Έξι μήνες μετά την έναρξη ενός πολέμου που προκάλεσε αναταραχή στον Περσικό Κόλπο, το Κατάρ βρέθηκε σε αδιέξοδο. Στα τέλη Αυγούστου, ακόμη και οι περιορισμένες αποστολές από τον κολοσσό του φυσικού αερίου είχαν σχεδόν σταματήσει, μετά από επίθεση με βλήματα εναντίον ενός από τα δεξαμενόπλοιά του έξω από τα Στενά του Ορμούζ. Η πίεση αυξανόταν, όχι μόνο από πελάτες που είχαν έλλειψη ενέργειας, αλλά και από το εσωτερικό μιας οικονομίας που βασίζεται σε τακτικές παραδόσεις.
Τότε, ανώτερα στελέχη της QatarEnergy εντόπισαν μια πιθανή λύση — το «Al Rayyan», ένα από τα παλαιότερα πλοία του στόλου.
Στα ήρεμα νερά του Κόλπου, λίγες ώρες μακριά από τις ακτές της χώρας, ο πλοίαρχος του «Al Rayyan» βρισκόταν σε αδράνεια για πολλές μέρες όταν έφτασε η εντολή. Με τις εγγυήσεις ασφαλείας από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ στα χέρια του, έλαβε το πράσινο φως, αλλά του ζητήθηκε να αποπλεύσει αθόρυβα, χωρίς πομποδέκτες ή φώτα. Στο πηδάλιο ενός δεξαμενόπλοιου φυσικού αερίου 29 ετών ο πλοίαρχος θα δοκίμαζε μια ζωτικής σημασίας λύση.
To στοίχημα πέτυχε. Το δεξαμενόπλοιο πέρασε απαρατήρητο και κατευθύνθηκε προς το λιμάνι του Σοχάρ στο Ομάν στις 10 Σεπτεμβρίου. Λίγες ημέρες αργότερα, το συνάντησε ένα άλλο πλοίο υπό τον έλεγχο του Κατάρ, το «Al Mas’habiyyah», ένα υπερσύγχρονο μεταφορικό πλοίο που ναυπηγήθηκε το 2025. Το δεύτερο πλοίο θα μετέφερε πλέον το φορτίο LNG στον τελικό προορισμό του: την Κίνα. Το «Al Rayyan» επέστρεψε μέσω του Ορμούζ, για το επόμενο φορτίο του.
Το Bloomberg μίλησε με εμπόρους και αξιωματούχους για να συνθέσει την εικόνα των προσπαθειών του Κατάρ να αποκαταστήσει σταθερά τη θέση του ως κορυφαίου εξαγωγέα LNG ακόμη και χωρίς να διαφαίνεται σαφές τέλος στη σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν που έχει αποσταθεροποιήσει την περιοχή.
Το Κατάρ παρείχε σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου LNG πέρυσι και, ως εκ τούτου, παρακολουθείται στενά από εμπόρους και ανταγωνιστές παραγωγούς. Μια βιώσιμη ανάκαμψη θα μπορούσε να ανακουφίσει την πίεση στην αγορά, σε μια εποχή που πλησιάζει ο χειμώνας και οι τιμές βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών.
«Πρέπει να προσαρμοστεί στο εγγύς μέλλον. Ολόκληρο το επιχειρηματικό του μοντέλο βασίζεται στη μεταφορά τεράστιων όγκων μέσω του στενού», δήλωσε ο Tόμπι Κόπσον, διευθύνων εταίρος της Davenport Energy με έδρα την Κίνα, η οποία δραστηριοποιείται στο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου. «Εάν το Κατάρ καταφέρει να καθιερώσει μια πιο τακτική διαδρομή εξαγωγής, θα αρχίσει να αμβλύνει έναν από τους μεγαλύτερους περιορισμούς στην παγκόσμια αγορά LNG».
Από τη στιγμή που ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν άρχισε να διαταράσσει τις μεταφορές, oι μεγάλοι εξαγωγείς και έμποροι πετρελαίου στρέφονται όλο και περισσότερο σε δρομολόγια «shuttle», στα οποία φορτωμένα «μητρικά» πλοία διασχίζουν τη θαλάσσια οδό — συχνά παλαιότερα σκάφη, που ταξιδεύουν χωρίς φώτα ή πομποδέκτες που συνήθως βοηθούν στην πλοήγηση — για να συναντηθούν με «θυγατρικά» πλοία που περιμένουν στον Κόλπο του Ομάν, έτοιμα να μεταφέρουν το φορτίο, συνήθως αργό πετρέλαιο, σε οποιονδήποτε προορισμό.
Οι μεταφορές εν πλω είναι πολύ πιο δύσκολες και δαπανηρές για το LNG, ένα καύσιμο που πρέπει να ψύχεται στους -162 °C και να τίθεται υπό πίεση. Η μεταφορά του απαιτεί ειδικούς σωλήνες και εκπαιδευμένα πληρώματα. Ωστόσο, καθώς οι αποστολές πετρελαίου συνεχίζονταν καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, τα στελέχη γύρω από τον Σαάντ Σερίντα Αλ-Καάμπι, έναν βετεράνο του κλάδου που υπηρετεί ως υπουργός Ενέργειας του Κατάρ και διευθύνων σύμβουλος της QatarEnergy, άρχισαν να ανησυχούν όλο και περισσότερο. Μπορούσαν να διαπιστώσουν ότι τα φορτία φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ αντικαθιστούσαν τις αποστολές προς σημαντικούς πελάτες όπως η Ινδία, ενώ η Κίνα ενέτεινε τις προσπάθειές της για διαφοροποίηση των προμηθειών της μακριά από τον Κόλπο.
Με μια οικονομία που βασίζεται στο LNG, οι ανάγκες του Κατάρ είναι επιτακτικές. Κάθε εβδομάδα που οι εγκαταστάσεις του Ras Laffan δεν πραγματοποιούν εξαγωγές κοστίζει στη χώρα περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια σε χαμένες πωλήσεις, σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg, ένα σημαντικό ποσό για μια οικονομία 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το ΔNT εκτιμά ότι το Κατάρ θα μπορούσε να υποστεί συρρίκνωση της οικονομίας της τάξης του 15,6% φέτος.
Μετά τη διαδρομή του «Al Rayyan», οι εξαγωγές μέσω του Ορμούζ αυξήθηκαν ραγδαία. Κατά τη διάρκεια των τεσσάρων εβδομάδων που ακολούθησαν την πρώτη διέλευση, περίπου 20 δεξαμενόπλοια που μετέφεραν LNG από το Κατάρ εξήλθαν από το Ορμούζ. Οι παραδόσεις πλησίασαν το ένα τρίτο των προπολεμικών επιπέδων μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, ένας ρυθμός που αιφνιδίασε ακόμη και τους πελάτες.
Από την αρχή της σύγκρουσης, η ανώτερη διοίκηση της εταιρείας είχε πλήρη επίγνωση της πρόκλησης. Ο Αλ-Καάμπι άρχισε να κινητοποιεί διάφορα τμήματα της εταιρείας, επιταχύνοντας παράλληλα τις προσπάθειες για εμπορία και προμήθεια φυσικού αερίου πολύ πέρα από τον Περσικό Κόλπο. Εν τω μεταξύ, οι υπεύθυνοι συμβάσεων διατηρούσαν συνεχή επαφή με τους πελάτες, ακόμη και όταν δεν υπήρχαν νεότερα, σύμφωνα με άτομα που συμμετείχαν στις τηλεφωνικές συνομιλίες, σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί ο δεσμός μεταξύ αγοραστή και αξιόπιστου μακροπρόθεσμου προμηθευτή.
Το πρώτο μέρος του σχεδίου ήταν να στηριχθούν στην QatarEnergy Trading. Η QET, που ιδρύθηκε το 2020, είχε από καιρό την εντολή να αγοράζει και να πωλεί LNG στην αγορά spot και να δημιουργεί θέσεις εφοδιασμού εκτός της χώρας. Με τις τιμές spot στην Ασία να εκτινάσσονται στα ύψη, η μονάδα άρχισε να επιταχύνει τις αγορές αμερικανικού LNG — όχι απλώς για να αντικαταστήσει τον χαμένο εφοδιασμό από το Κατάρ και να διατηρήσει τις παραδόσεις, αλλά για να πουλήσει στους αγοραστές με κέρδος.
Το Μπαγκλαντές, που αντιμετωπίζει ενεργειακή έλλειψη από την έναρξη του πολέμου, ήταν ένας από αυτούς τους πελάτες. Ο εμπορικός βραχίονας, ο οποίος έχει μακροπρόθεσμη σύμβαση με την Petrobangla, συμφώνησε να παραδώσει φορτία για να καλύψει το κενό που άφησε το Ras Laffan. Σύμφωνα με τη συμφωνία, το Μπαγκλαντές πλήρωσε μια μικρή έκπτωση σε σχέση με τις επικρατούσες τιμές spot αλλά τα φορτία εξακολουθούσαν να πωλούνται περίπου στο διπλάσιο της τιμής της πολύ φθηνότερης μακροπρόθεσμης σύμβασής του.
Το ίδιο σενάριο εκτυλίσσεται σε όλη την Ευρώπη και την Ασία, με την QET να αναζητά προμήθειες και να διατηρεί τη θέση της στην εξίσωση — ακόμη και αν οι συνθήκες της αγοράς ωθούν τις τιμές προς τα πάνω. Η μονάδα βρίσκεται σε καλό δρόμο για να διαχειριστεί πάνω από 15 εκατομμύρια τόνους LNG φέτος. Αυτό αποτελεί λίγο παραπάνω από τους 70 εκατ. τόνους που διαχειρίστηκε πέρυσι η Shell Plc, ο μεγαλύτερος έμπορος LNG στον κόσμο και σημείο αναφοράς για τις φιλοδοξίες του Κατάρ, αλλά αποτελεί σημαντική αύξηση σε σχέση με τους ετήσιους 10 εκατομμύρια τόνους που η εταιρεία εκτιμούσε ότι διαχειριζόταν στα μέσα του περασμένου έτους.
«Η QatarEnergy διαθέτει όλα τα απαραίτητα στοιχεία για να γίνει εμπορική εταιρεία», δήλωσε ο Ζαν-Κριστιάν Χάιντς, πρώην στέλεχος του εμπορικού τομέα που τώρα εργάζεται ως ανεξάρτητος σύμβουλος στην Wideangle LNG. «Διαθέτουν το ταλέντο, την οικονομική φήμη και το λογικό σκεπτικό — την εξεύρεση εναλλακτικών όγκων για την αντιμετώπιση των κινδύνων του Ορμούζ».
Αυτή την εβδομάδα, σε μια σπάνια κίνηση, η QET πρότεινε στο Μπαγκλαντές μια μακροπρόθεσμη συμφωνία LNG συνδεδεμένη με το «διεθνές χαρτοφυλάκιό» της — και όχι απλώς με το Ras Laffan.
Ο πρωταρχικός στόχος, ωστόσο, παρέμενε η πώληση του φυσικού αερίου του ίδιου του Κατάρ. Ακόμη και τους πρώτους μήνες, η εταιρεία είχε δοκιμάσει περιστασιακές διαδρομές — έως ότου το δεξαμενόπλοιο LNG δέχτηκε επίθεση τον Ιούλιο, ενώ διέσχιζε τα Στενά του Ορμούζ. Το μηχανοστάσιο χτυπήθηκε και πήρε φωτιά. Ο Αλ-Καάμπι ανέλαβε την προσωπική ευθύνη για το περιστατικό και ανέστειλε τα σχέδια για αύξηση των εξαγωγών και αποστολή περισσότερου καυσίμου μέσω του Ορμούζ. Ένα άλλο δεξαμενόπλοιο φορτωμένο με φυσικό αέριο από το Κατάρ χτυπήθηκε στα τέλη του ίδιου μήνα.
Η αποθήκευση αποτελούσε επίσης πηγή ανησυχίας, καθώς η χώρα προσπαθούσε να διατηρήσει σε λειτουργία τη μεγαλύτερη μονάδα εξαγωγής LNG στον κόσμο, ώστε να μπορεί να επεκταθεί γρήγορα σε περίπτωση που η κατάσταση γύρω από το Ορμούζ σταθεροποιηθεί. Δύο από τις 14 γραμμές παραγωγής της υπέστησαν ζημιές από επίθεση τον Μάρτιο και η επισκευή τους θα μπορούσε να διαρκέσει περίπου τρία χρόνια. Ωστόσο, αυτό άφηνε ακόμα διαθέσιμο το 83% της λειτουργικής της ικανότητας για ταχεία επανέναρξη, και η QatarEnergy είχε κινητοποιήσει προσωπικό για να πραγματοποιήσει επισκευές μέσα σε λίγες ημέρες
Για να εξασφαλιστεί η ταχεία αύξηση της παραγωγής μόλις ανοίξει ξανά το Ορμούζ το Ras Laffan παρήγαγε ήδη ακριβώς την απαραίτητη ποσότητα, στέλνοντας φορτία στο Κουβέιτ κάθε μήνα, ώστε τρεις έως τέσσερις γραμμές παραγωγής να συνεχίσουν να λειτουργούν σε χαμηλούς ρυθμούς. Ωστόσο, οι εξαγωγές έπρεπε να αυξηθούν, και αυτό σήμαινε τη δοκιμή δρομολογίων μεταφοράς.
Το πρώτο βήμα ήταν να αρχίσει να ανακαλεί τα πλοία που είχε ναυλώσει στις αρχές του πολέμου, όταν οι διαδρομές φαίνονταν αδύνατες. Στην κορυφή της λίστας ήταν εκείνα ηλικίας 15 ετών και άνω, δεξαμενόπλοια για τα οποία οι ασφαλιστές θα χρέωναν πιο διαχειρίσιμα ασφάλιστρα, σε σύγκριση με ολοκαίνουργια πλοία των οποίων η αντικατάσταση μπορεί να κοστίσει πάνω από 300 εκατομμύρια δολάρια.
Όμως, δεν υπήρχαν αρκετά. Ελλείψει των πλοίων που απαιτούνταν για την επίτευξη του στόχου της το Κατάρ άρχισε να ναυλώνει δεξαμενόπλοια από τρίτους πλοιοκτήτες LNG, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής Maran Gas Maritime Inc., με ναύλους περίπου 10 φορές υψηλότερους από την τότε τιμή της αγοράς, σύμφωνα με πηγές που ασχολούνται με τον κλάδο.
Αυτό δημιούργησε ένα δεύτερο πρόβλημα: την εξεύρεση πρόθυμων πληρωμάτων. Αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων και οι Φιλιππίνες, έχουν αντιταχθεί στη χρήση υπηκόων τους για τη μεταφορά φορτίων μέσω του Ορμούζ. Η QatarEnergy συνεργάστηκε αντ’ αυτού με εταιρείες πρόσληψης προσωπικού στην Ινδονησία, προσφέροντας το διπλάσιο και μερικές φορές το τριπλάσιο του συνήθους μηνιαίου μισθού, καθώς και μπόνους για τη διέλευση από τα Στενά.
Το Κατάρ πρέπει τώρα να διαχειριστεί ένα τελευταίο και πολύ πιο δύσκολο πρόβλημα — τον απρόβλεπτο χαρακτήρα των διαδρομών και την ασταθή κατάσταση ασφάλειας. Είναι πιθανό, για παράδειγμα, να μην περιμένουν όλοι οι πελάτες το Κατάρ να πραγματοποιήσει αποστολές σε επαρκείς ποσότητες. Η παρατεταμένη κατάσταση ανωτέρας βίας μπορεί τελικά να δώσει στους αγοραστές το δικαίωμα να αποχωρήσουν, συνήθως μετά από μια παρατεταμένη περίοδο ακυρωμένων παραδόσεων. Ορισμένοι ενδέχεται να επιδιώξουν πιο ευέλικτους όρους και προϋποθέσεις, αναγκάζοντας έναν κολοσσό του LNG να εξετάσει μέχρι πού θα φτάσει για να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα.
Διαβάστε ακόμη
Επίδομα θέρμανσης: Πώς θα πάρετε αυξημένη προκαταβολή πριν από τα Χριστούγεννα
Metlen: Η μεγάλη μπαταρία της Λάρισας «κουμπώνει» με το Αλουμίνιο
Ρetrossian: Η οικογένεια προσφύγων που έμαθε στον κόσμο το χαβιάρι
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.