Το πετρέλαιο δεν ανέβασε τις τιμές του απλώς λόγω πολέμου, απλώς επανατιμολογείται σε μια νέα, πιο ασταθή εποχή. Και όσο η κρίση στη Μέση Ανατολή αποκτά χαρακτηριστικά διάρκειας, ασχέτως της τωρινής εκεχειρίας, τόσο περισσότερο παγιώνεται ένα νέο «πάτωμα» τιμών, με την αγορά να προεξοφλεί ότι τα επίπεδα πέριξ των 100 δολαρίων δεν είναι κάτι προσωρινό, αλλά ενδεχομένως η νέα κανονικότητα μέχρι και το 2027.

Αγορά χωρίς ορατό τέλος

Λόγω της στρατηγικής του Λευκού Οίκου δεν προκύπτει σαφές χρονοδιάγραμμα για το τέλος της σύγκρουσης, αφήνοντας τους επενδυτές χωρίς πυξίδα. Παρά την πρόσφατη εκεχειρία, η αγορά βλέπει ένα σενάριο παρατεταμένης έντασης να κυριαρχεί. Αυτό αποτυπώνεται και στη συμπεριφορά των τιμών. Από τα περίπου 70 δολάρια πριν την έναρξη των εχθροπραξιών στα τέλη Φεβρουαρίου, το πετρέλαιο έχει περάσει σε ένα εντελώς διαφορετικό επίπεδο αποτίμησης. Μόνο τον Μάρτιο, το Brent κατέγραψε άνοδο 63% και το WTI σχεδόν 60%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από το 1988. Η αγορά, λοιπόν, δεν τιμολογεί πλέον μόνο το παρόν, αλλά ένα παρατεταμένο ρίσκο.

Οι ζημιές που δεν «σβήνουν» γρήγορα

Σύμφωνα με αναλύσεις διεθνών οίκων όπως η ING και η BCA Research, το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η γεωπολιτική ένταση, αλλά οι πραγματικές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής.

Διυλιστήρια, εγκαταστάσεις παραγωγής και δίκτυα μεταφοράς έχουν πληγεί, με αποτέλεσμα να απαιτείται χρόνος για την αποκατάσταση της παραγωγικής ικανότητας. Όπως σημειώνουν αναλυτές της αγοράς ενέργειας, ακόμη και μετά το τέλος των συγκρούσεων, η επιστροφή στην κανονικότητα θα είναι σταδιακή και δαπανηρή.

Ο ίδιος ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, έχει επισημάνει ότι ορισμένες ενεργειακές εγκαταστάσεις ενδέχεται να χρειαστούν έως και έξι μήνες για να επαναλειτουργήσουν.

Αυτό σημαίνει ότι η προσφορά θα παραμείνει περιορισμένη για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Το «μπλοκάρισμα» του Ορμούζ αλλάζει τα πάντα

Ο καθοριστικός παράγοντας πίσω από την εκτίναξη των τιμών είναι τα Στενά του Ορμούζ. Από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Σήμερα, η κυκλοφορία έχει αρχίσει ξανά, αλλά είναι πρακτικά αδύνατο να περάσουν με πολύ γρήγορο ρυθμό τα περίπου 2.000 δεξαμενόπλοια τα οποία παραμένουν ακινητοποιημένα στον Κόλπο, διαταράσσοντας σε πρωτοφανές βαθμό τις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η Gavekal Research προειδοποιεί ότι η Τεχεράνη σήμερα διατηρεί τον έλεγχο του περάσματος και μπορεί να συνεχίσει να απειλεί τη ναυσιπλοΐα επ’ αόριστον – και μετά το τέλος της εκεχειρίας.

Ακόμη και η ειρήνη δεν αρκεί

Ένα από τα πιο κρίσιμα συμπεράσματα που προκύπτουν από τις αναλύσεις είναι ότι ακόμη και η άμεση εκεχειρία δεν θα οδηγήσει σε άμεση πτώση των τιμών.

Οπως γράψαμε παραπάνω, και η ING επισημαίνει ότι η εκκαθάριση του όγκου των πλοίων που έχουν συσσωρευτεί θα απαιτήσει χρόνο, ενώ η αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και LNG δεν μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη.

Αντίστοιχα, η BCA Research τονίζει ότι η στρατηγική του Ιράν δεν στοχεύει σε πλήρη κατάρρευση της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά στη διατήρηση πίεσης σε υψηλά επίπεδα, αποφεύγοντας μια ακραία αντίδραση που θα μπορούσε να στραφεί εναντίον του καθεστώτος.

Προβλέψεις για παρατεταμένες υψηλές τιμές

Σε αυτό το περιβάλλον, οι προβλέψεις γίνονται όλο και πιο σαφείς. Αναλυτές συγκλίνουν στο ότι οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν υψηλές όχι μόνο για το υπόλοιπο του 2026, αλλά και για σημαντικό μέρος του 2027.

Η εκτίμηση αυτή βασίζεται σε δύο βασικούς άξονες:

-τη δομική ζημιά στις ενεργειακές υποδομές
-τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα γύρω από το Ορμούζ 

Ο CEO της BlackRock, Ρομπ Καπίτο, προειδοποιεί ότι ακόμη και αν η κρίση τελειώσει σήμερα και κυριαρχήσει η ειρήνη στην περιοχή, οι τιμές θα μπορούσαν να εκτιναχθούν έως και τα 150 δολάρια σε μεταγενέστερη φάση, καθώς η αγορά θα συνεχίσει να ενσωματώνει τον κίνδυνο.

Ένα νέο ενεργειακό καθεστώς

Κάπως έτσι, παρά τη σημαντική εκεχειρία στην περιοχή, η αγορά πετρελαίου, πια, δεν βρίσκεται σε φάση κρίσης, αλλά σε φάση μετάβασης. Το επίπεδο των 100 δολαρίων δεν λειτουργεί πλέον ως «ταβάνι», αλλά ως σημείο αναφοράς.

Καθώς η Τεχεράνη θα επιτρέψει τις ροές των πλοίων με το σταγονόμετρο από το Ορμούζ και οι χώρες που εξαρτώνται από τη διαδρομή δοκιμάζουν τις οικονομικές αντοχές τους, η αβεβαιότητα αποκτά πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.

Το συμπέρασμα που προκύπτει από τις αναλύσεις μεγάλων οίκων είναι ξεκάθαρο: όσο η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει άλυτη και οι ενεργειακές ροές διαταραγμένες, το πετρέλαιο δύσκολα θα επιστρέψει σε μόνιμα επίπεδα κάτω των 100 δολαρίων.

Και αυτό δεν είναι πλέον σενάριο κινδύνου — είναι η βασική υπόθεση εργασίας της αγοράς μέχρι και το 2027.

Διαβάστε ακόμη

Προκοπίου, Αγγελικούση, Μαρτίνος «σπάνε» κάθε ρεκόρ ναύλων εν μέσω γεωπολιτικής κρίσης

Christina O: Νέο πωλητήριο στο θρυλικού yacht του Ωνάση με discount εκατομμυρίων

Φέτα: Ο πόλεμος του τυριού και η σύγκρουση ΗΠΑ–Ευρωπαϊκής Ενωσης

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα