Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς βρέθηκε στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, αναλαμβάνοντας σχεδόν μόνος του την υπεράσπισή της απέναντι στις έντονες επικρίσεις που δέχεται από σημαντικό τμήμα των Ρεπουμπλικανών.
Κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης Τύπου στον Λευκό Οίκο την Πέμπτη, ο Βανς υποβάθμισε ερώτηση σχετικά με το αν ο Ντόναλντ Τραμπ τον έχει μετατρέψει σε πιθανό «αποδιοπομπαίο τράγο» σε περίπτωση αποτυχίας της συμφωνίας, μεταδίδει το BBC.
«Νομίζω ότι ο πρόεδρος αστειευόταν», δήλωσε ο Βανς, αναφερόμενος στο σχόλιο του Τραμπ ότι ίσως του επιρρίψει ευθύνες εάν η συμφωνία καταρρεύσει.
Ο βασικός υπερασπιστής της συμφωνίας
Ο αντιπρόεδρος αφιέρωσε μεγάλο μέρος της εβδομάδας στην προώθηση και υπεράσπιση του μνημονίου κατανόησης που υπέγραψαν ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, αρκετές φορές βρέθηκε να επισκιάζεται ή ακόμη και να διαψεύδεται από τον ίδιο τον Τραμπ.
Η αβεβαιότητα γύρω από την προγραμματισμένη τελετή υπογραφής στην Ελβετία ανέδειξε ακόμη περισσότερο τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει στη διαχείριση ενός ζητήματος που εξελίσσεται σε καθοριστική δοκιμασία της θητείας του.
Αργά το βράδυ της Πέμπτης, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο Βανς τελικά δεν θα μεταβεί στην Ελβετία για την τελετή, τουλάχιστον προς το παρόν.
Παρά τα εμπόδια, ο αντιπρόεδρος συνέχισε να υπερασπίζεται σθεναρά τη συμφωνία, ενώ παράλληλα άσκησε σκληρή κριτκή στο Ισραήλ για τη στάση του απέναντι στη συμφωνία, σε τόνους που ξεπέρασαν ακόμη και τις δημόσιες τοποθετήσεις του Τραμπ.
Δύσκολη συγκυρία ενόψει του 2028
Η χρονική στιγμή δεν θα μπορούσε να είναι πιο περίπλοκη για τον Βανς. Λίγες ημέρες πριν είχε δημοσιεύσει νέο βιβλίο με αυτοβιογραφικά στοιχεία και αναφορές στην καθολική του πίστη, αναζωπυρώνοντας τις εικασίες για πιθανή προεδρική υποψηφιότητα το 2028.
Το πρόβλημα είναι ότι η συμφωνία με το Ιράν διχάζει βαθιά το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Από τη μία βρίσκονται οι υποστηρικτές του κινήματος MAGA που αντιτάχθηκαν εξαρχής στον πόλεμο και από την άλλη οι παραδοσιακοί «σκληροπυρηνικοί» απέναντι στο Ιράν, οι οποίοι θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον υποχώρησε απέναντι στην Τεχεράνη.
Την ίδια στιγμή, άλλα κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης αποφεύγουν να βρεθούν στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, που θεωρείται πιθανός αντίπαλος του Βανς για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών το 2028, έχει κρατήσει χαμηλό προφίλ. Αντίστοιχα, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ υπερασπίστηκε τη στρατιωτική επιχείρηση, αλλά δεν συμμετείχε ενεργά στις διαπραγματεύσεις.
Πολλοί Ρεπουμπλικανοί θεωρούν ότι ο Βανς έχει αναλάβει μια εξαιρετικά δύσκολη αποστολή για λογαριασμό ενός προέδρου που έχει ιστορικό επίρηψης ευθυνών στους συνεργάτες του.
«Δεν είναι στη φύση του Τραμπ να μοιράζεται τα φώτα της δημοσιότητας. Το γεγονός ότι το κάνει τώρα μοιάζει με συνειδητή επιλογή», σχολίασε ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός αναλυτής Ματ Μακόβιακ.
Έμπειρο στέλεχος του κόμματος που ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του ήταν ακόμη πιο αιχμηρό: «Είναι η κλασική τακτική του Τραμπ να μεταφέρει το πολιτικό κόστος στους συνεργάτες του».
Οι αντιφάσεις γύρω από τη συμφωνία
Η εβδομάδα ανέδειξε και τα προβλήματα επικοινωνίας γύρω από το περιεχόμενο της συμφωνίας.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την Κυριακή ότι το Ιράν αποδέχθηκε το μνημόνιο κατανόησης χωρίς να δώσει λεπτομέρειες, προκαλώντας σύγχυση.
Σε συνέντευξή του στο CBS, ο Βανς ανέφερε ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ταμείο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισ. δολαρίων εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις του.
Λίγες ώρες αργότερα, ο Τραμπ χαρακτήρισε «ψευδείς ειδήσεις» τα δημοσιεύματα που μιλούσαν για αμερικανική χρηματοδότηση, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ «δεν θα βάλουν ούτε δέκα δολάρια».
Όταν τελικά δημοσιοποιήθηκε το κείμενο της συμφωνίας, περιλάμβανε πρόβλεψη για συνεργασία των ΗΠΑ με περιφερειακούς εταίρους με στόχο τη διαμόρφωση σχεδίου ανοικοδόμησης ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.
Αγκάθι το πυρηνικό πρόγραμμα
Στο θέμα του πυρηνικού προγράμματος, ο Βανς επανέλαβε τη θέση του Τραμπ ότι η συμφωνία αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα για να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν.
Ωστόσο, το μνημόνιο δεν επιλύει το ζήτημα, αλλά το μεταθέτει στις επόμενες διαπραγματεύσεις, οι οποίες αναμένεται να διαρκέσουν έως και 60 ημέρες.
Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, ο Βανς συνέχισε να δέχεται πυρά από Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές.
Ο γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι υποστήριξε ότι οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν δεν περιορίστηκαν και ότι η Τεχεράνη απέδειξε πως η απειλή αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ μπορεί να αποδώσει πολιτικά οφέλη.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας Ρότζερ Γουίκερ χαρακτήρισε τη συμφωνία «εντελώς εκτός γραμμής με τους στόχους του προέδρου».
«Είτε έτσι είτε αλλιώς, κερδίζουμε»
Παρά τις αντιδράσεις, ο Βανς επέμεινε ότι η συμφωνία ήδη αποδίδει αποτελέσματα, επικαλούμενος τη μείωση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ.
Υποστήριξε ότι τα οφέλη θα γίνουν ακόμη πιο εμφανή εφόσον το Ιράν τηρήσει τις δεσμεύσεις του και καταλήξει σε μόνιμη συμφωνία με την Ουάσιγκτον.
«Αν αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, θα συμβούν μεγάλα πράγματα. Αν δεν το κάνουν, δεν χάσαμε τίποτα. Όπως και να έχει, εμείς κερδίζουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Το βέβαιο είναι ότι, με τον Βανς να έχει αναλάβει τον ρόλο του βασικού διαπραγματευτή και υπερασπιστή της συμφωνίας, η προσωπική και πολιτική του μοίρα είναι πλέον στενά συνδεδεμένη με την επιτυχία ή την αποτυχία του πιο φιλόδοξου διπλωματικού εγχειρήματος της δεύτερης θητείας Τραμπ.
Διαβάστε ακόμη
Αγορά εργασίας: Τι ζητούν οι εργαζόμενοι από το γραφείο της επόμενης ημέρας
Morgan Stanley: Ψήφος εμπιστοσύνης στις ελληνικές τράπεζες – Βλέπει περιθώριο ανόδου έως 25%
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.