Η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης στηρίχθηκε τα τελευταία χρόνια σε μια βασική παραδοχή ότι οι εταιρείες του κλάδου θα εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε άφθονα κεφάλαια, είτε μέσω δανεισμού και private credit είτε μέσω νέων χρηματοδοτήσεων και δημόσιων εγγραφών.
Η εικόνα αυτή, ωστόσο, αρχίζει να αλλάζει. Το αυξανόμενο κόστος χρήματος, η επιφυλακτικότητα των επενδυτών και οι τεράστιες κεφαλαιακές ανάγκες των υποδομών AI δημιουργούν ερωτήματα για το κατά πόσο μπορεί να συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό η χρηματοδότηση του κλάδου.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το εκτός ισολογισμού χρέος που συνδέεται με την AI έχει ήδη αποκτήσει τεράστιες διαστάσεις, εντείνοντας τις ανησυχίες για το τι θα συμβεί εάν οι επενδυτές περιορίσουν τη διάθεσή τους να χρηματοδοτούν δραστηριότητες που απαιτούν συνεχώς νέα ρευστότητα.
Κίνδυνος διόρθωσης 20% στον S&P 500
Στο δυσμενές σενάριο, μια σοβαρή συρρίκνωση της διαθέσιμης ρευστότητας για την AI θα μπορούσε να οδηγήσει σε πτώση έως 20% του S&P 500, με τις μεγαλύτερες πιέσεις να συγκεντρώνονται στις εταιρείες που έχουν ισχυρή έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ο υπολογισμός βασίζεται σε περίπου 1,4 τρισ. δολάρια προσδοκώμενων κερδών, από τα οποία εκτιμάται ότι τελικά θα πραγματοποιηθεί μόλις το 50%, δηλαδή περίπου 700 δισ. δολάρια. Με προθεσμιακό P/E 21 φορές για τον S&P 500, η αποτίμηση των προσδοκιών που κινδυνεύουν να μην επαληθευτούν φτάνει τα 14,7 τρισ. δολάρια.
Το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 21% της συνολικής κεφαλαιοποίησης του δείκτη και στο 45% της αξίας των 15 μεγαλύτερων εταιρειών που συνδέονται με την AI.
Την ίδια στιγμή, θεωρείται δύσκολο να υπάρξει κρατική παρέμβαση αντίστοιχη με εκείνες της χρηματοπιστωτικής κρίσης ή της πανδημίας. Το δημοσιονομικό περιθώριο της αμερικανικής κυβέρνησης είναι σαφώς πιο περιορισμένο, ενώ ένα ενδεχόμενο χρηματοδοτικό κενό 700 δισ. έως 1,4 τρισ. δολαρίων θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να καλυφθεί.
1. Οι IPO μπαίνουν στον «πάγο»
Ένα από τα πρώτα σημάδια της αλλαγής του κλίματος εντοπίζεται στην αγορά των δημόσιων εγγραφών. Εταιρείες AI και επιχειρήσεις που συνδέονται με τον κλάδο μεταθέτουν τα σχέδια εισαγωγής τους στο χρηματιστήριο, καθώς οι επενδυτές εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να αποδεχθούν τις υψηλές αποτιμήσεις των ιδιωτικών αγορών.
Η Anthropic μετέθεσε την αναμενόμενη IPO της από τον Οκτώβριο στον Νοέμβριο του 2026, ενώ η OpenAI έχει αποκλείσει δημόσια εγγραφή εντός του έτους.
Αντίστοιχες κινήσεις καταγράφονται στην SB Energy, στη Holtec και στην Aggreko, εταιρείες που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την ενεργειακή τροφοδοσία και τις υποδομές των data centers.
2. Ακριβότερος δανεισμός
Οι πιέσεις είναι ορατές και στην πιστωτική αγορά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η CoreWeave, της οποίας δάνειο 2,6 δισ. δολαρίων κόστισε τελικά 100 έως 125 μονάδες βάσης περισσότερο από τον αρχικό σχεδιασμό, ανεβάζοντας το κόστος χρηματοδότησης περίπου στο 10,4%.
Οι πιστωτές εξασφάλισαν παράλληλα αυστηρότερους όρους, απαιτώντας ελάχιστα επίπεδα ρευστότητας και συγκεκριμένες αναλογίες εσόδων προς πληρωμές χρέους.
Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η έκδοση ομολόγων 11,1 δισ. δολαρίων της SoftBank, με αποδόσεις 8,625% για τίτλους διάρκειας 3,5 ετών και 9,75% για τίτλους 7,5 ετών. Πρόκειται για τα υψηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί σε ομόλογα της εταιρείας σε δολάρια.
3. Άνοδος των CDS
Παράλληλα, αυξάνεται το κόστος ασφάλισης έναντι πιθανής αθέτησης χρέους μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών. Τα περιθώρια των CDS για εταιρείες όπως οι Alphabet, Amazon, Meta, NVIDIA, Oracle, SpaceX και Broadcom έχουν διευρυνθεί αισθητά.
Μάλιστα, το πενταετές CDS της Alphabet έφτασε σε ιστορικό υψηλό τον Ιούλιο του 2026. Η εξέλιξη αποτελεί ένδειξη ότι οι αγορές αποτιμούν μεγαλύτερο πιστωτικό κίνδυνο σε έναν κλάδο όπου οι επενδυτικές ανάγκες ανέρχονται σε τρισεκατομμύρια δολάρια.
4. Ανεβαίνει το επιτόκιο χωρίς κίνδυνο
Πρόσθετη πίεση προκαλεί η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων. Η απόδοση των πενταετών τίτλων ξεπέρασε το 5% για πρώτη φορά από το 2007, ενώ οι αγορές swaps προεξοφλούν τρεις αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης μέσα στους επόμενους 12 μήνες.
Όσο ανεβαίνει το επιτόκιο χωρίς κίνδυνο, αυξάνεται αντίστοιχα το ελάχιστο κόστος χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις. Για εταιρείες AI που χρειάζονται τεράστια ποσά για data centers, επεξεργαστές και ενεργειακές υποδομές, η μεταβολή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
5. Πίεση στα private credit funds
Τα private credit funds, που εξελίχθηκαν σε βασική πηγή κεφαλαίων για data centers και έργα AI, αντιμετωπίζουν επίσης αυξανόμενες πιέσεις.
Η Apollo Debt Solutions περιόρισε τις εξαγορές από το μεγαλύτερο fund της στο 5%, ενώ τα αιτήματα έφτασαν περίπου στο 15%. Αντίστοιχο όριο επέβαλε το Blackstone Private Credit Fund, όταν οι αιτήσεις εξαγοράς άγγιξαν το 10%.
Η Blue Owl Capital προχώρησε επίσης σε περιορισμούς, έχοντας προηγουμένως δεχθεί σε ένα από τα funds της αιτήματα εξαγοράς που αντιστοιχούσαν περίπου στο 22% των μετοχών σε κυκλοφορία.
Οι πιέσεις συμπίπτουν με την αύξηση των μελλοντικών αναγκών αναχρηματοδότησης. Οι λήξεις αμερικανικού χρέους αξιολόγησης B- και χαμηλότερης αναμένεται να αυξηθούν από περίπου 57 δισ. δολάρια το 2026 σε 215 δισ. δολάρια το 2028.
6. Πολιτικά και ρυθμιστικά εμπόδια
Στις χρηματοδοτικές δυσκολίες προστίθενται οι αντιδράσεις απέναντι στη γρήγορη ανάπτυξη των data centers. Στο Τέξας, ο κυβερνήτης Γκρεγκ Άμποτ διέταξε τον Σεπτέμβριο την αναστολή αιτήσεων αδειοδότησης για data centers, έπειτα από προηγούμενες παρεμβάσεις για το κόστος σύνδεσής τους στο ηλεκτρικό δίκτυο.
Προβλήματα καταγράφονται και στο Νέο Μεξικό, όπου το Project Jupiter, μέρος του προγράμματος Stargate, έχει συναντήσει εμπόδια στην αδειοδότηση. Η Oracle επιχείρησε μάλιστα να προστατευθεί απέναντι σε ενδεχόμενες καθυστερήσεις του έργου, επικαλούμενη όρους ανωτέρας βίας.
Οι μεγαλύτεροι χρόνοι αδειοδότησης σημαίνουν καθυστέρηση στην έναρξη λειτουργίας των εγκαταστάσεων και, κατά συνέπεια, στην παραγωγή των εσόδων που απαιτούνται για να δικαιολογηθούν οι τεράστιες επενδύσεις.
7. Το ενεργειακό κόστος συμπιέζει τις αποδόσεις
Το τελευταίο μέτωπο αφορά στην ενέργεια. Οι υψηλές τιμές καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας απορροφούν κεφάλαια που διαφορετικά θα μπορούσαν να διοχετευθούν σε υποδομές AI ή στην εξυπηρέτηση χρέους.
Με τις τιμές του ντίζελ να έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και τις ενεργειακές αγορές να παραμένουν υπό πίεση, το λειτουργικό κόστος των ενεργοβόρων data centers αυξάνεται.
Γιατί η συγκυρία θεωρείται κρίσιμη
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι οι πιέσεις δεν εμφανίζονται μεμονωμένα. IPO, τραπεζικός δανεισμός, ομόλογα, private credit, κρατικές αποδόσεις, ενεργειακό κόστος και ρυθμιστικό περιβάλλον επιδεινώνονται σχεδόν ταυτόχρονα.
Παρά τα παραπάνω, οι αποτιμήσεις πολλών εταιρειών AI παραμένουν εξαιρετικά υψηλές. Η ανάλυση εκτιμά ότι η Wall Street εξακολουθεί να έχει ισχυρά κίνητρα να στηρίζει αυτές τις αποτιμήσεις, καθώς δισεκατομμύρια δολάρια δυνητικών προμηθειών και επενδύσεων συνδέονται με εταιρείες όπως η OpenAI και η Anthropic.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο μπορεί να διατηρηθεί αυτή η ισορροπία. Εφόσον οι πιέσεις στη ρευστότητα συνεχιστούν, η χρηματοδότηση της κούρσας της τεχνητής νοημοσύνης θα γίνεται ολοένα ακριβότερη και δυσκολότερη, αυξάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο μιας ευρύτερης διόρθωσης στις αγορές.
Διαβάστε ακόμη
Τέλος εποχής για τον Άντονι Βακαρέλο στον οίκο Yves Saint Laurent – Τι σημαίνει για την Kering
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.