Η εικόνα στις διεθνείς αγορές θυμίζει όλο και περισσότερο την περίοδο που προηγήθηκε της μεγάλης διόρθωσης του 2022, σύμφωνα με το Reuters. Η διαφορά είναι ότι σήμερα οι βασικές εστίες κινδύνου έχουν μετατοπιστεί και η έκθεση των επενδυτών σε συγκεκριμένους κλάδους είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Η επονομαζόμενη «φούσκα των πάντων» (Everything Bubble), που είχε συνδεθεί με την εκρηκτική άνοδο των meme μετοχών, των SPAC, των NFT και των κρυπτονομισμάτων, εμφανίζει ξανά αρκετά από τα χαρακτηριστικά εκείνης της περιόδου. Το περιβάλλον, ωστόσο, είναι διαφορετικό: τα επιτόκια δεν βρίσκονται πλέον κοντά στο μηδέν, ενώ στο επίκεντρο της επενδυτικής ευφορίας έχει βρεθεί η τεχνητή νοημοσύνη.
Ο Ρίτσαρντ Μπερνστάιν, ο οποίος είχε προειδοποιήσει ήδη από το 2021 για τις συνθήκες δημιουργίας μιας χρηματιστηριακής φούσκας, εντοπίζει σήμερα πέντε βασικές ενδείξεις που χρήζουν προσοχής.
Η ρευστότητα παραμένει καύσιμο για τις αγορές
Το πρώτο στοιχείο είναι η χρηματοοικονομική ρευστότητα. Πριν από πέντε χρόνια, η τεράστια αύξηση της προσφοράς χρήματος και οι αγορές ομολόγων από τη Fed είχαν διοχετεύσει μεγάλα ποσά στις αγορές.
Σήμερα η εικόνα δεν είναι ίδια, καθώς ο ισολογισμός της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας δεν αυξάνεται με τους ρυθμούς της πανδημικής περιόδου. Ωστόσο, οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες παραμένουν αρκετά ευνοϊκές, δημιουργώντας ένα περιβάλλον στο οποίο η ανάληψη επενδυτικού ρίσκου εξακολουθεί να είναι έντονη.
Το δεύτερο και ίσως πιο ανησυχητικό χαρακτηριστικό είναι η μόχλευση. Ο δανεισμός για την αγορά μετοχών έχει αυξηθεί σημαντικά και βρίσκεται σε επίπεδα-ρεκόρ. Παράλληλα, η χρήση δικαιωμάτων προαίρεσης με πολύ μικρή διάρκεια έχει γίνει εξαιρετικά διαδεδομένη, ενισχύοντας τις βραχυπρόθεσμες κινήσεις στις τιμές.
Ανάλογη εικόνα εμφανίζεται και στα hedge funds, όπου η μόχλευση βρίσκεται επίσης σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Όσο περισσότερα κεφάλαια δανείζονται για να τοποθετηθούν στην αγορά, τόσο μεγαλύτερη γίνεται και η πιθανότητα απότομων κινήσεων όταν αλλάξει το επενδυτικό κλίμα.
Από την επένδυση στην κερδοσκοπία
Τρίτο χαρακτηριστικό είναι η μαζικοποίηση της χρηματιστηριακής συμμετοχής. Η είσοδος εκατομμυρίων ιδιωτών επενδυτών στην αγορά είχε αποτελέσει βασικό στοιχείο της προηγούμενης φούσκας, με πλατφόρμες όπως η Robinhood να κάνουν τις συναλλαγές ιδιαίτερα εύκολες.
Η τάση αυτή δεν περιορίζεται πλέον στις μετοχές. Οι αγορές προβλέψεων γνωρίζουν μεγάλη ανάπτυξη, επιτρέποντας συναλλαγές πάνω σε συμβόλαια που συνδέονται με την έκβαση γεγονότων. Η διεύρυνση αυτών των δραστηριοτήτων θολώνει όλο και περισσότερο τα όρια ανάμεσα στην επένδυση, την κερδοσκοπία και τον τζόγο.
Η ίδια η Robinhood έχει πλέον διευρύνει σημαντικά τη βάση των πελατών της, ενώ τα έσοδα από τα λεγόμενα «συμβόλαια γεγονότων» έχουν ξεπεράσει εκείνα από τις δραστηριότητές της στα κρυπτονομίσματα.
IPO και αποτιμήσεις σε νέα ύψη
Το τέταρτο σημάδι είναι η έντονη δραστηριότητα στις νέες εισαγωγές. Το 2021 οι SPAC και οι νεοφυείς τεχνολογικές εταιρείες βρίσκονταν στο επίκεντρο της επενδυτικής ζήτησης. Πολλές από εκείνες τις εταιρείες κατέρρευσαν αργότερα, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τη Nikola, τη Virgin Galactic και την QuantumScape.
Σήμερα, όμως, η αγορά των IPO εμφανίζει ξανά μεγάλη δυναμική. Η SpaceX έχει ήδη πραγματοποιήσει μια από τις μεγαλύτερες χρηματοδοτικές κινήσεις της αγοράς, ενώ η Anthropic προετοιμάζει την είσοδό της στο χρηματιστήριο με αποτίμηση που θα μπορούσε να φτάσει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Το ενδιαφέρον είναι ότι οι SPAC επιστρέφουν, παρά το γεγονός ότι το προηγούμενο κύμα τους είχε οδηγήσει σε σημαντικές απώλειες για πολλούς επενδυτές.
Το πέμπτο στοιχείο είναι ο ίδιος ο όγκος των συναλλαγών. Η δραστηριότητα στις αμερικανικές μετοχές έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα, με τον ημερήσιο τζίρο να ξεπερνά πλέον το 1 τρισ. δολάρια. Οι ιδιώτες επενδυτές συμμετέχουν επίσης με ρυθμούς πολύ υψηλότερους από τους ιστορικούς μέσους όρους.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως νέος πυρήνας κινδύνου
Εκεί όπου η σημερινή κατάσταση αποκτά διαφορετικές διαστάσεις είναι στην τεχνητή νοημοσύνη. Η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά έχει συγκεντρωθεί σε έναν περιορισμένο αριθμό τεχνολογικών κολοσσών, με τις εταιρείες που συνδέονται με την AI να αποτελούν πλέον βασικό μοχλό των αποτιμήσεων.
Οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη αυξάνονται με εντυπωσιακούς ρυθμούς και ένα σημαντικό μέρος τους χρηματοδοτείται μέσω χρέους. Το συνολικό χρέος, εντός και εκτός ισολογισμών, των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών και των εταιρειών που αναπτύσσουν συστήματα AI έχει ξεπεράσει τα 3 τρισ. δολάρια.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι μεγάλο μέρος αυτής της επενδυτικής αλυσίδας στηρίζεται στην προσδοκία ότι τα έσοδα από την τεχνητή νοημοσύνη θα συνεχίσουν να αυξάνονται με πολύ υψηλούς ρυθμούς. Εάν αυτή η υπόθεση αποδειχθεί υπερβολικά αισιόδοξη, οι επιπτώσεις μπορεί να μεταδοθούν από εταιρεία σε εταιρεία.
Η σημερινή αγορά επομένως δεν έχει απλώς υψηλές αποτιμήσεις. Έχει συγκέντρωση κεφαλαίων, αυξημένη μόχλευση και μεγάλη εξάρτηση από έναν τεχνολογικό κύκλο.
Το 2022 έδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να αντιστραφεί το κλίμα όταν αλλάζουν οι νομισματικές συνθήκες, σύμφωνα πάντα με το Reuters. Η σημερινή συγκυρία διαφέρει, αλλά τα σημάδια υπερβολής είναι αρκετά ώστε να επαναφέρουν στο προσκήνιο το ερώτημα εάν η αγορά βρίσκεται μπροστά σε μια νέα μεγάλη διόρθωση.
Η βασική διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά το πιθανό επίκεντρο δεν είναι μόνο η υπερβολική ρευστότητα ή οι meme μετοχές. Είναι ένας ολόκληρος κύκλος επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, ο οποίος συνδέει τεχνολογικές εταιρείες, χρηματοδότηση, χρέος, επενδυτές και χρηματιστηριακές αποτιμήσεις. Και όσο μεγαλύτερη γίνεται αυτή η αλυσίδα, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η επίδραση μιας ενδεχόμενης αντιστροφής των προσδοκιών.
Διαβάστε ακόμη
Μαρία Αγγελικούση: Με ποιες κινήσεις χτίζει τον στόλο του αύριο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.