Με κόστος δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που κυμαίνεται από 92 έως και 160 ευρώ ανά παραγόμενη μεγαβατώρα, ανάλογα με την μονάδα, ο λιγνίτης έχει πλέον καταστεί μη ανταγωνιστικός για τη ΔΕΗ.
Το κόστος του CO2 από μόνο του προσεγγίζει ή ακόμη και υπερβαίνει τη μέση τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία τους τελευταίους μήνες κινείται γύρω στα 90 ευρώ/MWh, χωρίς να συνυπολογίζονται οι δαπάνες εξόρυξης, λειτουργίας και συντήρησης των μονάδων.
Πάνω σε αυτή τη νέα οικονομική πραγματικότητα η ΔΕΗ χτίζει τη στρατηγική της στη μεταλιγνιτική εποχή. Με αφορμή τις αντιδράσεις που προκάλεσε η κατεδάφιση παλαιών εκσκαφέων στα ορυχεία της Πτολεμαΐδας, η επιχείρηση επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι η απολιγνιτοποίηση δεν αποτελεί μια συγκυριακή επιλογή, αλλά μια μη αναστρέψιμη εξέλιξη που υπαγορεύεται από τις συνθήκες της αγοράς και τις τεχνολογικές αλλαγές στην ηλεκτροπαραγωγή. Το μήνυμα είναι ότι η συζήτηση δεν αφορά πλέον την επιστροφή στον λιγνίτη, αλλά το παραγωγικό μοντέλο που θα τον διαδεχθεί και πάνω σε αυτό θα στηριχθεί η οικονομική ανάπτυξη μιας ολόκληρης περιοχής.
Ο λιγνίτης χάνει οριστικά την ανταγωνιστικότητά του
Τα στοιχεία της ΔΕΗ αποτυπώνουν το μέγεθος της μεγάλης αλλαγής. Οι ειδικές εκπομπές των ελληνικών λιγνιτικών μονάδων κυμαίνονται από 1,15 έως 1,6 τόνους CO₂ ανά παραγόμενη μεγαβατώρα. Με τις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών να διαμορφώνονται σήμερα κοντά στα 80 ευρώ ανά τόνο και με προοπτική περαιτέρω ανόδου προς τα 90-100 ευρώ, το κόστος μόνο για την αγορά των δικαιωμάτων CO₂ φτάνει περίπου τα 92 ευρώ/MWh για την Πτολεμαΐδα V και έως τα 160 ευρώ/MWh για τις παλαιότερες μονάδες.
Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με την επιχείρηση, επιδεινώνεται όσο αυξάνεται η συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα. Οι λιγνιτικές μονάδες λειτουργούν ολοένα και λιγότερες ώρες, γεγονός που αυξάνει το ειδικό κόστος εξόρυξης και λειτουργίας. Σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος των ρύπων, ο λιγνίτης παύει να αποτελεί ανταγωνιστική επιλογή, ακόμη και για την πλέον σύγχρονη μονάδα της χώρας, την Πτολεμαΐδα V, η οποία συμμετέχει περιορισμένα στην αγορά.
Η ενεργειακή μετάβαση, ωστόσο, δεν αλλάζει μόνο τα οικονομικά δεδομένα της ηλεκτροπαραγωγής. Με την αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ, το ηλεκτρικό σύστημα χρειάζεται πλέον μεγαλύτερη ευελιξία, δυνατότητα αποθήκευσης και άμεση απόκριση για την εξισορρόπηση της παραγωγής. Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα η ΔΕΗ μεταφέρει το επενδυτικό της βάρος στις τεχνολογίες που θα στηρίξουν το νέο ενεργειακό μοντέλο: μεγάλα συστήματα αποθήκευσης με μπαταρίες, τα έργα αντλησιοταμίευσης στην Καρδιά και στο Νότιο Πεδίο και ευέλικτες μονάδες φυσικού αερίου που θα λειτουργούν συμπληρωματικά με τις ΑΠΕ, ενισχύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού.
Από τα ορυχεία στις πράσινες επενδύσεις
Η στρατηγική αυτή συνοδεύεται από την επανατοποθέτηση της ΔΕΗ ως του μεγαλύτερου παραγωγού καθαρής και ευέλικτης ενέργειας στη χώρα. Το επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 5,75 δισ. ευρώ για τη Δυτική Μακεδονία φιλοδοξεί να μετατρέψει την περιοχή από λιγνιτικό κέντρο σε κόμβο καθαρής ενέργειας και νέων τεχνολογιών.
Το πρόγραμμα αποκατάστασης των πρώην λιγνιτωρυχείων αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία επιχειρείται να αναπτυχθεί το νέο παραγωγικό μοντέλο. Ήδη έχουν αποκατασταθεί περισσότερα από 80.000 στρέμματα, ενώ περίπου 55.000 στρέμματα αποδίδονται σταδιακά στο Ελληνικό Δημόσιο μέσω της ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε., ώστε να αξιοποιηθούν για αγροτικές, επιχειρηματικές και άλλες παραγωγικές δραστηριότητες.
Παράλληλα, η εταιρεία αναπτύσσει φωτοβολταϊκά συνολικής ισχύος 2,13 GW, έργα αποθήκευσης ενέργειας, τη μετατροπή της Πτολεμαΐδας V σε μονάδα φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου, νέα μονάδα ΣΗΘΥΑ για την τηλεθέρμανση, καθώς και την πρώτη βιομηχανική μονάδα παραγωγής πράσινου υδρογόνου μέσω της Hellenic Hydrogen.
Στην ίδια στρατηγική εντάσσεται και η αποξήλωση του παλαιού εξοπλισμού των ορυχείων. Σύμφωνα με τη ΔΕΗ, οι εκσκαφείς που κατεδαφίστηκαν είχαν ηλικία μεγαλύτερη των 50 ετών, παρουσίαζαν σοβαρή δομική κόπωση και δεν συγκέντρωναν πλέον επενδυτικό ή εμπορικό ενδιαφέρον, καθώς η διεθνής αγορά έχει στραφεί σε νεότερης τεχνολογίας εξοπλισμό. Υπό αυτές τις συνθήκες, η κατεδάφιση και η ανακύκλωση των υλικών κρίθηκαν ως η ασφαλέστερη και τεχνικά ενδεδειγμένη λύση, ενώ παράλληλα προβλέπεται η δημιουργία Μουσείου Βιομηχανικής Κληρονομιάς, ώστε να διατηρηθεί η ιστορική μνήμη της λιγνιτικής δραστηριότητας.
Το Mega Data Center και το νέο παραγωγικό μοντέλο
Η σημαντικότερη όμως επένδυση του σχεδίου αφορά τη δημιουργία Mega Data Center ισχύος 300 MW στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, με δυνατότητα επέκτασης έως το 1 GW, εφόσον εξασφαλιστεί ενδιαφέρον από μεγάλους διεθνείς παρόχους ψηφιακών υπηρεσιών.
Η επιλογή της Δυτικής Μακεδονίας δεν είναι τυχαία. Η περιοχή διαθέτει μεγάλες διαθέσιμες εκτάσεις, ισχυρές ενεργειακές υποδομές, επαρκή ηλεκτρικά δίκτυα και ώριμες αδειοδοτήσεις, στοιχεία που, σύμφωνα με τη ΔΕΗ, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την προσέλκυση επενδύσεων υψηλής τεχνολογίας.
Απαντώντας στις επιφυλάξεις που έχουν διατυπωθεί για την κατανάλωση νερού, η επιχείρηση επισημαίνει ότι το νέο Data Center θα καταναλώνει έως 400.000 κυβικά μέτρα νερού ετησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί μόλις στο 0,6% του νερού που απαιτούσε η λιγνιτική δραστηριότητα στην περιοχή. Το σύστημα ψύξης θα λειτουργεί σε κλειστό, ανακυκλούμενο κύκλωμα, με πρόσθετη χρήση νερού μόνο σε περιόδους ιδιαίτερα υψηλών θερμοκρασιών.
Για τη ΔΕΗ, το έργο φιλοδοξεί να αποτελέσει τον καταλύτη για τη συνολική οικονομική μεταμόρφωση της Δυτικής Μακεδονίας, προσελκύοντας διεθνείς τεχνολογικούς ομίλους, ερευνητικά κέντρα και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην τεχνητή νοημοσύνη και στις ψηφιακές υπηρεσίες.
Το διακύβευμα, σύμφωνα με τη στρατηγική που παρουσιάζει η επιχείρηση, δεν είναι πλέον η διατήρηση του λιγνίτη αλλά η διατήρηση του αναπτυξιακού ρόλου της Δυτικής Μακεδονίας. Με τα οικονομικά δεδομένα να καθιστούν τον λιγνίτη ολοένα και λιγότερο ανταγωνιστικό, το βάρος μεταφέρεται πλέον στην προσέλκυση νέων επενδύσεων που θα επιτρέψουν στην περιοχή να παραμείνει ενεργειακό και βιομηχανικό κέντρο της χώρας, αυτή τη φορά με επίκεντρο την καθαρή ενέργεια, τις ψηφιακές υποδομές και τις τεχνολογίες αιχμής.
Διαβάστε ακόμη
Από Casio μέχρι Rolex: Η απίστευτη συλλογή που έφτιαξε ο Ζάκερμπεργκ όταν… ζήλεψε τον Αμπάνι (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.