Τη στήριξή της στις νέες παρεμβάσεις για τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, με παράλληλες επισημάνσεις για την αποφυγή καθυστερήσεων και καταχρηστικών πρακτικών, εκφράζει η Ένωση Εταιριών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΕΔΑΔΠ), ενόψει της συζήτησης του σχεδίου νόμου στην Ολομέλεια της Βουλής.
Τη θέση ότι ο κλάδος των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις (servicers) λειτουργεί ήδη υπό ένα από τα αυστηρότερα εποπτικά πλαίσια στην Ευρώπη διατυπώνει η ΕΕΔΑΔΠ, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η ενίσχυση της διαφάνειας και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ πιστωτών και οφειλετών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματικότερη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.
Όπως επισημαίνει η Ένωση, οι servicers λειτουργούν βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος και τον έλεγχο των αρμόδιων αρχών. Δεν είναι ιδιοκτήτες των απαιτήσεων, αλλά αδειοδοτημένες εταιρείες που διαχειρίζονται δανειακά χαρτοφυλάκια για λογαριασμό των ιδιοκτητών τους, σύμφωνα με τον ιδρυτικό νόμο 4354/2015. Το θεσμικό πλαίσιο συμπληρώνεται από την ευρωπαϊκή Οδηγία 2021/2167, η οποία ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με τον ν. 5072/2023, καθώς και από πρόσθετες υποχρεώσεις που έχει θεσπίσει ο Έλληνας νομοθέτης, όπως ο Κώδικας Δεοντολογίας, οι υποχρεωτικές προτάσεις ρύθμισης και οι υποχρεώσεις ενημέρωσης και δημοσιοποίησης στοιχείων.
Η ΕΕΔΑΔΠ υπογραμμίζει ότι οι εταιρείες του κλάδου έχουν επιτελέσει με σοβαρότητα το έργο τους, επικαλούμενη στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, σύμφωνα με τα οποία το μη εξυπηρετούμενο ιδιωτικό χρέος μειώθηκε από 118,5 δισ. ευρώ τον Μάρτιο του 2016 σε 82,8 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026. Παράλληλα, οι ετήσιες ρυθμίσεις οφειλών ανέρχονται σε περίπου 7 δισ. ευρώ, με την Ένωση να σημειώνει ότι οι εισπράξεις προέρχονται κατά κύριο λόγο από συναινετικές λύσεις και όχι από πλειστηριασμούς.
Σύμφωνα με την ίδια, τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι η προστασία των οφειλετών και η αποτελεσματική διαχείριση του ιδιωτικού χρέους δεν αποτελούν αντικρουόμενους στόχους. Αντίστοιχα, από την έως τώρα διαχείριση των τιτλοποιήσεων του προγράμματος «Ηρακλής» προκύπτει ότι οι αποκλίσεις από τους στόχους δεν είναι οριζόντιες. Ειδικότερα, οι επιδόσεις στο σκέλος των ρυθμίσεων έχουν επιτύχει ή και υπερβεί τους προβλεπόμενους στόχους, ενώ οι υστερήσεις εντοπίζονται κυρίως στις ανακτήσεις μέσω αναγκαστικής εκτέλεσης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Ένωση στη διαφάνεια, την οποία χαρακτηρίζει απαραίτητη για την οικοδόμηση σχέσης εμπιστοσύνης με τους οφειλέτες και την επιτάχυνση των συναινετικών ρυθμίσεων. Στο πλαίσιο αυτό, δηλώνει ότι στηρίζει τις προβλέψεις του νομοσχεδίου για τη χορήγηση των συμβάσεων, του ιστορικού πληρωμών και της ανάλυσης της οφειλής εντός 45 ημερών, τη δημοσιοποίηση στοιχείων των servicers, τη θέσπιση σαφών προθεσμιών μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας και την ενίσχυση της εποπτείας.
Ωστόσο, εκφράζει προβληματισμό για ορισμένες διατάξεις που, όπως αναφέρει, ενδέχεται να οδηγήσουν σε καταχρηστική αξιοποίηση των ευνοϊκών ρυθμίσεων. Ειδικότερα, επισημαίνει ότι προβλέψεις για αναστολή της τοκοφορίας ή πίστωση πέντε δόσεων έναντι της οφειλής, με βάση απλό ισχυρισμό του οφειλέτη, απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Κατά την ΕΕΔΑΔΠ, η επιβολή αυτόματων κυρώσεων χωρίς προηγούμενη δικαστική κρίση ή αξιολόγηση από τον αρμόδιο επόπτη ενδέχεται να δημιουργήσει νέες εστίες αντιπαράθεσης και διαφορετικών ερμηνειών.
Θετική είναι η αποτίμηση της Ένωσης και για την εισαγωγή της Διαδικασίας Διμερών Ρυθμίσεων, η οποία αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας και δημιουργεί έναν επιπλέον θεσμοθετημένο τρόπο διαπραγμάτευσης μεταξύ οφειλέτη και πιστωτή. Όπως σημειώνει, η Ελλάδα διαθέτει πλέον πολλαπλές διαδικασίες διευθέτησης οφειλών, όπως ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός, η νέα Διαδικασία Διμερών Ρυθμίσεων και η υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης πριν από τον πλειστηριασμό.
Η αποτελεσματικότητα του νέου πλαισίου, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τον συντονισμό των επιμέρους διαδικασιών, ώστε να αποφεύγονται επικαλύψεις, πρόσθετες καθυστερήσεις και ενδεχόμενες παρελκυστικές πρακτικές. Παράλληλα, η ΕΕΔΑΔΠ εκτιμά ότι η υποχρεωτική εφαρμογή της νέας διαδικασίας σε όλες τις περιπτώσεις, ανεξάρτητα από προηγούμενες ρυθμίσεις ή διαπραγματεύσεις, σε συνδυασμό με τον χρόνο που απαιτείται για την ανάπτυξη της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, ενδέχεται να προκαλέσει καθυστερήσεις στις ήδη δρομολογημένες διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης εντός του 2027. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει και τα επιχειρησιακά σχέδια του προγράμματος «Ηρακλής», με την Ένωση να εκφράζει την προσδοκία ότι οι πιθανές επιπτώσεις θα αντισταθμιστούν από την αύξηση των ρυθμίσεων μέσω της νέας διαδικασίας.
Σε ό,τι αφορά την προστασία των ευάλωτων δανειοληπτών και των ατόμων με αναπηρία, η ΕΕΔΑΔΠ αναγνωρίζει το πλαίσιο που έχει θεσπίσει η Πολιτεία μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, του Ενδιάμεσου Προγράμματος και του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων. Επισημαίνει, μάλιστα, ότι οι εταιρείες διαχείρισης έχουν συμβάλει στην υλοποίηση των σχετικών μηχανισμών, χρηματοδοτώντας και τις απαραίτητες ψηφιακές πλατφόρμες. Παράλληλα, θεωρεί ότι οι λύσεις με σταθερό επιτόκιο μπορούν να προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια στον οικονομικό προγραμματισμό των ευάλωτων νοικοκυριών και να περιορίσουν τον κίνδυνο νέας αθέτησης.
Αναφορικά με το ζήτημα του εκτελεστού τίτλου, η Ένωση σέβεται την επιλογή της Πολιτείας να μην ενσωματώσει σχετική πρόβλεψη στο νομοσχέδιο, σημειώνει ωστόσο ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα δεν αποτελεί νέα νομική πρακτική. Όπως επισημαίνει, εκτελεστοί τίτλοι μπορούν να είναι όχι μόνο οι δικαστικές αποφάσεις και οι διαταγές πληρωμής, αλλά και ιδιωτικές πράξεις, όπως τα συμβολαιογραφικά έγγραφα και τα πρακτικά συμβιβασμού ή διαμεσολάβησης. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι το νομοθετικό πλαίσιο του 1923 προβλέπει ήδη ειδικές δυνατότητες εκτελεστότητας για τραπεζικές συμβάσεις ενυπόθηκων δανείων.
Σύμφωνα με την ΕΕΔΑΔΠ, όταν ένας οφειλέτης αποδέχεται και ρυθμίζει την οφειλή του κατόπιν διαπραγμάτευσης και αφού έχει λάβει αναλυτική ενημέρωση για τα στοιχεία της, δεν είναι απαραίτητο να προηγείται εκ νέου δικαστική διαδικασία για τη διαπίστωση της οφειλής. Υπογραμμίζει, πάντως, ότι οι νομικές εγγυήσεις του οφειλέτη παραμένουν ακέραιες, καθώς διατηρεί τη δυνατότητα δικαστικής αμφισβήτησης της οφειλής και προσβολής των σταδίων της εκτέλεσης, ενώ έχει πρόσβαση και στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό.
Η Ένωση χαρακτηρίζει επίσης αυστηρό το νέο πλαίσιο επιβολής προστίμων, επισημαίνοντας ότι οι δείκτες εξυπηρέτησης των οφειλετών έχουν βελτιωθεί σημαντικά και ότι τα παράπονα αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του 1% των υποθέσεων υπό διαχείριση. Ζητά, ως εκ τούτου, η εφαρμογή των νέων κυρώσεων να λαμβάνει υπόψη τη συνολική εικόνα του κλάδου και όχι μεμονωμένα περιστατικά.
Καταλήγοντας, η ΕΕΔΑΔΠ τονίζει ότι η αποκατάσταση της κουλτούρας πληρωμών, μετά τη μακρά οικονομική κρίση, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ενίσχυση των συναινετικών διευθετήσεων και τη συνολική βελτίωση της διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους. Όπως υπογραμμίζει, οι νέες μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να συνοδεύονται από απλές και αποτελεσματικές διαδικασίες, οι οποίες θα προστατεύουν τους συνεπείς οφειλέτες και τους πιστωτές, χωρίς να αφήνουν περιθώρια εκμετάλλευσης από στρατηγικούς κακοπληρωτές.
Η Ένωση διαμηνύει ότι οι εταιρείες διαχείρισης θα συνεχίσουν να ασκούν το έργο που τους έχει ανατεθεί από την Πολιτεία, με πλήρη σεβασμό στο θεσμικό πλαίσιο και με επίγνωση τόσο του κοινωνικού αντίκτυπου της δραστηριότητάς τους όσο και των υποχρεώσεών τους απέναντι στο Δημόσιο και τους φορολογουμένους.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.