Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες διαταραχές εφοδιασμού των τελευταίων δεκαετιών, όμως οι τιμές παραμένουν χαμηλότερες από εκείνες που φοβούνταν οι αγορές όταν ξέσπασε η κρίση στη Μέση Ανατολή. Παρά τις σοβαρές απώλειες παραγωγής και τις πιέσεις που προκαλεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, το πετρέλαιο δεν έχει εκτοξευθεί σε επίπεδα πανικού, γεγονός που αποδίδεται όλο και περισσότερο στις κινήσεις δύο υπερδυνάμεων: των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας.
Οι αναλυτές θεωρούν ότι η ισορροπία που διαμορφώνεται σήμερα στην αγορά βασίζεται σε ένα άτυπο δίχτυ ασφαλείας. Από τη μία πλευρά, οι ΗΠΑ αυξάνουν επιθετικά τις εξαγωγές πετρελαίου προς τη διεθνή αγορά και από την άλλη η Κίνα περιορίζει δραστικά τις εισαγωγές της, αξιοποιώντας τα αποθέματά της και μειώνοντας τη ζήτηση.
Σύμφωνα με το Business Insider, το αποτέλεσμα είναι ότι μεγάλο μέρος των απωλειών που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει απορροφηθεί προσωρινά, περιορίζοντας τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας και λειτουργώντας ως ανάχωμα απέναντι σε ένα ευρύτερο οικονομικό σοκ.
Το «μαξιλάρι» της αγοράς πετρελαίου
Οι αναλυτές της Morgan Stanley υποστηρίζουν ότι η αγορά εισήλθε στην κρίση με ένα σημαντικό πλεονέκτημα: σχετικά υψηλά αποθέματα πετρελαίου και μια ευρύτερη αίσθηση αισιοδοξίας ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα αποκατασταθεί πριν δημιουργηθεί πλήρης ασφυξία στην τροφοδοσία.
Αυτή η προσδοκία, σε συνδυασμό με την αναδιάταξη των παγκόσμιων εμπορικών ροών, συγκράτησε τις τιμές από μια ανεξέλεγκτη άνοδο. Οι επενδυτές συνέχισαν να στοιχηματίζουν ότι η κρίση θα είναι προσωρινή, ακόμη κι αν οι καθημερινές απώλειες βαρελιών από τη Μέση Ανατολή παραμένουν τεράστιες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η αγορά έχει ήδη χάσει σχεδόν 1 -και πλέον- δισεκατομμύριο βαρέλια προσφοράς λόγω του πολέμου. Ακόμη όμως και αν τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν άμεσα, η εφοδιαστική αλυσίδα θα χρειαζόταν μήνες για να επιστρέψει σε κανονικούς ρυθμούς, γεγονός που σημαίνει ότι θα χαθεί επιπλέον σημαντικός όγκος προσφοράς μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η ισορροπία.
Η μεγαλύτερη διαταραχή στην ιστορία της αγοράς
Η εικόνα που διαμορφώνεται χαρακτηρίζεται από πολλούς αναλυτές πρωτοφανής. Οι απώλειες πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή υπολογίζονται περίπου στα 12,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε ετήσια βάση, ποσότητα που θεωρείται η μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς που έχει καταγραφεί ποτέ στην αγορά πετρελαίου.
Παρά το σοκ αυτό, οι τιμές δεν έχουν κινηθεί στα ακραία επίπεδα που προέβλεπαν τα πιο απαισιόδοξα σενάρια. Η εξήγηση βρίσκεται κυρίως στην αυξημένη προσφορά από άλλες περιοχές και στη μείωση της ζήτησης από τις μεγαλύτερες εισαγωγικές χώρες.
Ο Τζέιμι Ντάιμον της JPMorgan Chase εκτίμησε ότι οι κινήσεις ΗΠΑ και Κίνας είναι πιθανότατα ο βασικός λόγος για τον οποίο η κρίση δεν έχει ακόμη εξελιχθεί σε πλήρη ενεργειακή καταστροφή για την παγκόσμια οικονομία.
Παρότι προειδοποίησε ότι οι γεωπολιτικές συνέπειες γίνονται σοβαρότερες καθημερινά, υποστήριξε ότι το πραγματικό σοκ έχει προς το παρόν μετατεθεί χρονικά.
Οι ΗΠΑ αυξάνουν θεαματικά τις εξαγωγές
Στο επίκεντρο της προσπάθειας σταθεροποίησης βρίσκεται η αμερικανική παραγωγή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές πετρελαίου και παραγώγων τους, καλύπτοντας μεγάλο μέρος του κενού που άφησε η Μέση Ανατολή.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι μόνο οι ΗΠΑ προσέθεσαν περίπου 3,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως στην παγκόσμια αγορά μέσα σε έναν χρόνο. Η αμερικανική παραγωγή λειτουργεί πλέον ως βασικός μηχανισμός εξισορρόπησης του διεθνούς ενεργειακού συστήματος.
Παράλληλα, και άλλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες αύξησαν τις εξαγωγές τους, αν και σε μικρότερο βαθμό. Ο Καναδάς προσέθεσε περίπου 400.000 βαρέλια ημερησίως, ενώ Αργεντινή και Βενεζουέλα ενίσχυσαν επίσης τις εξαγωγές τους.
Συνολικά, οι αυξήσεις αυτές αντιστάθμισαν περίπου 5,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από τις απώλειες της Μέσης Ανατολής.
Η Κίνα περιορίζει τη ζήτηση
Από την πλευρά της ζήτησης, ο ρόλος της Κίνας αποδεικνύεται εξίσου κρίσιμος. Ο ασιατικός γίγαντας μείωσε εντυπωσιακά τις εισαγωγές πετρελαίου μέσω θαλάσσης, περιορίζοντας σημαντικά την πίεση στις διεθνείς αγορές.
Πριν από έναν χρόνο, η Κίνα εισήγαγε περίπου 14 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Σήμερα οι εισαγωγές της έχουν υποχωρήσει κοντά στα 8,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, μια πτώση που θεωρείται εξαιρετικά μεγάλη για τα δεδομένα της αγοράς.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο αξιοποιεί στρατηγικά τα αποθέματά του, μειώνοντας προσωρινά τις αγορές από το εξωτερικό και λειτουργώντας έτσι ως βασικός παράγοντας αποσυμπίεσης της αγοράς.
Παράλληλα, και άλλες μεγάλες ασιατικές οικονομίες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Ινδία και η Σιγκαπούρη περιόρισαν τις εισαγωγές τους, συμβάλλοντας στη μείωση της παγκόσμιας ζήτησης.
Η αγορά περιμένει το επόμενο σοκ
Παρά τη σχετική σταθερότητα των τελευταίων εβδομάδων, η αγορά πετρελαίου παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη. Οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν ότι η ισορροπία που έχει δημιουργηθεί είναι προσωρινή και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα αποθέματα, τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την προσδοκία επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.
Εάν η κρίση παραταθεί ή αν οι ροές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή περιοριστούν ακόμη περισσότερο, οι σημερινοί μηχανισμοί απορρόφησης των κραδασμών ενδέχεται να μην επαρκούν.
Για την ώρα, όμως, σύμφωνα πάντα με το Business Insider, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα λειτουργούν ως οι δύο βασικοί παίκτες που κρατούν την αγορά σε σχετική ισορροπία, αποτρέποντας μια ανεξέλεγκτη έκρηξη τιμών που θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα παγκόσμιας οικονομικής αστάθειας.
Διαβάστε ακόμη
ΗΠΑ και Ιράν: Προσχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας και κατάπαυση πυρός τις επόμενες ώρες
Ελένη Βρεττού (CrediaBank): Σημαντικές οι συνέργειες με την εξαγορά της Ευρώπη Ασφαλιστική
Πολιτικός σεισμός στην Τουρκία μετά την ακύρωση της ηγεσίας του CHP – Βουτιά 6% στο Χρηματιστήριο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.