Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα δοκιμάσει την ανθεκτικότητα μιας παγκόσμιας οικονομίας που έχει πληγεί από δασμούς και άλλες εμπορικές διαταραχές κατά το τελευταίο έτος.
Μόλις μια εβδομάδα μετά την έναρξη των τελευταίων συγκρούσεων στην περιοχή, υπάρχουν ήδη ενδείξεις έντασης κατά μήκος των προσεκτικά οργανωμένων αρτηριών του παγκόσμιου εμπορίου: από τις εξαγωγές ρυζιού που έχουν κολλήσει στα λιμάνια της Ινδίας έως τις αυξήσεις στις τιμές των λιπασμάτων που είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή τροφίμων.
Ένας παρατεταμένος πόλεμος που διατηρεί τις τιμές της ενέργειας σε υψηλά επίπεδα θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού και, μαζί με αυτόν, των επιτοκίων, επιβαρύνοντας τους δανειολήπτες. Εν τω μεταξύ, οι απειλές κατά των πλοίων θα μπορούσαν να διαταράξουν τις αλυσίδες εφοδιασμού, αυξάνοντας περαιτέρω τις τιμές για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.
Η επέκταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να έχει «πολύ σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία σε μια σειρά δεικτών», όπως ο πληθωρισμός και η οικονομική ανάπτυξη, σύμφωνα με τον Νταν Κατζ, αναπληρωτή διευθύνοντα σύμβουλο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Η σοβαρότητα των οικονομικών συνεπειών θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του πολέμου.
Πριν από την επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν το Σαββατοκύριακο, το ΔΝΤ προέβλεπε ότι η παγκόσμια οικονομία θα σημείωνε υγιή ανάπτυξη 3,3% φέτος.
Το Ταμείο δεν έχει αλλάξει ακόμη τις προβλέψεις του, αναφέροντας ότι είναι «πολύ νωρίς» για να εκτιμηθεί ο οικονομικός αντίκτυπος. Ωστόσο, δήλωσε επίσης ότι «παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις».
Η επίδραση της σύγκρουσης στην παγκόσμια οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις τιμές της ενέργειας, οι οποίες αυξήθηκαν κατακόρυφα αυτή την εβδομάδα λόγω ανησυχιών για τον εφοδιασμό.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι το παρατεταμένο κλείσιμο των κρίσιμων Στενών του Ορμούζ, που είναι ουσιαστικά ο μόνος τρόπος για τη μεταφορά του πετρελαίου και φυσικού αερίου της Μέσης Ανατολής στον υπόλοιπο κόσμο. Η στενή θαλάσσια οδός, που πλαισιώνεται από το Ιράν από τη μία πλευρά και το Ομάν από την άλλη, αποτελεί συνήθως δίαυλο για περίπου το ένα πέμπτο της ημερήσιας παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και LNG, σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Ενέργειας.
Με το στενό να είναι πρακτικά αδιάβατο, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου έχουν επίσης εκτοξευθεί στα ύψη και θα μπορούσαν να υπερδιπλασιαστούν σε σχέση με τα επίπεδα που παρατηρούνταν πριν από τον πόλεμο, εάν οι μεταφορές μέσω του στενού διακοπούν για περισσότερο από δύο μήνες, σύμφωνα με την Goldman Sachs.
Οι ευρωπαϊκές τιμές εξακολουθούν να είναι πολύ χαμηλότερες από τα υψηλά επίπεδα που έφτασαν το 2022, μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά τα αποθέματα της περιοχής είναι πολύ χαμηλότερα από ό,τι τα τελευταία χρόνια και θα πρέπει να αναπληρωθούν πριν από τον επόμενο χειμώνα, με πιθανώς πολύ μεγαλύτερο κόστος.
Ο πληθωρισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση — ο οποίος ανήλθε σε 2% τον Ιανουάριο — θα μπορούσε να αυξηθεί κατά περισσότερο από 1% εάν η σύγκρουση συνεχιστεί για αρκετούς μήνες, σύμφωνα με τον Xόλγκερ Σμίντινγκ, επικεφαλής οικονομολόγο της τράπεζας Berenberg. Και σε αυτό το σενάριο, η οικονομική ανάπτυξη θα μπορούσε να μειωθεί έως και 0,5%, δήλωσε στο CNN.
Παράλληλα, εάν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα για αρκετούς μήνες, ο πληθωρισμός των τιμών καταναλωτή στις ΗΠΑ θα μπορούσε να αυξηθεί από 2,4% τον Ιανουάριο σε 3% μέχρι το τέλος του έτους, σύμφωνα με την Goldman Sachs. Αυτό θα μπορούσε να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την Fed να προχωρήσει σε μειώσεις των επιτοκίων φέτος.
Η Ασία, εν τω μεταξύ, είναι ακόμη πιο ευάλωτη σε μια παρατεταμένη κρίση των τιμών της ενέργειας. Περίπου το 80-90% του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που μεταφέρεται μέσω των Στενών του Ορμούζ προορίζεται για την περιοχή, με την Κίνα να αποτελεί σημαντικό αγοραστή, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Capital Economics.
Ο πόλεμος λαμβάνει χώρα σε μια ιδιαίτερα δύσκολη στιγμή για την Κίνα, η οποία πρόσφατα έθεσε τον χαμηλότερο στόχο οικονομικής ανάπτυξης των τελευταίων δεκαετιών.
Η Ινδία ήδη νιώθει τις επιπτώσεις. Περισσότεροι από 400.000 μετρικοί τόνοι ρυζιού basmati που καλλιεργείται στη χώρα για εξαγωγή έχουν κολλήσει στα ινδικά λιμάνια ή στη θάλασσα, καθώς ο πόλεμος διαταράσσει τις ναυτιλιακές διαδρομές σε όλη τη Μέση Ανατολή. Περίπου το 75% των ετήσιων εξαγωγών ρυζιού basmati της Ινδίας, διοχετεύονται στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με το CNN.
Οι ακινητοποιημένες εξαγωγές ρυζιού της Ινδίας, όμως, υποδηλώνουν ένα μεγαλύτερο πρόβλημα: την πιθανότητα ευρύτερων διαταραχών στο παγκόσμιο εμπόριο και την παραγωγή τροφίμων.
Περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας, ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου λιπάσματος, διακινούνται μέσω του στενού, όπως και μεγάλες ποσότητες άλλων πρώτων υλών που απαιτούνται για την παραγωγή λιπασμάτων.
Οι τιμές της ουρίας στην Αίγυπτο, που αποτελούν σημείο αναφοράς για τον κλάδο, έχουν αυξηθεί κατά 35% μέχρι στιγμής αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με την CRU Group. Οι τιμές του θείου, που χρησιμοποιείται στα λιπάσματα, έχουν επίσης αυξηθεί. Σχεδόν το ήμισυ του παγκόσμιου εμπορίου θείου προέρχεται από χώρες της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με την CRU Group.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμφόρηση σε λιμάνια που βρίσκονται πολλά χιλιόμετρα μακριά από τις μάχες και να καθυστερήσει τις αποστολές εμπορευμάτων σε όλο τον κόσμο, καθώς τα πλοία θα αλλάξουν πορεία.
Για παράδειγμα, τα εμπορευματοκιβώτια με προορισμό τη Μέση Ανατολή αρχίζουν να συσσωρεύονται στα λιμάνια της Ινδίας, αφού αρκετές μεγάλες μεταφορικές εταιρείες ανέστειλαν τις αποστολές προς την περιοχή. Όσο περισσότερο διαρκεί η διαταραχή, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να γίνει αισθητή η έλλειψη εμπορευματοκιβωτίων και η μείωση της μεταφορικής ικανότητας σε άλλες τοποθεσίες.
Οι αεροπορικές μεταφορές εμπορευμάτων ενδέχεται να επηρεαστούν ακόμη περισσότερο, καθώς πολλά αεροσκάφη έχουν καθηλωθεί στη Μέση Ανατολή και ο εναέριος χώρος στην περιοχή έχει υποστεί σοβαρούς περιορισμούς. Για παράδειγμα, η Adidas προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα ότι ορισμένες αποστολές που αποστέλλονται αεροπορικώς ενδέχεται να αντιμετωπίσουν καθυστερήσεις.
Οι αεροπορικές εταιρείες της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένων των Emirates, Qatar Airways και Etihad, αντιπροσωπεύουν περίπου το 13% της παγκόσμιας χωρητικότητας αεροπορικών μεταφορών. Σύμφωνα με την International Air Transport Association, οι αερομεταφορές αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου σε αξία — συχνά μεταφέροντας αντικείμενα υψηλής αξίας όπως smartphone, μικροτσίπ και άλλα ηλεκτρονικά είδη.
Διαβάστε ακόμη
Τουρισμός: Στάση αναμονής και πρόσκαιρο «πάγωμα» κρατήσεων λόγω Μ. Ανατολής
Τζάκι Κένεντι Ωνάση: Η ιστορία της τελευταίας σχέσης της ζωής της
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.