Το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης δεν σημαίνει το τέλος της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Ωστόσο το τοπίο θα αλλάξει και συγχρόνως οι τράπεζες θα πρέπει να μεταβάλουν την πιστωτική τους πολιτική ώστε να επιτευχθεί ο στόχος των 8,8 δισ. ευρώ πιστωτική επέκταση φέτος.
Το RRF ήταν ένα εξαιρετικά ισχυρό, συγκεντρωμένο χρηματοδοτικό εργαλείο, με €35,95 δισ. για την Ελλάδα, εκ των οποίων €18,22 δισ. επιχορηγήσεις και €17,73 δισ. δάνεια. Το αποτύπωμά του θα συνεχίσει στο πλαίσιο των εκταμιεύσεων να υπάρχει στους ισολογισμούς των τραπεζών.
Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026 και πλέον η χώρα μπαίνει στη φάση της μετά-RRF εποχής.
Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι δεν υπάρχει ένα νέο RRF που απλώς θα το αντικαταστήσει. Η επόμενη φάση θα βασιστεί σε ένα μωσαϊκό ευρωπαϊκών και εθνικών εργαλείων: ΕΣΠΑ, InvestEU, χρηματοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του EIF, εθνικά αναπτυξιακά προγράμματα, αλλά και νέα εργαλεία που θα χρηματοδοτήσουν projects αμύνης ενεργειακά και ψηφιακή μετάβαση. Και σε αυτή την αρχιτεκτονική ο ρόλος των τραπεζών γίνεται πιο σημαντικός
Από τις επιδοτήσεις στη μόχλευση
Το RRF είχε μια ιδιαιτερότητα: μεγάλο μέρος του επενδυτικού του σκέλους πέρασε μέσα από τις εμπορικές τράπεζες. Από τα €17,7 δισ. των δανείων του RRF, περίπου €16,7 δισ. διοχετεύονται στην ιδιωτική οικονομία μέσω των τραπεζών.
Οι τράπεζες, επομένως, δεν ήταν απλώς διαχειριστές ενός ευρωπαϊκού προγράμματος. Έγιναν μηχανισμός μετάδοσης ευρωπαϊκού φθηνού χρήματος στην πραγματική οικονομία, αξιολογώντας επιχειρήσεις, επενδυτικά σχέδια και πιστωτικό κίνδυνο.
Μετά το RRF, αυτή η λειτουργία θα πρέπει να συνεχιστεί, αλλά με διαφορετικούς όρους. Το ΕΣΠΑ 2021-2027 διαθέτει στην Ελλάδα συνολικά περίπου €25,7 δισ. μαζί με την εθνική συγχρηματοδότηση, με σημαντικές κατευθύνσεις σε πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, υποδομές και επιχειρηματικότητα.
Το επόμενο βήμα είναι η μόχλευση: κάθε ευρώ ευρωπαϊκού χρήματος να κινητοποιεί πολλαπλάσια ιδιωτικά κεφάλαια. Εκεί οι τράπεζες παραμένουν αναντικατάστατες.
Το νέο μοντέλο που θα μοχλευει ευρωπαϊκούς πόρους θα αφορά ευρωπαϊκή εγγύηση, τραπεζική χρηματοδότηση , ιδιωτικά κεφάλαια και επιχειρηματικό ρίσκο.
Όλο το παραπάνω είναι πολύ πιο κοντά στην κανονική λειτουργία της οικονομίας.
Η μεγάλη νέα αγορά της άμυνας
Αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της μετά-RRF εποχής. Η Ευρώπη δημιουργεί πλέον ένα ολόκληρο χρηματοδοτικό οικοσύστημα για την άμυνα. Το SAFE, με συνολικό χρηματοδοτικό πλαίσιο €150 δισ., είναι ένα από τα βασικά εργαλεία, ενώ η Ελλάδα έχει ενταχθεί με εγκεκριμένο ποσό περίπου €787,7 εκατ. σε αμυντικά δάνεια.
Όμως η χρηματοδότηση δεν θα σταματήσει εκεί. Η ΕΤΕπ έχει δημιουργήσει ειδικό πανευρωπαϊκό πρόγραμμα Security & Defence και το έχει αυξήσει στα €3 δισ.
Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα
Στη μετά-RRF εποχή, σημαντικό μέρος της χρηματοδοτικής σκυτάλης περνά και στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (HDB), η οποία διαθέτει πλέον ένα ευρύ πλέγμα εργαλείων για να διοχετεύσει πόρους στις επιχειρήσεις και να κινητοποιήσει τραπεζική χρηματοδότηση. Στην αιχμή βρίσκεται το ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, τόσο μέσω του Ταμείου Δανείων όσο και του Ταμείου Εγγυοδοσίας. Το πρώτο χρηματοδοτεί επενδυτικά σχέδια και κεφάλαιο κίνησης, ενώ το δεύτερο προσφέρει εγγυήσεις στις τράπεζες, μειώνοντας το πιστωτικό ρίσκο και διευκολύνοντας την πρόσβαση των ΜμΕ σε δάνεια.
Παράλληλα, η HDB διαθέτει Ταμείο Μικροπιστώσεων, Ταμείο Εγγυοδοσίας Καινοτομίας, καθώς και τα εργαλεία του Ταμείου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, με δάνεια και εγγυήσεις για επενδύσεις. Στα νεότερα εργαλεία περιλαμβάνεται και το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, ενώ συνεχίζονται προγράμματα όπως το «Σπίτι μου ΙΙ» και το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου».
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι αυτά τα εργαλεία δεν λειτουργούν ως νέο RRF. Η HDB μειώνει το ρίσκο, εγγυάται ή επιδοτεί και οι τράπεζες καλούνται να βάλουν τα δικά τους κεφάλαια και να αξιολογήσουν τον πιστωτικό κίνδυνο. Έτσι διαμορφώνεται το νέο μοντέλο μόχλευσης που θα στηρίξει την πιστωτική επέκταση μετά το 2026.
Παράλληλα αναμένονται οι ανακοινώσεις που αφορούν το πρόγραμμα των 2 δισ. ευρώ πόρων που μεταφέρθηκαν από το RRF στην HDB. Και οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη αρχίσει να παίρνουν θέση.
Η Πειραιώς υπέγραψε με την ΕΤΕπ χρηματοδότηση €100 εκατ. για ελληνικές μικρομεσαίες και mid-cap επιχειρήσεις του οικοσυστήματος άμυνας και ασφάλειας, με στόχο η συνολική κινητοποίηση να φτάσει έως €200 εκατ.
Τον Ιούλιο ακολούθησε η CrediaBank, με συμφωνία έως €100 εκατ. και αρχική εκταμίευση €50 εκατ. για επενδύσεις στον ίδιο τομέα.
Άρα η άμυνα δημιουργεί μια νέα αγορά εταιρικής χρηματοδότησης, από τις αμυντικές βιομηχανίες και όχι μόνον αφού κάτω από την ομπρέλα της εντάσσονται και οι μικρότερες επιχειρήσεις που παράγουν τεχνολογία, λογισμικό, ηλεκτρονικά συστήματα προϊόντα dual-use αλλά και οι τομείς των κατασκευών και της υγείας
Το μεγάλο στοίχημα για τις ελληνικές τράπεζες μετά το RRF δεν είναι απλώς να αντικαταστήσουν ένα χαμένο ποσό χρηματοδότησης. Είναι να μετατρέψουν την πιστωτική επέκταση σε βασικό μοχλό ανάπτυξης.
Το RRF βοήθησε τις τράπεζες να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις με χαμηλότερο κόστος και μικρότερο κίνδυνο. Η επόμενη περίοδος θα απαιτήσει περισσότερη αξιολόγηση, περισσότερη μόχλευση και μεγαλύτερη ανάληψη πιστωτικού κινδύνου.
Από το ευρωπαϊκό χρήμα που έρχεται έτοιμο προς διοχέτευση, περνάμε στο ευρωπαϊκό χρήμα που λειτουργεί ως καταλύτης για να κινητοποιήσει ιδιωτικό χρήμα.
Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες θα πρέπει να γίνουν πολύ περισσότερο μηχανές επενδύσεων και όχι απλώς δανειστές.
Διαβάστε ακόμη
«Cine Ψυχικό Classique»: Απειλείται με πλειστηριασμό το γνωστό θερινό σινεμά (pics)
Πόσο κοστίζει πραγματικά ένα data center;
Biscoff: Το μπισκοτάκι που έδιναν μαζί με τον καφέ σε μια πτήση έγινε μάρκα 1,4 δισ. ευρώ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.