Η Γαλλία περνά από τα λόγια στην πράξη για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου, βγαίνοντας μπροστά με την είσοδο της Meridiam στο επενδυτικό σχήμα και με την προετοιμασία γαλλικού πλοίου για την επανεκκίνηση των ερευνών βυθού.
Οι πολιτικές επαφές Αθήνας, Παρισιού και Λευκωσίας πυκνώνουν, ενώ η έκδοση NAVTEX από την Ελλάδα αντιμετωπίζεται πλέον από την κυπριακή πλευρά ως εξέλιξη των επόμενων εβδομάδων.
Την ίδια ώρα, όμως, στη Λευκωσία η υπόθεση του Great Sea Interconnector εξακολουθεί να περνά από αυστηρό οικονομικό και ρυθμιστικό έλεγχο. Το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν θα επιστρέψει το ερευνητικό πλοίο στη θάλασσα, που όλες πληροφορίες συγκλίνουν ότι αυτό δεν θα αργήσει να συμβεί αλλά ποιος θα πληρώσει το τελικό κόστος, ποιος θα ελέγχει το έργο και υπό ποιους όρους η Κύπρος θα δεσμευθεί σε μια επένδυση που εξακολουθεί να διχάζει την πολιτική και θεσμική αγορά στη Λευκωσία.
Η νέα δυναμική δεν έχει καταφέρει να παραμερίσει τους κυπριακούς αστερίσκους παρότι το Παρίσι δηλώνει έτοιμο να σηκώσει όλο το βάρος της μεγάλης επιχείρησης. Ο πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης εμφανίζεται πλήρως ευθυγραμμισμένος με την Αθήνα, περιγράφοντας τις τελευταίες εξελίξεις ως την πιο ουσιαστική προσέγγιση στην υλοποίηση του έργου από το 2012.
Αποδίδει καθοριστική σημασία στην είσοδο της Meridiam, τόσο για την οικονομική όσο και για τη γεωπολιτική πτυχή της διασύνδεσης, συνδέοντάς την με τις συνεννοήσεις που προηγήθηκαν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Εμανουέλ Μακρόν.
Ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός, από την πλευρά του, μετατοπίζει το βάρος από την υπόσχεση για φθηνότερη ηλεκτρική ενέργεια στην ασφάλεια εφοδιασμού. Η διασύνδεση παρουσιάζεται ως έργο που θα θωρακίσει την επάρκεια ηλεκτρισμού της Κύπρου και θα περιορίσει την ενεργειακή της απομόνωση.
Την ίδια στιγμή, ο ίδιος καθιστά σαφές ότι το έργο δεν μπορεί να προχωρήσει ανεξαρτήτως κόστους: εάν η επιβάρυνση αποδειχθεί υψηλή, θα απαιτηθούν νέοι επενδυτές και νέες πηγές χρηματοδότησης.
Την διαχωριστική γραμμή που έχει χαράξει από την αρχή στο έργο τηρεί απαρέγκλιτα ο υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός. Ο τελευταίος εξακολουθεί να αμφισβητεί την επάρκεια των σημερινών οικονομικών δεδομένων, εκτιμώντας ότι ο τελικός λογαριασμός μπορεί να ξεπεράσει αισθητά τα 1,9 δισ. ευρώ.
Υποστηρίζει ότι η υφιστάμενη εκτίμηση αφορά κυρίως το καλώδιο και δεν αποτυπώνει πλήρως πρόσθετες κατασκευές, ασφαλιστικές καλύψεις, αποθήκευση και ανάγκες συντήρησης.
Το ζήτημα, κατά τον κ. Κεραυνό, είναι ποιος θα αναλάβει το βάρος. Το κυπριακό Δημόσιο, με επιπτώσεις στα δημοσιονομικά περιθώρια, ή οι καταναλωτές μέσω των λογαριασμών ηλεκτρισμού. Γι’ αυτό και αμφισβητεί εάν το έργο μπορεί να συνδεθεί ευθέως με χαμηλότερες τιμές ενέργειας, επιμένοντας ότι η βιωσιμότητά του χρειάζεται νέα, επικαιροποιημένη τεκμηρίωση.
Η Γαλλία στο πεδίο των ερευνών
Η πρόσφατη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Εμανουέλ Μακρόν στο Παρίσι έδωσε συνέχεια στις πολιτικές συνεννοήσεις για τη διασύνδεση. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο ηγέτες συζήτησαν τα επόμενα βήματα του έργου, μετά τη συμφωνία για την απόκτηση πλειοψηφικής συμμετοχής από τη Meridiam στην εταιρεία Great Sea Interconnector.
Η γαλλική εμπλοκή αποκτά τώρα και πρακτική διάσταση. Προετοιμάζεται ερευνητικό σκάφος με γαλλική σημαία, το οποίο θα αναλάβει να ολοκληρώσει το μέρος των βυθοσκοπήσεων που παρέμεινε σε εκκρεμότητα μετά τη διακοπή των εργασιών τον Ιούλιο του 2024. Πρόκειται για περίπου το 40% της συνολικής διαδρομής του καλωδίου.
Η επιλογή γαλλικού πλοίου έχει βαρύνουσα πολιτική σημασία. Η Γαλλία δεν περιορίζεται πλέον στην επενδυτική της παρουσία, αλλά εμφανίζεται έτοιμη να στηρίξει και το πεδίο των ερευνών. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως μήνυμα προς την Τουρκία ότι το Παρίσι στηρίζει έμπρακτα την προώθηση του έργου.
Μετά την ολοκλήρωση της εγκατάστασης του απαιτούμενου εξοπλισμού, θα ακολουθήσουν οι διαδικασίες αδειοδότησης, η ενημέρωση των παράκτιων κρατών και η έκδοση NAVTEX. Ο σχεδιασμός τοποθετεί την επανεκκίνηση των ερευνών εντός του Φθινοπώρου, εφόσον κυλήσουν ομαλά τα διοικητικά και επιχειρησιακά βήματα.
Ο Κύπριος υπουργός ενέργειας επιβεβαίωσε πρόσφατα αυτή την προοπτική, αναφέροντας ότι αναμένεται η NAVTEX από την ελληνική πλευρά και υπογραμμίζοντας τη στήριξη της γαλλικής κυβέρνησης στο ερευνητικό σκάφος. Η τοποθέτησή του δείχνει ότι η Λευκωσία αντιμετωπίζει την επιστροφή των ερευνών ως άμεση εξέλιξη, χωρίς όμως να προεξοφλεί και την οριστική διευθέτηση των οικονομικών ζητημάτων.
Τα ερωτήματα της ΡΑΕΚ
Πέρα όμως από το κυβερνητικό αλαλούμ αστερίσκους βάζει στη συμφωνία και η κυπριακή ΡΑΕΚ, η οποία ανοίγει νέο κύκλο ελέγχου για τις επιπτώσεις της συμφωνίας με τη Meridiam. Με επιστολή της προς τον ΑΔΜΗΕ, η οποία κατά πληροφορίες συνυπογράφεται και από τη ΡΑΑΕΥ, ζητά να αποσαφηνιστούν κρίσιμα στοιχεία της νέας μετοχικής δομής, πριν προχωρήσουν οι εταιρικές, χρηματοδοτικές και ρυθμιστικές πράξεις που προβλέπονται.
Στο θέμα αναφέρθηκε πρόσφατα στη Βουλή ο πρόεδρος της ΡΑΕΚ Πόλυς Λεμονάρης, επισημαίνοντας ότι η Αρχή είχε ενημερωθεί για τη συμφωνία στις αρχές Αυγούστου και ότι τα ερωτήματα που τέθηκαν προς τον ΑΔΜΗΕ παρέμεναν αναπάντητα.
Η τηλεδιάσκεψη (χωρίς να αποκλείεται ακόμη και συνάντηση) που προγραμματίζεται τις επόμενες ημέρες, με τη συμμετοχή της ΡΑΕΚ, της ΡΑΑΕΥ, του ΑΔΜΗΕ αναμένεται να αποτελέσει το πρώτο πεδίο ουσιαστικών διευκρινίσεων.
Η Ρυθμιστική Αρχή της Κύπρου δεν αντιμετωπίζει την είσοδο της Meridiam ως μια απλή μεταβολή μετοχών. Η συμφωνία για την απόκτηση του 66% του GSI συνδέεται με σχεδιαζόμενη μεταφορά περιουσιακών στοιχείων του έργου και με ανακατανομή ρόλων μεταξύ του ΑΔΜΗΕ και GSI. Γι’ αυτό ζητούνται αναλυτικά τα επιμέρους στάδια, το χρονοδιάγραμμα και οι απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο ρόλος του ΑΔΜΗΕ. Η ΡΑΕΚ ζητά να αποσαφηνιστεί πώς ο Διαχειριστής θα διατηρεί τον έλεγχο και την ευθύνη της διασύνδεσης, όσο παραμένει φορέας υλοποίησης, ενώ η πλειοψηφία της εταιρείας θα έχει περάσει στη Meridiam. Ζητούνται επίσης η συμφωνία μεταβίβασης, η συμφωνία μετόχων και τα έγγραφα που ρυθμίζουν τη διοίκηση, τη λήψη αποφάσεων, τη χρηματοδότηση και τη λειτουργία του καλωδίου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον τρόπο με τον οποίο ο γαλλικός όμιλος θα χρηματοδοτήσει το έργο, στις δεσμεύσεις που αναλαμβάνει και στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα διαθέσει κεφάλαια. Η ΡΑΕΚ ζητά ακόμη οδικό χάρτη για τη μεταβίβαση των μετοχών, ενδεχόμενη αλλαγή φορέα υλοποίησης, τις σχετικές άδειες και τη μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων.
Το ουσιαστικό μήνυμα της επιστολής είναι ότι οι εταιρικές συμφωνίες δεν αλλάζουν αυτομάτως το ρυθμιστικό καθεστώς του έργου. Μέχρι να εγκριθεί τυχόν μεταβολή του φορέα υλοποίησης, ο ΑΔΜΗΕ συνεχίζει να φέρει απέναντι στις ρυθμιστικές αρχές το σύνολο των υποχρεώσεων και ευθυνών του.
Ενημέρωση αλλά όχι άδεια από την Τουρκία
Για τις γεωπολιτικές εξελίξεις της ηλεκτρικής διασύνδεσης ρωτήθηκε την Παρασκευή σε τηλεοπτική του συνέντευξη και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου. Για την Τουρκία, ο υπουργός ήταν κατηγορηματικός ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να ζητήσει άδεια για την πόντιση του καλωδίου.
«Οι Τούρκοι ζητούν να ζητηθεί άδεια. Αυτό δεν πρόκειται και δεν μπορεί ποτέ να γίνει. Δεν υπάρχει καμία αιτιολογική βάση για να ζητηθεί άδεια. Δεν προβλέπεται από το Διεθνές Δίκαιο ούτε από το Δίκαιο της Θάλασσας», δήλωσε.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η ενδεχόμενη ενημέρωση της τουρκικής πλευράς -κάτι που προγραμματίζουν να κάνουν οι Γάλλοι-είναι διαφορετικό ζήτημα από την υποβολή αιτήματος άδειας. «Αυτό έχει να κάνει με το πώς θα προχωρήσει το έργο, αλλά το στοιχείο της ενημέρωσης έχει πολύ μεγάλη διαφορά από οποιαδήποτε μορφή αίτησης άδειας για κάτι που δικαιούται η χώρα», ανέφερε.
Ειδική αναφορά έκανε μάλιστα και στην αμερικανική στήριξη, αναφερόμενος στην επιστολή έξι μελών της αμερικανικής Γερουσίας προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τον Αύγουστο, με την οποία επισημαινόταν η σημασία της ολοκλήρωσης του Great Sea Interconnector για την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου. Όπως είπε, η προοπτική διασύνδεσης και με το Ισραήλ προσδίδει στο έργο ευρύτερη γεωπολιτική και ενεργειακή αξία.
Διαβάστε ακόμη
Αθηναϊκή Ριβιέρα: Τέσσερα ιστορικά ακίνητα μετατρέπονται σε πολυτελείς κατοικίες (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.