Οι ευρωπαϊκές χρηματιστηριακές αγορές έχουν χάσει εταιρείες ακινήτων συνολικής χρηματιστηριακής αξίας άνω των 81 δισ. ευρώ από το τέλος του 2020, καθώς οι επίμονα χαμηλές αποτιμήσεις αφήνουν ολοένα περισσότερες εισηγμένες ευάλωτες σε εξαγορές.
Συνολικά, 61 εταιρείες ακινήτων έχουν αποχωρήσει από τις δημόσιες αγορές μετά την κορύφωση που καταγράφηκε στις αρχές της δεκαετίας, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η European Public Real Estate Association (EPRA). Οι περισσότερες αποχώρησαν μέσω συγχωνεύσεων με άλλες εισηγμένες, ενώ υπήρξαν επίσης διαγραφές από τα χρηματιστήρια και συμφωνίες εξαγοράς που οδήγησαν εταιρείες εκτός ταμπλό.
Η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη στη Βρετανία, όπου 49 εταιρείες ακινήτων έχουν εγκαταλείψει τη χρηματιστηριακή αγορά από το 2017.
Στην Ελλάδα η εικόνα είναι μεν παρεμφερής, υπάρχει όμως μια ειδοποιός διαφορά: Τα θεμελιώδη μεγέθη αρκετών ελληνικών ΑΕΕΑΠ εξακολουθούν να αναπτύσσονται, παρά την αδυναμία των χρηματιστηριακών αποτιμήσεων. Ναι μεν, στις ελληνικές ΑΕΕΑΠ το πρόβλημα του discount είναι ήδη έντονο. Πρόσφατη αποτίμηση του κλάδου υπολόγιζε το μέσο discount σε πάνω από 25%, εξαιρουμένης της Prodea.
Ωστόσο, στο τέλος του 2025, το χαρτοφυλάκιο της Premia είχε αυξηθεί κατά 39,2%, της Trastor κατά 22,7%, της Trade Estates κατά 11,5% και της Noval κατά 6,6%. Η συνολική αξία των επενδύσεων των ΑΕΕΑΠ μειώθηκε 12,4%, στα 5,18 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με το Euronext Athens, σήμερα ο δείκτης FTSE/ΧΑ Ακίνητης Περιουσίας έχει μόλις οκτώ εταιρείες: Lamda Development, Dimand, Trade Estates, Noval Property, BriQ Properties, Orilina Properties, Premia και Κέκροψ
Σε κάθε περίπτωση, στην Ευρώπη, το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο. Μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, οι μετοχές των ευρωπαϊκών εταιρειών real estate διαπραγματεύονται συχνά με σημαντικό discount σε σχέση με την αξία των χαρτοφυλακίων τους. Η απότομη αύξηση του κόστους χρηματοδότησης μετά το πληθωριστικό σοκ του 2022 επιδείνωσε ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Ακόμη και οι μεγαλύτεροι γίνονται στόχοι
Οι χαμηλές αποτιμήσεις έχουν ανοίξει τον δρόμο για ένα κύμα συγκέντρωσης, με μεγαλύτερους ομίλους να απορροφούν μικρότερους ανταγωνιστές. Πλέον, όμως, ούτε οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες ακινήτων θεωρούνται απρόσβλητες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμφωνία της Prologis για την εξαγορά της Segro, του μεγαλύτερου real estate investment trust της Βρετανίας, έναντι 14 δισ. στερλινών (18,9 δισ. δολαρίων). Η συναλλαγή καταδεικνύει ότι ακόμη και οι κορυφαίοι παίκτες της αγοράς μπορούν να βρεθούν στο στόχαστρο μεγαλύτερων ανταγωνιστών.
Η πίεση που δέχονται οι ευρωπαϊκές εισηγμένες δημιουργεί ταυτόχρονα ευκαιρίες για αμερικανικούς ομίλους που αναζητούν φθηνά περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη.
«Το γεγονός ότι έχουμε πλεονέκτημα στο κόστος κεφαλαίου και διαθέτουμε κλίμακα μάς επιτρέπει να μπούμε στην αγορά, να προσφέρουμε λύσεις και να συμβάλουμε στην ενοποίηση του κλάδου», δήλωσε ο Σουμίτ Ρόι, διευθύνων σύμβουλος και πρόεδρος της Realty Income, στο περιθώριο του συνεδρίου της EPRA.
Ορισμένοι επενδυτές θεωρούν, πάντως, ότι οι διοικήσεις των ευρωπαϊκών εταιρειών θα πρέπει να κινηθούν πιο επιθετικά προκειμένου να προστατευθούν από επίδοξους αγοραστές.
Ο Μάθιου Νόρις, επικεφαλής real estate securities στην Gravis, υποστήριξε ότι οι εταιρείες πρέπει να παρουσιάζουν ξεκάθαρα τις φιλοδοξίες και τη στρατηγική τους προτού βρεθούν αντιμέτωπες με μια πρόταση εξαγοράς ή με την είσοδο ακτιβιστών επενδυτών στο μετοχολόγιό τους. Όπως σημείωσε, εάν τελικά αναγκαστούν να το κάνουν υπό πίεση, είναι προτιμότερο να έχουν προηγουμένως αναλάβει οι ίδιες τον έλεγχο του αφηγήματος.
«Η ελπίδα έχει χαθεί»
Το κλίμα στο φετινό συνέδριο της EPRA στο ξενοδοχείο Principe di Savoia στο Μιλάνο ήταν ιδιαίτερα απαισιόδοξο.
Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, οι επερχόμενες προεδρικές εκλογές στη Γαλλία και η επιβράδυνση ορισμένων από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες έπληξαν την εμπιστοσύνη των επενδυτών, οι οποίοι περίμεναν μια ανάκαμψη των εισηγμένων εταιρειών ακινήτων της ηπείρου.
«Πέρυσι ο κόσμος εξακολουθούσε να ελπίζει. Η ελπίδα έχει πλέον χαθεί», δήλωσε ο Ροζιέ Κιράινς, senior portfolio manager και επικεφαλής ευρωπαϊκού real estate στην Cohen & Steers.
Για αρκετούς επενδυτές, η κατάσταση θυμίζει μια διαρκή επανάληψη του ίδιου έργου. Οι μετοχές των ευρωπαϊκών εταιρειών ακινήτων παραμένουν αδύναμες εδώ και χρόνια, χωρίς να διαφαίνεται σαφές τέλος στην πτώση που ξεκίνησε με την πανδημία και επιδεινώθηκε από την απότομη λήξη της εποχής των εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Με το πετρέλαιο να επιστρέφει πάνω από τα 100 δολάρια τις ημέρες πριν από το συνέδριο, οι συμμετέχοντες αναζητούσαν τρόπους να κινηθούν σε ένα περιβάλλον διαρκούς αβεβαιότητας.
«Οι μαύροι κύκνοι πολλαπλασιάζονται και πλέον δεν έρχονται ένας-ένας, αλλά σε ολόκληρα σμήνη», σχολίασε χαρακτηριστικά η Μπρόνουεν Μάντοξ, διευθύντρια και CEO του Chatham House.
Πρόσθετη πίεση από το private credit
Ένας ακόμη παράγοντας που δυσκολεύει τις εισηγμένες εταιρείες ακινήτων είναι η ραγδαία εισροή κεφαλαίων στο private credit.
Οι επενδυτές έχουν πλέον τη δυνατότητα να αναζητήσουν αποδόσεις σε υποδομές, ιδιωτικές αγορές και προϊόντα σταθερού εισοδήματος, χωρίς να εκτίθενται στην καθημερινή μεταβλητότητα των χρηματιστηριακών τιμών. Αυτό ασκεί ακόμη μεγαλύτερη πίεση στις εισηγμένες εταιρείες να αποδείξουν γιατί αξίζει να παραμένουν στις δημόσιες αγορές.
Παρά το αρνητικό κλίμα, υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι η τάση μπορεί να αρχίσει να αλλάζει.
Η Blackstone, ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης ακινήτων παγκοσμίως, εξετάζει χρηματιστηριακή έξοδο για δύο χαρτοφυλάκιά της, τα Hotel Investment Partners και Indurent.
Τα data centers μπορεί να φέρουν νέο κύμα IPO
Νέα ώθηση στις εισαγωγές εταιρειών ακινήτων θα μπορούσε να δώσει και η έκρηξη των data centers, τα οποία έχουν εξελιχθεί σε μία από τις πιο περιζήτητες κατηγορίες ακινήτων, καθώς οι τεχνολογικοί όμιλοι επιταχύνουν τις επενδύσεις τους σε υποδομές υπολογιστικής ισχύος σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο Τομ Γουόκερ, co-head of global listed real assets στη Schroders, ανέφερε ότι στην αγορά ακούγεται πως τέσσερις έως πέντε IPO θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν μέσα στη χρονιά και όλες φαίνεται να σχετίζονται με data centers.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, το μεγαλύτερο μέρος αυτής της δραστηριότητας πιθανότατα θα επικεντρωθεί στις ΗΠΑ και την Ασία.
Για μια ευρωπαϊκή χρηματιστηριακή αγορά ακινήτων που συρρικνώνεται εδώ και χρόνια, ακόμη και αυτές οι ενδείξεις αποτελούν μια νότα αισιοδοξίας, αν και η γεωπολιτική αβεβαιότητα δυσκολεύει τις εταιρείες να επιλέξουν την κατάλληλη στιγμή για μια εισαγωγή.
«Τα τελευταία χρόνια ήταν ξεκάθαρο ότι η δεξαμενή των IPO είχε στεγνώσει εντελώς», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της EPRA, Ντομινίκ Μούρενχαουτ, επισημαίνοντας ως θετικό σημάδι την πρόσφατη χρηματιστηριακή εισαγωγή ελβετικής εταιρείας ακινήτων στον τομέα της υγείας.
Όπως εκτίμησε, μέχρι το τέλος της χρονιάς η ευρωπαϊκή αγορά θα μπορούσε να δει ακόμη «μία ή δύο αντίστοιχες θετικές εκπλήξεις».
Διαβάστε ακόμη
Η αγορά ζητά ελέγχους στην ψηφιακή αγορά
ΜΕΓΑ: Οι δύο νέες μονάδες, οι εξαγωγές των 129 εκατ. και το κόστος της ανάπτυξης
Πώς ανακαλύπτει ένα παιδί ότι έχει ταλέντο στο επί κοντώ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.