Η Ρωσία αντιμετωπίζει τον κίνδυνο μιας «εκρηκτικής» τραπεζικής κρίσης, καθώς οι τράπεζες επωμίζονται μεγάλο μέρος του βάρους της πολεμικής οικονομίας της χώρας, προειδοποιεί έκθεση ευρωπαϊκών κρατικών υπηρεσιών πληροφοριών που έχει στη διάθεσή του το Reuters, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζει νέο πακέτο κυρώσεων.
Το δισέλιδο έγγραφο, το οποίο συντάχθηκε τις τελευταίες εβδομάδες με στόχο την ενημέρωση Ευρωπαίων αξιωματούχων για την κατάσταση του ρωσικού τραπεζικού συστήματος, περιγράφει την ευαλωτότητά του απέναντι σε περαιτέρω δυτικές κυρώσεις.
Παρότι οι ρωσικές τράπεζες έχουν σε μεγάλο βαθμό αντέξει τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022, η έκθεση του Ιουνίου αναφέρει ότι η επιδείνωση της ποιότητας των δανείων και η αυξανόμενη υπερχρέωση των νοικοκυριών δημιουργούν έναν «εκρηκτικό» κίνδυνο. Την ίδια στιγμή, η ΕΕ προετοιμάζει το 21ο πακέτο κυρώσεων, το οποίο φιλοδοξεί να οριστικοποιήσει τον Ιούλιο και θα στοχεύει τράπεζες και δίκτυα κρυπτονομισμάτων.
Η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας αρνήθηκε να σχολιάσει την αξιολόγηση, αν και το τελευταίο διάστημα έχει υποβαθμίσει τους κινδύνους μιας μεγάλης τραπεζικής κρίσης.
Καθώς το κόστος του τετραετούς πολέμου με την Ουκρανία εξαντλεί τα κρατικά ταμεία, η Ρωσία έχει στραφεί ολοένα και περισσότερο στις τράπεζες για τη στήριξη επιχειρήσεων και δανειοληπτών. Σύμφωνα με την έκθεση, αυτή η πρακτική έχει επιβαρύνει τις τράπεζες με πρόσθετους κινδύνους, τη στιγμή που η οικονομία βρίσκεται σε εύθραυστη κατάσταση.
Το υπουργείο Οικονομίας της Ρωσίας μείωσε την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη του ΑΕΠ στο 0,4% για το 2026 από 1,3% προηγουμένως και στο 1,4% για το 2027 από 2,8%.
Η έκθεση πληροφοριών, με τίτλο «Σημείωμα για την πιθανότητα τραπεζικής κρίσης στη Ρωσία το 2026», αναφέρει ότι οι τράπεζες έχουν κληθεί να χορηγούν επιδοτούμενα δάνεια σε αμυντικές βιομηχανίες, αγοραστές κατοικιών και άλλες κατηγορίες δανειοληπτών. Επισημαίνει ακόμη ότι τα κρατικά προγράμματα πιστώσεων, οι αναδιαρθρώσεις δανείων και η κρατική στήριξη αποκρύπτουν την πραγματική ευαλωτότητα των τραπεζών.
«Η κατάσταση δημιουργεί την ψευδαίσθηση μιας δυναμικής οικονομίας, η οποία στην πραγματικότητα κρύβει μια εκρηκτική κατάσταση, την οποία θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα οικονομικό σοκ, όπως ένα φιλόδοξο πακέτο κυρώσεων κατά των τραπεζών…», αναφέρει η έκθεση.
Οι συντάκτες της υποστηρίζουν ότι ο δανεισμός προς αμυντικές επιχειρήσεις, περιφερειακά κρατικά έργα και ιδιοκτήτες κατοικιών έχει αυξήσει τον όγκο των δανείων που ενδέχεται να μην αποπληρωθούν ποτέ.
Η έκθεση εκτιμά ότι το 10% των εταιρικών δανείων θεωρείται επισφαλές, παρουσιάζοντας σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2024, ενώ ορισμένες μεγάλες τράπεζες ανέφεραν ότι το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων προς ιδιώτες έφθασε ακόμη και το 15% το 2025.
Παράλληλα, αναφέρει ότι περισσότεροι από 500.000 Ρώσοι κήρυξαν πτώχευση το 2025, αριθμός αυξημένος σχεδόν κατά ένα τρίτο σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ κρατικά προγράμματα ενθάρρυναν περισσότερους από 13 εκατομμύρια Ρώσους να λάβουν τουλάχιστον τρία δάνεια ταυτόχρονα.
Ο αναπληρωτής διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, Φιλίπ Γκαμπούνια, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι «οι ευπάθειες του χρηματοπιστωτικού τομέα δεν είναι κρίσιμες», τονίζοντας ότι το κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας των τραπεζών βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών, ενώ το ποσοστό των προβληματικών επιχειρηματικών δανείων, που ανέρχεται στο 4%, δεν έχει μεταβληθεί κατά τον τελευταίο ενάμιση χρόνο.
«Η ρωσική οικονομία βρίσκεται σε στασιμότητα, αλλά η κυριαρχία του κράτους και οι αμυντικές δαπάνες σημαίνουν ότι δεν διαφαίνεται άμεση χρηματοπιστωτική κρίση», δήλωσε ο Κρις Γουίφερ, ειδικός σε θέματα Ρωσίας στη συμβουλευτική εταιρεία Macro Advisory.
«Η Ασία αγνοεί τις κυρώσεις. Επομένως, η ιδέα ότι ένας νέος γύρος κυρώσεων θα οδηγήσει τη Ρωσία σε κρίση είναι ευσεβής πόθος», είπε, προσθέτοντας ότι οι αμυντικές δαπάνες διατηρούν χαμηλή την ανεργία και υψηλούς τους μισθούς.
Η Ρωσία έχει αποδειχθεί ανθεκτική, παρά τις κυρώσεις
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις στη Ρωσία, επιχειρώντας να περιορίσει τα κέρδη των τραπεζών, τις διεθνείς χρηματοροές, τις πωλήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και τον αμυντικό τομέα.
Η Ρωσία έχει αντιμετωπίσει δυσκολίες, αλλά έχει αποδειχθεί σε μεγάλο βαθμό ανθεκτική, ενώ η Ευρώπη συχνά δυσκολεύεται να εφαρμόσει αποτελεσματικά τις κυρώσεις, καθώς δεν υπάρχει κεντρικός μηχανισμός επιβολής τους.
Επιτείνοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, είχαν προηγουμένως χορηγήσει προσωρινή άδεια για την πώληση ρωσικού πετρελαίου, αν και η σχετική εξαίρεση έληξε στα μέσα Ιουνίου.
Οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες συζητούν πλέον την επιβολή κυρώσεων σε τράπεζες και δίκτυα κρυπτονομισμάτων, καθώς και στην παραγωγή drones, σε εταιρείες εμπορίας πετρελαίου και σε διυλιστήρια.
Το νέο πακέτο θα προσθέσει δεκάδες φυσικά και νομικά πρόσωπα στη λίστα κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένων σχεδόν 90 τραπεζών, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των τραπεζών που έχουν αποκλειστεί σε περισσότερες από 100 — δηλαδή πάνω από τις μισές διεθνώς διασυνδεδεμένες τράπεζες της χώρας.
Στέλεχος της Sberbank: «Όλοι έχουν πλέον συνηθίσει τις κυρώσεις»
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε πρόσφατα ότι η Ρωσία θα συνεχίσει την προσπάθειά της να καταλάβει πλήρως τέσσερις ουκρανικές περιφέρειες, παρά τις κυρώσεις, απορρίπτοντας, όπως είπε, νέα πρόταση της Ουκρανίας για περιορισμό των εχθροπραξιών.
Ο Πούτιν ανέφερε επίσης ότι η Ρωσία αναμένει την επανέναρξη των διπλωματικών προσπαθειών υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου, μόλις ολοκληρωθεί η φάση των ενεργών εχθροπραξιών στη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.
Υπάρχουν, πάντως, ενδείξεις αυξανόμενων πιέσεων. Η δεύτερη μεγαλύτερη ρωσική τράπεζα, η VTB, σχεδιάζει να αυξήσει τα αποθεματικά της, όπως δήλωσε στο Reuters την Παρασκευή ο πρώτος αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλός της, προκειμένου να προστατευθεί από υψηλότερες τιμές καυσίμων και πιθανές ζημιές από δάνεια.
Σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, τα μετρητά που διακρατούνται εκτός τραπεζών έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 17% σε ετήσια βάση, ξεπερνώντας τα 19 τρισ. ρούβλια (243 δισ. δολάρια) μέχρι στιγμής φέτος.
Η εξέλιξη αυτή έχει ασκήσει πίεση στις τράπεζες που βασίζονται στις καταθέσεις για τη χρηματοδότηση του δανεισμού.
«Όλες οι μεγάλες τράπεζες βρίσκονται ήδη υπό καθεστώς κυρώσεων… και όταν αυτές επιβλήθηκαν το 2022 υπήρξε πίεση», δήλωσε στο Reuters ο οικονομικός διευθυντής της μεγαλύτερης ρωσικής τράπεζας, της Sberbank, Ταράς Σκβόρτσοφ.
«Μέχρι το 2026, όλοι έχουν πλέον συνηθίσει αυτή την κατάσταση. Πολλοί πελάτες των τραπεζών που βρίσκονται υπό κυρώσεις δεν γνωρίζουν καν ότι υπάρχουν κυρώσεις».
Διαβάστε ακόμη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.