Αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), οι οποίες θα μπορούσαν να μειώσουν αισθητά τις κρατήσεις για περίπου 450.000 συνταξιούχους, εξετάζει το οικονομικό επιτελείο. Βασικό σενάριο είναι να αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού της εισφοράς, ώστε να επιβαρύνεται μόνο το τμήμα της σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ και όχι ολόκληρο το ποσό, όπως συμβαίνει σήμερα, σύμφωνα με δημοσίευμα του «Ελεύθερου Τύπου».
Οι παρεμβάσεις που βρίσκονται υπό εξέταση συνδέονται παράλληλα με τη δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο, η οποία έχει οριστεί για τις 7 Οκτωβρίου και αναμένεται να έχει ιδιαίτερη σημασία για τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται η ΕΑΣ.
Στο τραπέζι νέα κλίμακα τεσσάρων επιπέδων
Με το ισχύον σύστημα, η ΕΑΣ επιβάλλεται στις κύριες συντάξεις που υπερβαίνουν τα 1.468 ευρώ και η κράτηση υπολογίζεται επί ολόκληρου του ποσού. Η αλλαγή που εξετάζεται κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση, καθώς τα πρώτα 1.468 ευρώ θα μένουν εκτός εισφοράς και η επιβάρυνση θα αφορά αποκλειστικά το επιπλέον ποσό.
Ένα από τα σενάρια προβλέπει τη δημιουργία τεσσάρων κλιμάκων. Για συντάξεις από 1.468 έως 1.800 ευρώ εξετάζεται συντελεστής 12% ή, εναλλακτικά, 10%. Για ποσά έως 2.300 ευρώ η εισφορά μπορεί να διαμορφωθεί στο 15% ή στο 13%, ενώ για συντάξεις έως 2.700 ευρώ εξετάζονται ποσοστά 19% ή 17%. Στην υψηλότερη κατηγορία, για ποσά έως 3.500 ευρώ και άνω, τα σενάρια προβλέπουν συντελεστή 21% ή 20%.
Αν και τα συγκεκριμένα ποσοστά εμφανίζονται αυξημένα σε σχέση με ορισμένους από τους σημερινούς συντελεστές, η ουσιαστική διαφορά είναι ότι δεν θα εφαρμόζονται στο σύνολο της σύνταξης. Η κράτηση θα υπολογίζεται αποκλειστικά στο τμήμα που βρίσκεται πάνω από το όριο των 1.468 ευρώ.
Τα παραδείγματα του σχεδίου δείχνουν ότι η νέα μέθοδος θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του καθαρού ποσού για ορισμένες κατηγορίες συνταξιούχων.
Ενδεικτικά, για μικτή κύρια σύνταξη 1.575 ευρώ, η σημερινή μηνιαία κράτηση ΕΑΣ των 47,25 ευρώ θα μπορούσε να μειωθεί στα 12,84 ευρώ. Αυτό μεταφράζεται σε πρόσθετο καθαρό ποσό 34,41 ευρώ κάθε μήνα ή 412,92 ευρώ σε ετήσια βάση.
Συνολικά, από μια τέτοια αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να επηρεαστούν περίπου 450.000 συνταξιούχοι, οι οποίοι σήμερα έχουν σχετική κράτηση στην κύρια σύνταξή τους.
Τα σενάρια για τις επικουρικές συντάξεις
Στο τραπέζι βρίσκονται ταυτόχρονα αλλαγές που αφορούν και τις επικουρικές συντάξεις, με διαφορετικές επιλογές να εξετάζονται ως προς τις σημερινές κρατήσεις.
Ένα από τα ενδεχόμενα είναι να καταργηθεί η ΕΑΣ που επιβάλλεται στις επικουρικές συντάξεις άνω των 300 ευρώ. Εφόσον προχωρούσε μια τέτοια παρέμβαση, υπολογίζεται ότι περίπου 280.000 συνταξιούχοι θα έβλεπαν όφελος, με τη μέση μηνιαία αύξηση να κινείται κοντά στα 15 ευρώ.
Μια διαφορετική επιλογή που εξετάζεται αφορά την εισφορά ασθενείας 6% στις επικουρικές. Στο τραπέζι βρίσκεται είτε η μείωσή της είτε ακόμη και η πλήρης κατάργησή της, εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει περίπου 1,2 εκατομμύρια συνταξιούχους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά στο μεταξύ η δίκη της 7ης Οκτωβρίου, καθώς θα εξεταστεί το κατά πόσο ο σημερινός μηχανισμός της ΕΑΣ, με την κράτηση να υπολογίζεται στο σύνολο της σύνταξης όταν αυτή ξεπερνά τα 1.468 ευρώ, συμβαδίζει με τις συνταγματικές αρχές.
Εφόσον υπάρξει δικαστική εξέλιξη που δικαιώνει τους συνταξιούχους, το υπουργείο Εργασίας θα πρέπει να εξετάσει τις επόμενες κινήσεις του και το κατά πόσο απαιτείται συνολικότερη αναμόρφωση του υφιστάμενου συστήματος.
Αναδρομικά από την ΕΑΣ έως 8.556 ευρώ
Ξεχωριστή υπόθεση παραμένουν τα αναδρομικά από κρατήσεις ΕΑΣ για συνταξιούχους του Δημοσίου, για τα οποία εξακολουθούν να υπάρχουν δικαστικές εκκρεμότητες.
Με την απόφαση 244/2017, η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου είχε κρίνει αντισυνταγματικές τις κρατήσεις της ΕΑΣ στις συντάξεις του Δημοσίου για το χρονικό διάστημα από τον Φεβρουάριο του 2017 μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2018.
Για τους συνταξιούχους που έχουν κινηθεί δικαστικά, οι επιστροφές μπορεί, ανάλογα με το αρχικό ύψος της σύνταξης και τις κρατήσεις που είχαν πραγματοποιηθεί, να φτάσουν ακόμη και τα 8.556 ευρώ.
Στις περιπτώσεις συνταξιούχων που είχαν προσφύγει πριν από τον Φεβρουάριο του 2017, το δημοσίευμα αναφέρει ότι ενδέχεται να προκύπτουν αξιώσεις για αναδρομικά έως και πέντε ετών, με τα διεκδικούμενα ποσά να μπορούν να φτάσουν ακόμη και τις 35.000 ευρώ.
Από το 2019 και μετά, ωστόσο, η ΕΑΣ έχει κριθεί συνταγματική, καθώς τα ποσά που συγκεντρώνονται μέσω της εισφοράς κατευθύνονται στον ΑΚΑΓΕ, δηλαδή στο αποθεματικό που προορίζεται για τη στήριξη του ασφαλιστικού συστήματος.
Τι ισχύει για τα δώρα στις κύριες συντάξεις
Σε διαφορετικό επίπεδο βρίσκονται οι διεκδικήσεις που σχετίζονται με τα δώρα των κύριων συντάξεων και τις περικοπές που είχαν εφαρμοστεί στο παρελθόν.
Το ενδεχόμενο επιστροφής ποσού 800 ευρώ στους συνταξιούχους του Δημοσίου συνδέεται με την πλήρη απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, η οποία επιβεβαίωσε την κρίση σχετικά με τις αντισυνταγματικές περικοπές της περιόδου από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Μάιο του 2016.
Το βασικό ζήτημα που μένει να αποσαφηνιστεί είναι εάν μια πιθανή επιστροφή θα επεκταθεί στο σύνολο των συνταξιούχων του Δημοσίου ή εάν θα περιοριστεί σε όσους είχαν ήδη προσφύγει στη Δικαιοσύνη.
Ειδική προστασία για εργαζόμενους συνταξιούχους
Διαφορετική αντιμετώπιση προβλέπεται ήδη για τους συνταξιούχους που εξακολουθούν να εργάζονται, ώστε η προσαύξηση της σύνταξής τους λόγω απασχόλησης να μην προκαλεί σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μεγαλύτερη επιβάρυνση από την ΕΑΣ.
Η σχετική ρύθμιση ορίζει ότι, όταν η πρόσθετη σύνταξη που προκύπτει από την εργασία οδηγεί τον δικαιούχο σε υψηλότερη κλίμακα της ΕΑΣ, δεν επιβάλλεται η επιπλέον κράτηση που θα προέκυπτε αποκλειστικά λόγω της μετάβασης στη νέα κλίμακα. Το συγκεκριμένο καθεστώς αφορά περίπου 40.000 εργαζόμενους συνταξιούχους.
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική προϋπόθεση. Η προστασία ενεργοποιείται μόνο όταν η προσαύξηση της σύνταξης εξαιτίας της εργασίας προκαλεί μετάβαση σε διαφορετική κλίμακα ΕΑΣ. Αν, αντίθετα, ο συνταξιούχος εξακολουθεί να βρίσκεται στην ίδια κλίμακα και μετά την προσαύξηση, η εισφορά συνεχίζει να υπολογίζεται επί του συνολικού ποσού.
Ο ρόλος του ΑΚΑΓΕ και τα αποθεματικά των 23 δισ. ευρώ
Σημαντική παράμετρος στις αποφάσεις για την ΕΑΣ παραμένει ο ΑΚΑΓΕ, το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών, που λειτουργεί ως ο «κουμπαράς» του ασφαλιστικού συστήματος για τις μελλοντικές συνταξιοδοτικές ανάγκες.
Τα αποθεματικά του κεφαλαίου υπολογίζεται ότι βρίσκονται σήμερα κοντά στα 23 δισ. ευρώ. Ο ΑΚΑΓΕ δημιουργήθηκε το 2008 με στόχο να αποτελέσει μια πρόσθετη δικλείδα ασφαλείας για τη χρηματοδότηση των συντάξεων στο μέλλον, καθώς η δημογραφική γήρανση αναμένεται να αυξήσει τις πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα.
Ιδιαίτερα κρίσιμη θεωρείται η περίοδος 2030-2040, όταν εκτιμάται ότι οι ανάγκες χρηματοδότησης των συνταξιοδοτικών δαπανών θα ενισχυθούν σημαντικά. Για τον λόγο αυτό, οποιαδήποτε αλλαγή στην ΕΑΣ συνδέεται όχι μόνο με το άμεσο όφελος των σημερινών συνταξιούχων, αλλά και με τη μακροπρόθεσμη χρηματοδοτική ισορροπία του ασφαλιστικού συστήματος.
Διαβάστε ακόμη
EasyJet: Υπερδιπλασιάζει το προσωπικό καμπίνας άνω των 50 ετών
Forbes 50 Over 50: Οι 200 γυναίκες που ξεχωρίζουν σε επιχειρήσεις, επενδύσεις και καινοτομία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.