Τρεις και πλέον μήνες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η ναυτιλιακή κίνηση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει σε επίπεδα χαμηλότερα κατά περισσότερο από 90% σε σχέση με τα φυσιολογικά. Οι τιμές έχουν αυξηθεί ταχύτερα από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη περίοδο στο παρελθόν.
Η Goldman Sachs δημοσίευσε πρόσφατα την πιο λεπτομερή μέχρι σήμερα εκτίμησή της σχετικά με το τι σημαίνει στην πραγματικότητα μια παρατεταμένη διακοπή του εφοδιασμού για την παγκόσμια οικονομία.
Η αναλυτής της Goldman Sachs, Μέγκαν Πίτερς, δημοσίευσε μια μελέτη που προσομοιώνει τι θα συμβεί στην παγκόσμια οικονομία αν οι προμήθειες εμπορευμάτων από τη Μέση Ανατολή χαθούν επ’ αόριστον.
Η μελέτη χρησιμοποιεί πίνακες εισροών-εκροών της Exiobase που καλύπτουν 200 προϊόντα σε 163 κλάδους σε 44 χώρες, για να ανιχνεύσει πώς οι απώλειες εφοδιασμού στον Περσικό Κόλπο επηρεάζουν τις παγκόσμιες αλυσίδες παραγωγής.
Οι εξαγωγές εμπορευμάτων του Κόλπου περιλαμβάνουν αργό πετρέλαιο, διυλισμένα καύσιμα, λιπάσματα, πετροχημικά, θείο, μεθανόλη, ήλιο, χάλυβα και αλουμίνιο.
Το βασικό σενάριο της Goldman είναι ότι η ναυτιλιακή κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ θα ομαλοποιηθεί έως τα τέλη Ιουνίου, αλλά η εταιρεία επισημαίνει ρητά ότι οι κίνδυνοι κλίνουν όλο και περισσότερο προς μια μακροχρόνια διακοπή.
Η Goldman εφάρμοσε το μοντέλο απώλειας εφοδιασμού υπό την πιο ακραία δυνατή υπόθεση: ότι κάθε πρώτη ύλη από τη Μέση Ανατολή είναι αναντικατάστατη, τίποτα δεν μπορεί να υποκατασταθεί και η παραγωγή μειώνεται αναλογικά με την πρώτη ύλη που παρουσιάζει τη μεγαλύτερη έλλειψη. Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, γνωστό ως συνάρτηση παραγωγής Leontief, το παγκόσμιο ΑΕΠ θα μειωθεί κατά 27%. Η Goldman δεν πιστεύει ότι αυτό το σενάριο είναι ρεαλιστικό.
Η εταιρεία το αποκαλεί μαθηματικό ανώτατο όριο, όχι πρόβλεψη. Ο λόγος που έχει σημασία είναι ότι καθορίζει το ανώτατο όριο πριν από την εισαγωγή των μηχανισμών προσαρμογής που, κατά την άποψη της Goldman, θα περιορίσουν την πραγματική ζημιά.
Ένα πιο συντηρητικό σενάριο, που αποκλείει τις εισροές που αντιπροσωπεύουν λιγότερο από 0,01% της ακαθάριστης παραγωγής, μειώνει το πλήγμα από 27% σε 10%. Κανένα από αυτά τα ποσοστά δεν αποτελεί εκτίμηση της Goldman για το τι θα συμβεί στην πραγματικότητα.
Η Goldman εντοπίζει τρεις μηχανισμούς του πραγματικού κόσμου, αντλώντας από την κρίση φυσικού αερίου της Γερμανίας το 2022 ως πρόσφατο προηγούμενο. Όταν η Ρωσία διέκοψε τις προμήθειες φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, οι πιο απαισιόδοξοι αναλυτές προέβλεπαν πτώση 12% στο γερμανικό ΑΕΠ.
Το πραγματικό αποτέλεσμα ήταν μια ελαφριά τεχνική ύφεση. Οι μηχανισμοί προσαρμογής λειτούργησαν καλύτερα από ό,τι είχαν υποδείξει τα μοντέλα.
Ο πρώτος μηχανισμός είναι η εξάλειψη των μη κρίσιμων εισροών. Ορισμένα υλικά αντιπροσωπεύουν αμελητέο μερίδιο του κόστους παραγωγής, πράγμα που σημαίνει ότι η έλλειψή τους προκαλεί απλώς ταλαιπωρία και όχι κατάρρευση της παραγωγής.
Ο δεύτερος μηχανισμός είναι η ανακατανομή. Όταν οι προμήθειες γίνονται σπάνιες, οι υψηλότερες τιμές τις κατευθύνουν προς τις πιο παραγωγικές χρήσεις τους.
Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων The Street, η Goldman επισημαίνει το ήλιο ως το πιο σαφές παράδειγμα. Μεταξύ 5% και 7% της παγκόσμιας προσφοράς ηλίου χρησιμοποιείται για μπαλόνια και η προσφορά αυτή ήδη μετατοπίζεται προς τους κατασκευαστές ημιαγωγών. Στην Ασία, οι περικοπές στην παραγωγή λόγω ελλείψεων πετροχημικών έχουν επικεντρωθεί στα κλωστοϋφαντουργικά και τις συσκευασίες και όχι στη μεταποίηση υψηλότερης αξίας.
Ο τρίτος μηχανισμός είναι η υποκατάσταση. Οι παραγωγοί συσκευασιών αντικαθιστούν ήδη ορισμένα πλαστικά με χαρτί, γυαλί ή αλουμίνιο. Ακόμη και μια μέτρια ευελιξία μεταξύ των υλικών μειώνει σημαντικά τις οικονομικές απώλειες.
Σύμφωνα με το μοντέλο της Goldman, η ανακατανομή εντός των χωρών μειώνει την εκτιμώμενη πτώση του ΑΕΠ από 10% σε μόλις 0,4%. Η προσθήκη της παγκόσμιας ανακατανομής τη μειώνει κάτω από 0,1%.
Αφού ενσωμάτωσε και τους τρεις μηχανισμούς προσαρμογής, η Goldman εκτιμά ότι η άμεση αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη από τις διαταραχές στην προσφορά μη πετρελαϊκών εμπορευμάτων κυμαίνεται από 0,4% έως 0,5% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Αυτό είναι ξεχωριστό από τις αναθεωρήσεις της για τις τιμές του πετρελαίου που συνδέονται με τη σύγκρουση.
Η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει την επίδραση των υψηλότερων τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, τις οποίες η Goldman εκτιμά ξεχωριστά σε περίπου 0,5 ποσοστιαίες μονάδες υπό τις τρέχουσες συνθήκες.
Ο γεωγραφικός αντίκτυπος δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Η Ινδία αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη έκθεση με πιθανή πτώση του ΑΕΠ κατά 3,6%. Ακολουθεί η Τουρκία με 3,3% και η Νότια Κορέα με 3,1%.
Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν άμεση έκθεση περίπου 0,3%, δεδομένης της σχετικά περιορισμένης εξάρτησής τους από τις εισαγωγές εμπορευμάτων από τη Μέση Ανατολή και της μεγαλύτερης ικανότητάς τους να προμηθεύονται εναλλακτικές πηγές.
Η Goldman σημειώνει ότι τα δεδομένα μέχρι στιγμής συνάδουν σε γενικές γραμμές με τις προβλέψεις της. Η καταστροφή της ζήτησης έχει επικεντρωθεί στις χώρες με χαμηλότερα εισοδήματα και στους κλάδους χαμηλότερης αξίας.
Τα στοιχεία για τη βιομηχανική παραγωγή δεν έχουν δείξει ακόμη σημάδια σοβαρών περιορισμών στην προσφορά. Οι τιμές των προϊόντων με περιορισμένη προσφορά έχουν μάλιστα υποχωρήσει κάπως τις τελευταίες εβδομάδες.
Το βασικό μήνυμα της έκθεσης είναι ότι η παγκόσμια οικονομία διαθέτει μεγαλύτερη ευελιξία από ό,τι υποδηλώνουν τα μοντέλα της χειρότερης περίπτωσης. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι έχουν μειωθεί.
Η Goldman δηλώνει ρητά ότι η ζημιά θα μπορούσε να αυξηθεί σημαντικά εάν οι περιορισμοί στην προσφορά πετρελαίου γίνουν πιο σοβαροί ή εάν η διαταραχή διαρκέσει πολύ περισσότερο από ό,τι υποθέτει η βασική πρόβλεψη της εταιρείας.
Οι αναλυτές της Goldman αναφέρουν ότι οι διαταραχές στον τομέα των πετροχημικών ενδέχεται να συνεχιστούν έως το 2027, ακόμη και μετά την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, καθώς η ανάκαμψη της εφοδιαστικής αλυσίδας δεν είναι άμεση.
Τα εργοστάσια που κήρυξαν ανωτέρα βία δεν θα επανεκκινήσουν τη λειτουργία τους από τη μία μέρα στην άλλη. Για τους επενδυτές σε βιομηχανικές μετοχές, ειδικά χημικά και τομείς με σημαντική έκθεση στον κλάδο των πετροχημικών, αυτό το χρονοδιάγραμμα έχει μεγαλύτερη σημασία από τον αριθμό του ΑΕΠ.
Το ευρύτερο μήνυμα της Goldman είναι ότι η παγκόσμια οικονομία, όπως και η γερμανική οικονομία το 2022, πιθανότατα θα προσαρμοστεί, αλλά όχι χωρίς πραγματικές δυσκολίες που θα συγκεντρωθούν σε συγκεκριμένους τομείς και γεωγραφικές περιοχές. Η Ινδία, η Νότια Κορέα και η Τουρκία είναι τα πιο άμεσα σημεία μετάδοσης.
Ο ΙΕΑ έχει περιγράψει την τρέχουσα διαταραχή στον τομέα της ενέργειας ως τη μεγαλύτερη στην ιστορία. Για τους επενδυτές που παρακολουθούν τον μακροοικονομικό αντίκτυπο της σύγκρουσης με το Ιράν, αυτές οι τρεις οικονομίες είναι εκείνες όπου τα δεδομένα θα παρουσιάσουν πρώτα την πιο ολοκληρωμένη εικόνα.
Διαβάστε ακόμη
Το σχέδιο για την «Ελλάδα του 2030» βάζει μπροστά ο Κυριάκος Μητσοτάκης
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.