Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add Newmoney.gr on Google

Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τα κέντρα δεδομένων και η αυξανόμενη ανάγκη ψύξης αλλάζουν τη δομή της παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης. Ο ηλεκτρισμός αποκτά ολοένα μεγαλύτερο βάρος στην οικονομία, δημιουργώντας ανάγκες για νέες μονάδες παραγωγής και επενδύσεις σε υποδομές, αλλά και πιέσεις για προσιτές τιμές.

Η μετάβαση δεν σημαίνει ότι το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και ο άνθρακας έχουν πάψει να κυριαρχούν στο συνολικό ενεργειακό ισοζύγιο. Σηματοδοτεί, όμως, τη σταδιακή μεταφορά δραστηριοτήτων από την άμεση καύση καυσίμων στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, με επιπτώσεις στις μεταφορές, στη θέρμανση και στη βιομηχανία.

Το οικονομικό διακύβευμα είναι διπλό: μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις και μικρότερη ενεργειακή δαπάνη μέσω αποδοτικότερων τεχνολογιών. Η επίτευξή τους εξαρτάται από την ανάπτυξη επαρκούς παραγωγής και από το κόστος που τελικά μεταφέρεται στον καταναλωτή.

Η δεκαετία της μεγάλης επέκτασης

Η προβλεπόμενη αύξηση της ηλεκτροπαραγωγικής ισχύος αποτυπώνει το μέγεθος της αλλαγής. Την προηγούμενη δεκαετία προστέθηκαν παγκοσμίως περίπου 5.000 γιγαβάτ, ενώ για την επόμενη αναμένονται περίπου 12.000 γιγαβάτ, ακόμη και με συντηρητικές εκτιμήσεις.

Πρόκειται για υπερδιπλάσια προσθήκη ισχύος, η οποία συνοδεύει μια ευρύτερη αναδιάταξη της ενεργειακής αγοράς. Η ζήτηση ηλεκτρισμού αυξάνεται με τριπλάσιο ρυθμό από τη συνολική ενεργειακή ζήτηση, καθώς περισσότερες οικονομικές λειτουργίες εξαρτώνται από την ηλεκτροδότηση.

Οι ασταθείς τιμές των ορυκτών καυσίμων και οι διακοπές προσφοράς ενισχύουν τα κίνητρα αυτής της στροφής. Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, μεταξύ αυτών ο πόλεμος στο Ιράν, υπογραμμίζουν το κόστος της εξάρτησης από ευάλωτες αλυσίδες εφοδιασμού.

Παράλληλα, η αυξανόμενη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών στην ηλεκτροπαραγωγή δημιουργεί προοπτικές περιορισμού των εκπομπών. Η ηλεκτροδότηση περισσότερων δραστηριοτήτων αποκτά μεγαλύτερο κλιματικό όφελος όσο καθαρότερο γίνεται το ηλεκτρικό μείγμα.

Αυτοκίνητα, AI και κλιματισμός

Στις μεταφορές, η αλλαγή αποκτά ταχύτητα. Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αντιστοιχούσαν περίπου στο 5% των παγκόσμιων πωλήσεων πριν από πέντε χρόνια, ενώ φέτος αναμένεται να προσεγγίσουν το ένα τρίτο των νέων πωλήσεων.

Εκτός Κίνας, οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων αυξήθηκαν κατά 60% στο τελευταίο εννεάμηνο. Η επέκταση της ηλεκτροκίνησης και στα φορτηγά μπορεί να περιορίσει περαιτέρω τη χρήση πετρελαίου, διευρύνοντας την αλλαγή πέρα από τις επιβατικές μετακινήσεις.

Δεύτερος ισχυρός παράγοντας είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Η ανάπτυξη υπολογιστικών εγκαταστάσεων αυξάνει τις απαιτήσεις ηλεκτροδότησης, συνδέοντας την ψηφιακή οικονομία με την επάρκεια ενεργειακών υποδομών.

Την ίδια στιγμή, οι υψηλότερες θερμοκρασίες και οι συχνότεροι καύσωνες διευρύνουν τη χρήση κλιματιστικών. Η ανάγκη ψύξης μετατρέπεται έτσι σε ακόμη έναν σταθερό παράγοντα αύξησης της κατανάλωσης.

Ο στόχος του 2035 και η μάχη της τιμής

Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων της COP31 στην Αττάλεια βρίσκεται πρόταση για αύξηση της συμμετοχής του ηλεκτρισμού στο 35% της παγκόσμιας τελικής κατανάλωσης ενέργειας έως το 2035. Σήμερα το αντίστοιχο μερίδιο βρίσκεται περίπου στο ένα τέταρτο.

Ο στόχος αφορά στη μορφή ενέργειας που χρησιμοποιείται στην τελική κατανάλωση και δεν ταυτίζεται με το ποσοστό των ανανεώσιμων πηγών στην παραγωγή ρεύματος. Η διάκριση είναι κρίσιμη για την κατανόηση της μετάβασης.

Η υποκατάσταση καυσίμων από ηλεκτρισμό μπορεί επίσης να μειώσει τη συνολική απαιτούμενη ενέργεια. Οι απώλειες θερμότητας κατά την καύση σημαίνουν ότι η σημερινή κατανάλωση δεν χρειάζεται να αντικατασταθεί ολόκληρη, στην ίδια αναλογία, από ηλεκτρική ενέργεια.

Μια διεθνής δέσμευση θα έδινε ισχυρότερο επενδυτικό σήμα, περιορίζοντας την αβεβαιότητα για την κατεύθυνση της αγοράς. Δεν θα εξασφάλιζε, ωστόσο, από μόνη της χαμηλούς λογαριασμούς.

Το κόστος παραμένει καθοριστικό για την αποδοχή των νέων τεχνολογιών από νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η δυνατότητα πρόσβασης σε φθηνότερο ρεύμα επηρεάζει τόσο την επιλογή ενός ηλεκτρικού οχήματος όσο και τη μετατροπή μιας παραγωγικής διαδικασίας.

Στις συνομιλίες συμμετέχουν κυβερνήσεις από 185 χώρες, με την επέκταση του εξηλεκτρισμού να αποτελεί ένα από τα βασικά θέματα της διαπραγμάτευσης.