Οι τιμές στα τρόφιμα απειλούν τα ομόλογα: Ο νέος φόβος για πληθωρισμό και επιτόκια

Οι τιμές της ενέργειας ήταν στο επίκεντρο των αγορών ομολόγων φέτος, αλλά τώρα οι επενδυτές ανησυχούν ότι η επόμενη έξαρση του πληθωρισμού θα προέλθει από τα τρόφιμα. Συγκεκριμένα, διαβλέπουν τον κίνδυνο περαιτέρω ανόδου του κόστους των βασικών τροφίμων λόγω της απειλής του Eλ Νίνιο της έλλειψης λιπασμάτων, των επιθέσεων στη ναυτιλία και των συνεπειών του καύσωνα και των πυρκαγιών του καλοκαιριού στην Ευρώπη.

Ακόμη και μετά την αύξηση των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και τη δέσμευσή της να συγκρατήσει τον πληθωρισμό, μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα νέο πρόβλημα για τα χαρτοφυλάκια ομολόγων.

Μάλιστα, διαχειριστές κεφαλαίων όπως οι Carmignac, Fidelity International και Troy Asset Management αγοράζουν μέσα προστασίας ή μειώνουν την έκθεσή τους σε χώρες που ενδέχεται να πληγούν περισσότερο.

«Πιστεύω ότι το επόμενο σοκ προσφοράς θα αφορά τα τρόφιμα», δήλωσε η Marie-Anne Allier, η οποία συνδιαχειρίζεται κεφάλαια 7,6 δισ. ευρώ στην Carmignac. «Δεν νομίζω ότι αυτό έχει ήδη τιμολογηθεί στην αγορά αυτή τη στιγμή, ειδικά καθώς αναμένουμε ότι θα είναι αργό αλλά επίμονο», πρόσθεσε.

Η ραγδαία άνοδος των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με τις ανησυχίες για το χρέος στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, έχει ασκήσει ισχυρή πίεση στα κρατικά ομόλογα φέτος, ωθώντας τις αποδόσεις σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί για τελευταία φορά πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Τα τρόφιμα, εν τω μεταξύ, έχουν λειτουργήσει ως φρένο στον πληθωρισμό χάρη στις άφθονες συγκομιδές του 2025.

Οι εκτιμήσεις είναι ότι η εικόνα αυτή θα μπορούσε να αλλάξει ήδη από το φθινόπωρο στην Ευρώπη, σύμφωνα με τους οικονομολόγους της Barclays, αλλά και σε ευρύτερη κλίμακα το επόμενο έτος, εάν συνεχιστούν τα πλήγματα στις αποδόσεις των καλλιεργειών και τις εξαγωγές. Ένας δείκτης των βασικών τροφίμων του ΟΗΕ βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα από τα τέλη του 2022, ενώ οι οικονομολόγοι της JPMorgan Chase & Co. προβλέπουν ότι ο παγκόσμιος πληθωρισμός στα τρόφιμα θα εκτοξευθεί στο 5% το πρώτο εξάμηνο του 2027, από 2,8% την ίδια περίοδο του τρέχοντος έτους.

Για να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο αυτό, η Carmignac προχωρά σε αγορές κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ και της Ευρώπης που είναι συνδεδεμένα με δείκτες. Ο Allier θεωρεί κάθε πτώση των επιτοκίων ισοζυγίου πενταετίας —τα οποία αποτελούν ένδειξη των αναμενόμενων τάσεων των τιμών— ως ευκαιρία για την ενίσχυση αυτών των θέσεων.

Παράλληλα, οι κεντρικές τράπεζες παρακολουθούν στενά την κατάσταση, καθώς μια διαταραχή στις τιμές των τροφίμων ενδέχεται να ενισχύσει τις προσδοκίες των νοικοκυριών για τον πληθωρισμό και να εξαπλωθεί σε ολόκληρη την οικονομία, προκαλώντας απαιτήσεις για υψηλότερους μισθούς. Η Τράπεζα της Αγγλίας, η οποία διατήρησε τα επιτόκια αμετάβλητα, δήλωσε ότι διαβλέπει «ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό των τροφίμων» έως το 2027.

«Θεωρούμε ότι ο πληθωρισμός υποτιμάται τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο», δήλωσε ο Mark Dowding, διευθύνων σύμβουλος επενδύσεων της RBC Bluebay. Η εταιρεία έκλεισε τον περασμένο μήνα μια θέση σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης επιτοκίων 12 μηνών του Ηνωμένου Βασιλείου, λόγω της επιδείνωσης των προοπτικών για τα τρόφιμα και την ενέργεια.

Σύμφωνα με τον Daniel Wood, διαχειριστή χαρτοφυλακίου εισοδήματος στη William Blair International, η Ανατολική Ευρώπη είναι η περιοχή με τη μεγαλύτερη αύξηση στις αποδόσεις των ομολόγων, γεγονός που αντανακλά τον αντίκτυπο του πολέμου στις εξαγωγές της Ουκρανίας. Στην Ουγγαρία, η ξηρασία έχει οδηγήσει σε αύξηση των εισαγωγών, αλλά το ισχυρότερο νόμισμα και η πτωτική ζήτηση έχουν συμβάλει στον περιορισμό των πληθωριστικών επιπτώσεων, ανέφερε.

«Χώρες όπως η Αίγυπτος και η Τουρκία, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές, είναι επίσης ευάλωτες, ιδίως εάν οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων συνοδεύονται από αποδυνάμωση του νομίσματος», πρόσθεσε. «Στην Ασία, χώρες με υψηλό ποσοστό τροφίμων στο καλάθι του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (CPI), όπως η Ινδία και οι Φιλιππίνες, είναι επίσης ευάλωτες στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες.»

Η Ασία και η Λατινική Αμερική είναι πιθανό να υποστούν το μεγαλύτερο βάρος του θερμότερου και ξηρότερου καιρού ως αποτέλεσμα του φετινού Ελ Νίνιο, ενώ αναμένεται κάποια διαταραχή στον αγροτικό τομέα, σύμφωνα με τον Philip Fielding, διαχειριστή χαρτοφυλακίου σταθερού εισοδήματος στη Fidelity International.

Η εταιρεία εξακολουθεί να διαβλέπει ευκαιρίες για καλές αποδόσεις στις αναδυόμενες αγορές, αλλά έχει μειώσει την «έκθεσή της στη Λατινική Αμερική, προτιμώντας χώρες που αναμένεται να επηρεαστούν λιγότερο», ανέφερε.

Άλλοι υποστηρίζουν ότι όσο περισσότερο αυξάνονται οι τιμές βασικών αγαθών όπως τα τρόφιμα, τόσο περισσότερο θα επιβραδύνεται η ανάπτυξη, καθιστώντας πιο δύσκολη την αιτιολόγηση των αυξήσεων των επιτοκίων. Η Karen Ward, επικεφαλής στρατηγικής αγορών για την περιοχή EMEA στην JPMorgan Asset Management, δήλωσε ότι οι αγορές εργασίας στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ δεν είναι αρκετά ισχυρές για «μια βιώσιμη αύξηση των μισθών». Ωστόσο, πολλοί επενδυτές ομολόγων δεν είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν αυτό το ρίσκο, ιδίως δεδομένων των πρόσφατων ενδείξεων οικονομικής ανθεκτικότητας ενόψει των παγκόσμιων αντιξοοτήτων.