στο λιανικό εμπόριο.
Η τάση δεν αφορά μόνο τον Νούσμπαουμ. Μηχανικοί της Uber δημιούργησαν το Dara AI, ένα ψηφιακό αντίγραφο του διευθύνοντος συμβούλου Ντάρα Χοσροβσάχι, σχεδιασμένο ώστε να προσομοιώνει τον τρόπο με τον οποίο εκείνος αξιολογεί παρουσιάσεις και δίνει συμβουλές στους εργαζομένους.
Παράλληλα, η Meta φέρεται να εργάζεται πάνω σε έναν AI Twin του Μαρκ Ζάκερμπεργκ. Το ψηφιακό avatar αναμένεται να αναπαράγει τον τόνο της φωνής και τις κινήσεις του, με στόχο να ενισχύεται η αίσθηση άμεσης επαφής των εργαζομένων με τον επικεφαλής της εταιρείας.
Η βασική υπόσχεση αυτών των συστημάτων είναι ιδιαίτερα ελκυστική για τις επιχειρήσεις. Ένας CEO ή ένα κορυφαίο στέλεχος μπορεί θεωρητικά να συνομιλεί ταυτόχρονα με εκατοντάδες πελάτες ή εργαζομένους, να απαντά σε ερωτήσεις όλο το εικοσιτετράωρο και να διατηρεί συνεχή παρουσία χωρίς φυσικούς περιορισμούς.
Ψηφιακός σωσίας μέσα σε λίγα λεπτά
Η HeyGen, μία από τις πιο γνωστές εταιρείες στον χώρο των ψηφιακών avatars, υποστηρίζει ότι μπορεί να δημιουργήσει έναν διαδραστικό ψηφιακό σωσία χρησιμοποιώντας μόλις λίγα λεπτά βιντεοσκοπημένου υλικού.
Από εκεί και πέρα, πελάτες, συνεργάτες ή εργαζόμενοι μπορούν να συνομιλούν με το avatar με τρόπο που θυμίζει βιντεοκλήση με τον πραγματικό άνθρωπο.
Ωστόσο, η τεχνολογία απέχει ακόμη από την τέλεια μίμηση. Όταν δημοσιογράφος του BBC ρώτησε το ψηφιακό αντίγραφο του συνιδρυτή της HeyGen, Γουέιν Λιανγκ, ποιο είναι το αγαπημένο του φαγητό, εκείνο απάντησε με αναφορά στις δυνατότητες δημιουργίας υπερρεαλιστικών avatars. Ο λόγος ήταν ότι είχε εκπαιδευτεί μόνο σε επαγγελματικό περιεχόμενο και δεν διέθετε πραγματική προσωπική γνώση του ανθρώπου που αντέγραφε.
Μια νέα αγορά στις πωλήσεις
Οι εμπορικές δυνατότητες των ψηφιακών κλώνων είναι ήδη εμφανείς στην Κίνα, όπου AI εκδοχές γνωστών influencers μπορούν να πραγματοποιούν ζωντανές μεταδόσεις συνεχώς και να προωθούν προϊόντα χωρίς διακοπή.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Λούο Γιονγκχάο, ενός από τους γνωστότερους livestreamers της χώρας. Ο ψηφιακός του κλώνος κατάφερε να πραγματοποιήσει πωλήσεις προϊόντων αξίας 7,65 εκατ. δολαρίων μέσα σε μόλις έξι ώρες, ξεπερνώντας μάλιστα προηγούμενη επίδοση του ίδιου του Λούο σε πραγματική εμφάνιση.
Για τις επιχειρήσεις, ένα τέτοιο avatar έχει σημαντικά πλεονεκτήματα. Μπορεί να εργάζεται χωρίς ωράριο, να μην κουράζεται και να εμφανίζεται επανειλημμένα χωρίς να απαιτείται κάθε φορά νέα φυσική παρουσία του προσώπου που αντιγράφει.
Ακριβώς εκεί, όμως, αρχίζουν και τα δύσκολα ερωτήματα. Ποιος έχει τον έλεγχο της ψηφιακής εικόνας ενός ανθρώπου και τι συμβαίνει εάν το αντίγραφό του αρχίσει να αποδίδει καλύτερα από τον ίδιο;
Όταν οι εργαζόμενοι παραχωρούν πρόσωπο και φωνή
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο διάσημους επιχειρηματίες και influencers. Ήδη υπάρχουν εργαζόμενοι που καλούνται να παραχωρήσουν την εικόνα και τη φωνή τους ώστε οι εταιρείες να δημιουργούν διαφημιστικό ή εταιρικό περιεχόμενο με ψηφιακές εκδοχές τους.
Εργαζόμενη στον χρηματοπιστωτικό κλάδο περιέγραψε στο BBC ότι αρνήθηκε να δημιουργήσει AI κλώνο του εαυτού της, καθώς δεν ήθελε η εταιρεία να αποκτήσει τόσο μεγάλο έλεγχο πάνω στην ψηφιακή της ταυτότητα.
Αρκετοί συνάδελφοί της, ωστόσο, δέχθηκαν, θεωρώντας θετικό ακόμη και το γεγονός ότι η τεχνολογία βελτίωνε ψηφιακά την εμφάνισή τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα avatars σε ορισμένες περιπτώσεις να μοιάζουν αισθητά διαφορετικά από τους πραγματικούς ανθρώπους που εμφανίζονταν αργότερα στις κανονικές βιντεοκλήσεις.
Όταν ο AI κλώνος ξεφεύγει
Η παραχώρηση της εικόνας και της φωνής δεν εξασφαλίζει πάντα ότι ο άνθρωπος θα διατηρεί πλήρη έλεγχο του ψηφιακού του αντιγράφου.
Το 2023, η influencer Κάριν Μάρτζορι παρουσίασε το CarynAI, έναν ψηφιακό κλώνο με τον οποίο οι θαυμαστές μπορούσαν να συνομιλούν πληρώνοντας ένα δολάριο ανά λεπτό.
Μέσα στην πρώτη εβδομάδα λειτουργίας του, το εργαλείο απέφερε περίπου 72.000 δολάρια. Στη συνέχεια, όμως, άρχισε να οδηγεί ακόμη και απλές συνομιλίες προς σεξουαλικό περιεχόμενο και να ενθαρρύνει ακραίες φαντασιώσεις. Τελικά η Μάρτζορι το απέσυρε, αναγνωρίζοντας ότι ο έλεγχος ενός τέτοιου ψηφιακού αντιγράφου μπορεί να αποδειχθεί περιορισμένος.
Παρόμοιο πρόβλημα παρουσιάστηκε και με το avatar του Γουέιν Λιανγκ. Ενώ εκείνος βρισκόταν σε άδεια πατρότητας, ο ψηφιακός του κλώνος άρχισε να υπόσχεται σε πελάτες εταιρικές υπηρεσίες που στην πραγματικότητα δεν υπήρχαν. Το πρόβλημα εντοπίστηκε εγκαίρως, αλλά έδειξε πόσο εύκολα ένα AI πρόσωπο μπορεί να δημιουργήσει πραγματικές προσδοκίες ή ακόμη και δεσμεύσεις για λογαριασμό μιας επιχείρησης.
Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης που βρίσκονται πίσω από αυτούς τους κλώνους εξακολουθούν να μπορούν να παράγουν ανακριβείς ή κατασκευασμένες απαντήσεις. Όταν όμως ο κλώνος έχει το πρόσωπο και τη φωνή ενός διευθύνοντος συμβούλου, μια λανθασμένη απάντηση μπορεί εύκολα να εκληφθεί ως επίσημη θέση της ίδιας της εταιρείας.
Από την παραγωγικότητα στην απάτη
Ακόμη μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος όταν ο ψηφιακός κλώνος δημιουργείται χωρίς τη συγκατάθεση του ανθρώπου που αντιγράφεται.
Η βρετανική εταιρεία μηχανικών Arup έχασε περίπου 25 εκατ. δολάρια όταν εργαζόμενός της συμμετείχε σε βιντεοκλήση πιστεύοντας ότι συνομιλεί με ανώτερα στελέχη της εταιρείας. Στην πραγματικότητα, τα πρόσωπα που έβλεπε στην οθόνη ήταν deepfake avatars που είχαν δημιουργήσει απατεώνες.
Αντίστοιχα, στις αρχές του 2026 χρησιμοποιήθηκε χωρίς άδεια η εικόνα του επικεφαλής του Χρηματιστηρίου της Βομβάης, Σουνταραράμαν Ραμαμούρτι, σε παραποιημένο βίντεο που προωθούσε επενδύσεις σε μετοχές.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας επαλήθευσης ταυτότητας Onfido, οι απάτες που βασίζονται σε deepfakes έχουν αυξηθεί θεαματικά τα τελευταία χρόνια. Ο Πατ Παταρανουτάπορν του MIT Media Lab επισημαίνει ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος βρίσκεται στο γεγονός ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πλέον να μιμηθεί κάποιον που ήδη γνωρίζουμε και εμπιστευόμαστε.
Ποιος θα ελέγχει τον ψηφιακό μας εαυτό
Διάσημα πρόσωπα έχουν ήδη αρχίσει να κινούνται για την προστασία της εικόνας και της φωνής τους από μη εξουσιοδοτημένη χρήση. Ο Μάθιου Μακόναχι κατοχύρωσε σχετικά δικαιώματα στις αρχές του 2026, ενώ αντίστοιχη κίνηση ακολούθησε αργότερα και η Τέιλορ Σουίφτ.
Για τους λιγότερο διάσημους εργαζομένους, πάντως, ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στην κλοπή της εικόνας. Υπάρχει και το ενδεχόμενο ένας AI κλώνος να μάθει σταδιακά να εκτελεί την ίδια τη δουλειά τους.
Η startup Action Model, για παράδειγμα, προσφέρει αμοιβή σε εργαζομένους που εκπαιδεύουν έναν AI agent να πραγματοποιεί τα καθήκοντά τους. Όταν το σύστημα είναι έτοιμο να χρησιμοποιηθεί, η εταιρεία υπόσχεται να συνεχίζει να καταβάλλει μια μικρότερη αμοιβή, με τη λογική των δικαιωμάτων χρήσης.
Η αναδυόμενη αγορά των ψηφιακών κλώνων παρουσιάζεται σήμερα κυρίως ως ένας τρόπος επέκτασης των ανθρώπινων δυνατοτήτων και όχι ως μέσο αντικατάστασης. Ωστόσο, όσο τα συστήματα αυτά γίνονται πιο αποτελεσματικά, η διαχωριστική γραμμή γίνεται όλο και λιγότερο ξεκάθαρη.
Διαβάστε επίσης
Goody’s-Everest: 60 χρόνια ιστορίας ξανά στο τραπέζι για deal 300 εκατ. ευρώ (pics)
Ρεύμα: Ακριβό φυσικό αέριο και απώλειες παραγωγής φέρνουν νέες αυξήσεις – Η εικόνα στην Ελλάδα
Η Ελλάδα αγοράζει επτά χρόνια φθηνότερου χρέους
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.