Μια τράπεζα που ιδρύθηκε όταν η Αναγέννηση βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη, επέζησε από πολέμους, κρατικές ανατροπές και οικονομικές καταστροφές και πριν από λιγότερο από μία δεκαετία χρειάστηκε το κράτος για να παραμείνει όρθια, βρίσκεται σήμερα στο κέντρο μιας μάχης δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ για τον έλεγχο του ιταλικού τραπεζικού συστήματος.
Η Banca Monte dei Paschi di Siena, με ιστορία 554 ετών, επιχειρεί ακόμη μία εντυπωσιακή ανατροπή. Αντί να περιμένει την έκβαση της προσπάθειας εξαγοράς της από την Intesa Sanpaolo, περνά στην επίθεση με προτάσεις για δύο διαφορετικές τράπεζες, συνολικής αξίας περίπου 34 δισ. ευρώ.
Η κίνηση αφορά την Banco BPM, με προσφορά που την αποτιμά στα 25,3 δισ. ευρώ, και την Banca Generali, με τίμημα 8,7 δισ. ευρώ. Πρόκειται για δύο συναλλαγές που, εφόσον ολοκληρωθούν, μπορούν να αλλάξουν ριζικά το μέγεθος και τον χαρακτήρα της Monte Paschi και ταυτόχρονα να καταστήσουν πολύ δυσκολότερη την απορρόφησή της από την Intesa.
Παράλληλα προβλέπεται έκτακτη διανομή 4 δισ. ευρώ προς τους μετόχους, μέσω μετρητών και μετοχών που συνδέονται με τη συμμετοχή στην Assicurazioni Generali. Η κρίσιμη ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί για τη γενική συνέλευση της 29ης Οκτωβρίου.
Άμυνα μέσω επίθεσης απέναντι στην Intesa
Πίσω από την επιθετική στρατηγική βρίσκεται ο διευθύνων σύμβουλος Λουίτζι Λοβάλιο, ο οποίος επιχειρεί ουσιαστικά να εφαρμόσει μία άμυνα μέσω επέκτασης.
Η Intesa έχει καταθέσει πρόταση που αποτιμά τη Monte Paschi περίπου στα 36 δισ. ευρώ, προσφέροντας 1,6 μετοχές και 1 ευρώ σε μετρητά για κάθε μετοχή της τράπεζας της Σιένα. Έχει επίσης δεσμευθεί να διαθέσει περίπου τα μισά καταστήματα της MPS στην Unipol Assicurazioni, προκειμένου να περιορίσει πιθανές αντιδράσεις των αρχών ανταγωνισμού.
Η Monte Paschi δεν έχει απορρίψει τυπικά την πρόταση, έχει όμως αμφισβητήσει τόσο την αποτίμηση όσο και το σχέδιο για την εκποίηση σημαντικού μέρους του δικτύου της.
Η απάντηση του Λοβάλιο είναι φιλόδοξη: μια Monte Paschi πολύ μεγαλύτερη από τη σημερινή, με ισχυρότερη παρουσία στη βόρεια Ιταλία μέσω της Banco BPM και σαφώς μεγαλύτερο αποτύπωμα στη διαχείριση πλούτου μέσω της Banca Generali.
Το εγχείρημα μόνο εύκολο δεν είναι. Η τράπεζα χρειάζεται ισχυρή υποστήριξη από τους μετόχους της, ενώ κρίσιμος παραμένει και ο ρόλος μεγάλων επενδυτών στους δύο στόχους. Η Credit Agricole ελέγχει σχεδόν το 30% της Banco BPM, ενώ η Generali αποτελεί τον βασικό μέτοχο της Banca Generali.
Από τη Σιένα του 1472 στην παρ’ ολίγον κατάρρευση
Για να αποτυπωθεί το μέγεθος της σημερινής ανατροπής, χρειάζεται επιστροφή στο 1472. Τότε δημιουργήθηκε στη Σιένα το Monte di Pietà, με αποστολή την οικονομική στήριξη των ασθενέστερων κατοίκων της πόλης.
Η τράπεζα επέζησε από την κατάρρευση της Δημοκρατίας της Σιένα, την ενοποίηση της Ιταλίας, δύο παγκόσμιους πολέμους και αλλεπάλληλες οικονομικές κρίσεις. Εκείνο που παραλίγο να αποδειχθεί μοιραίο ήταν μια δική της επιχειρηματική επιλογή.
Το 2007, λίγο πριν ξεσπάσει η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, η Monte Paschi προχώρησε στην εξαγορά της Banca Antonveneta. Η συμφωνία επιβάρυνε δραματικά τον ισολογισμό της και εξελίχθηκε σε ένα από τα καθοριστικά λάθη της σύγχρονης ιστορίας της.
Ακολούθησαν χρόνια συνεχών προβλημάτων. Κρατική βοήθεια το 2009, νέα στήριξη το 2013, αλλεπάλληλες αυξήσεις κεφαλαίου και βαθιά κρίση εμπιστοσύνης. Η αρχαιότερη τράπεζα του κόσμου είχε μετατραπεί από σύμβολο τραπεζικής αντοχής σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Το 2017 ήρθε η κορύφωση: η εθνικοποίηση και η είσοδος του ιταλικού Δημοσίου για τη διάσωση της τράπεζας.
Η μεγάλη επιστροφή από το 2022
Για χρόνια, η βασική συζήτηση δεν αφορούσε ποια τράπεζα θα μπορούσε να αγοράσει η Monte Paschi, αλλά ποιος θα δεχόταν να αγοράσει την ίδια.
Η Ρώμη επιχείρησε να βρει λύση μέσω της UniCredit, όμως οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν το 2021. Το 2022 χρειάστηκε νέα κεφαλαιακή ενίσχυση για να χρηματοδοτηθεί η αναδιάρθρωση.
Και κάπου εκεί άρχισε η αντιστροφή.
Η εξυγίανση απέδωσε, η κερδοφορία επέστρεψε, η χρηματιστηριακή αξία ενισχύθηκε και το Δημόσιο άρχισε να περιορίζει τη συμμετοχή του μέσω πωλήσεων μετοχών το 2023 και το 2024.
Η μεγάλη αλλαγή ήρθε το 2025, όταν η Monte Paschi έκανε κάτι που λίγα χρόνια νωρίτερα θα έμοιαζε σχεδόν αδιανόητο: πέρασε στην επίθεση για τη Mediobanca, έναν από τους ιστορικότερους πυλώνες της ιταλικής οικονομικής ελίτ, και κατάφερε να αποκτήσει τον έλεγχό της.
Μέσω της Mediobanca απέκτησε παράλληλα έλεγχο συμμετοχής περίπου 13% στην Generali, αξίας σήμερα περίπου 8,5 δισ. ευρώ, ενισχύοντας περαιτέρω τα περιουσιακά στοιχεία και τις στρατηγικές επιλογές της.
Το 2026 και η μάχη για την επόμενη ημέρα
Η τραπεζική σκακιέρα άλλαξε ξανά το 2026. Τον Απρίλιο ο Λοβάλιο εξασφάλισε νέα θητεία, παρά την προηγούμενη αμφισβήτηση της θέσης του. Τον Ιούνιο η Intesa Sanpaolo επιχείρησε να μετατρέψει τη Monte Paschi από κυνηγό σε θήραμα.
Η απάντηση ήρθε δύο μήνες αργότερα: δύο ταυτόχρονες προσφορές 34 δισ. ευρώ.
Εφόσον το σχέδιο πετύχει, η MPS θα αποκτήσει σημαντικά μεγαλύτερη κλίμακα, ισχυρότερη παρουσία στην εμπορική τραπεζική και τη διαχείριση περιουσίας και σαφώς μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ. Εάν αποτύχει, η πίεση από την Intesa θα παραμείνει.
Η ιστορία της Monte Paschi, πάντως, δείχνει πόσο επικίνδυνες είναι οι προβλέψεις για το τέλος της. Μέσα σε λιγότερο από δέκα χρόνια πέρασε από την κρατική διάσωση στην επιθετική επέκταση, από την αναζήτηση αγοραστή στην προσπάθεια εξαγοράς τριών μεγάλων χρηματοπιστωτικών ονομάτων μέσα σε δύο χρόνια.
Το εντυπωσιακότερο στοιχείο δεν είναι τελικά ότι η Monte dei Paschi υπάρχει από το 1472. Είναι ότι πριν από μία δεκαετία η συζήτηση αφορούσε την επιβίωσή της και σήμερα αφορά το πόσο μεγάλη μπορεί να γίνει.
Για μια τράπεζα που γεννήθηκε στη Σιένα της Αναγέννησης, λοιπόν, μια λέξη μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη για την πορεία της: Αναγέννηση…
Διαβάστε ακόμη
Πάρος: Πώς έγινε ο αγαπημένος προορισμός εφήβων και εικοσάρηδων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.