Ένας εκπαιδευτικός για κάθε 7,4 μαθητές.
Αν κάποιος διάβαζε μόνο αυτόν τον αριθμό, θα μπορούσε να υποθέσει ότι το ελληνικό δημοτικό διαθέτει ένα σχεδόν προνομιακό επίπεδο στελέχωσης, με ολιγομελείς τάξεις και άφθονο εκπαιδευτικό προσωπικό.
Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat τοποθετούν την Ελλάδα στην πρώτη θέση ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τη χαμηλότερη αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση: 7,4 μαθητές για κάθε εκπαιδευτικό το 2024, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 13,3.
Στη Ρουμανία αντιστοιχούν 18,2 μαθητές ανά εκπαιδευτικό, στη Γαλλία και την Τσεχία 17,9, στην Ολλανδία 16,3 και στη Γερμανία 15,2.
Μόνο το Λουξεμβούργο πλησιάζει την ελληνική επίδοση, με 8,2 μαθητές ανά εκπαιδευτικό.
Κι όμως, η εικόνα μέσα στις ελληνικές σχολικές αίθουσες απέχει πολύ από αυτό που υποδηλώνει εκ πρώτης όψεως το 7,4.
Ο ΟΟΣΑ υπολογίζει ότι το πραγματικό μέσο μέγεθος μιας τάξης δημοτικού στην Ελλάδα ήταν 16,9 μαθητές το 2023, έναντι 20,6 κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ. Πίσω όμως από τον ελληνικό μέσο όρο κρύβονται πολύ μεγάλες γεωγραφικές αποκλίσεις.
Σε πρόσφατη ειδική έκθεσή του για την Ελλάδα, ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι στα αστικά κέντρα οι τάξεις συχνά ξεπερνούν ακόμη και τους 25 μαθητές.
Στα στοιχεία που εξετάζει, οι τάξεις στο μάθημα της γλώσσας είχαν κατά μέσο όρο 25 μαθητές στις αστικές περιοχές, έναντι 20 στις αγροτικές. Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει για τα δημοτικά με τουλάχιστον επτά τμήματα από 15 έως 25 μαθητές ανά τάξη.
Πού είναι λοιπόν όλοι οι εκπαιδευτικοί;
Η απάντηση βρίσκεται καταρχάς στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται ο δείκτης. Η Eurostat διευκρινίζει ότι οι 7,4 μαθητές ανά εκπαιδευτικό δεν αντιστοιχούν στο μέγεθος της τάξης.
Στο δημοτικό, άλλωστε, ένα τμήμα δεν εξυπηρετείται μόνο από τον βασικό δάσκαλο. Αγγλικά, Φυσική Αγωγή, Πληροφορική, Μουσική, Εικαστικά και δεύτερη ξένη γλώσσα διδάσκονται από εκπαιδευτικούς ειδικοτήτων, ενώ προστίθενται οι εκπαιδευτικοί ειδικής αγωγής και άλλων μορφών υποστήριξης. Έτσι, ένα τμήμα 20 παιδιών μπορεί να διδάσκεται από πολλούς διαφορετικούς εκπαιδευτικούς.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η ιδιαίτερη γεωγραφία της Ελλάδας. Μικρά σχολεία πρέπει να λειτουργούν σε νησιά, ορεινά χωριά και απομακρυσμένες περιοχές ακόμη και με ελάχιστους μαθητές, γεγονός που συμπιέζει την εθνική αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό.
Έτσι δημιουργείται μια εντελώς διαφορετική εικόνα μεταξύ περιφέρειας και μεγάλων αστικών κέντρων: πολύ μικρά σχολεία και τμήματα στη μία περίπτωση, τάξεις που φτάνουν τους 25 μαθητές στην άλλη. Ο ΟΟΣΑ έχει επισημάνει τη γεωγραφική ανισορροπία ως διαρθρωτικό χαρακτηριστικό του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.
Το δεύτερο παράδοξο: 1 στους 2 κάτω από τα βασικά
Τα αποτελέσματα της PISA 2025 κάνουν το ερώτημα ακόμη πιο πιεστικό.
Στα Μαθηματικά, το 49,5% των Ελλήνων 15χρονων βρίσκεται κάτω από το βασικό επίπεδο λειτουργικού εγγραμματισμού. Στην Κατανόηση Κειμένου το αντίστοιχο ποσοστό είναι 43,8% και στις Φυσικές Επιστήμες 40,9%.
Με άλλα λόγια, σχεδόν ένας στους δύο μαθητές φτάνει προς το τέλος της υποχρεωτικής εκπαίδευσης χωρίς να έχει κατακτήσει το επίπεδο που θεωρείται απαραίτητο για απλούς μαθηματικούς συλλογισμούς και πράξεις της καθημερινότητας.
Λιγότερες ώρες διδασκαλίας
Υπάρχει και ένας τρίτος αριθμός που αξίζει ιδιαίτερη προσοχή.
Σύμφωνα με το Education at a Glance 2025 του ΟΟΣΑ, ένας μαθητής δημοτικού στην Ελλάδα έχει 718 ώρες υποχρεωτικής διδασκαλίας τον χρόνο.
Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 804 ώρες.
Πρόκειται για 86 ώρες λιγότερες ετησίως, διαφορά περίπου 11%.
Η Ελλάδα έχει επίσης μόλις 169 ημέρες διδασκαλίας τον χρόνο στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, έναν από τους χαμηλότερους αριθμούς μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.
Μετά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της PISA 2025, το υπουργείο αναγνώρισε ότι οι βασικές προκλήσεις για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα αφορούν λιγότερο στην αριθμητική επάρκεια των πόρων και περισσότερο στην αποτελεσματική αξιοποίησή τους.
Μεταξύ των προβλημάτων που επισημαίνει βρίσκονται η καλύτερη κατανομή του προσωπικού, η ποιότητα της διδασκαλίας, η ενεργοποίηση των μαθητών, η αξιοποίηση της τεχνολογίας, η πειθαρχία μέσα στην τάξη και η στοχευμένη υποστήριξη των πιο ευάλωτων μαθητών.
Διαβάστε ακόμη
Αυτοκατανάλωση: το νέο στοίχημα για φθηνότερο ρεύμα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Οδηγός επιβίωσης: 10 δεξιότητες που πρέπει να αναπτύξετε στην εποχή της ΑΙ
Γκρίζα σύννεφα από τη νέα ενεργειακή κρίση (γράφημα)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.