Το πρόστιμο των 200 εκατ. ευρώ στην Temu δεν αφορά μόνο την ασφάλεια των προϊόντων. Η ΕΕ αμφισβητεί πλέον το ίδιο το επιχειρηματικό μοντέλο των ultra low-cost ψηφιακών αγορών.
Η επιβολή προστίμου 200 εκατ. ευρώ στην Temu από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βάσει του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) σηματοδοτεί μια νέα φάση στην ευρωπαϊκή ρυθμιστική πολιτική. Σε πρώτη ανάγνωση, η υπόθεση αφορά τη διάθεση παράνομων ή επικίνδυνων προϊόντων σε Ευρωπαίους καταναλωτές. Στην πραγματικότητα, όμως, οι Βρυξέλλες φαίνεται να αμφισβητούν ευθέως το επιχειρηματικό μοντέλο που επιτρέπει σε ορισμένες παγκόσμιες πλατφόρμες να διαθέτουν εκατομμύρια προϊόντα σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές, περιορίζοντας ταυτόχρονα το κόστος ελέγχου και συμμόρφωσης.
Η έρευνα που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2024 οδήγησε την Κομισιόν στο συμπέρασμα ότι η Temu δεν εντόπισε, δεν αξιολόγησε και δεν διαχειρίστηκε επαρκώς τους συστημικούς κινδύνους που συνδέονται με την παρουσία μη συμμορφούμενων προϊόντων στην πλατφόρμα της.
Οι ευρωπαϊκές αρχές κατηγορούν την εταιρεία ότι υποτίμησε την πιθανότητα ένας Ευρωπαίος καταναλωτής να εκτεθεί σε παράνομα ή επικίνδυνα προϊόντα. Οι δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας αποκάλυψαν, μεταξύ άλλων, φορτιστές που δεν πληρούσαν βασικές προδιαγραφές ασφαλείας, καθώς και παιδικά παιχνίδια με χημικές ουσίες πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια ή με κινδύνους πνιγμού.
Από τον έλεγχο των αποτελεσμάτων στον έλεγχο του συστήματος
Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το βασικό πρόβλημα είναι ότι η Temu δεν κατάφερε να αποδείξει πως κατανοεί τους κινδύνους που παράγει το ίδιο το επιχειρηματικό της σύστημα.
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Henna Virkkunen, περιέγραψε τη νέα φιλοσοφία του DSA τονίζοντας ότι οι αξιολογήσεις κινδύνου δεν αποτελούν μια τυπική γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά τον πυρήνα του νέου κανονιστικού πλαισίου.
Για χρόνια οι ευρωπαϊκές αρχές επικεντρώνονταν στις συνέπειες των δραστηριοτήτων των ψηφιακών πλατφορμών. Με τον DSA, η προσέγγιση αλλάζει. Οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες οφείλουν πλέον να αποδεικνύουν ότι μπορούν να προβλέπουν, να μετρούν και να περιορίζουν τους κινδύνους που δημιουργεί η λειτουργία τους. Η υποχρέωση δεν αφορά μόνο τα αποτελέσματα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το ίδιο το σύστημα.
Το μοντέλο που έκανε την Temu παγκόσμιο φαινόμενο
Η νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση αγγίζει τον πυρήνα της στρατηγικής της Temu. Η πλατφόρμα κατέκτησε γρήγορα την ευρωπαϊκή αγορά χάρη σε έναν συνδυασμό σχεδόν ανεξάντλητης γκάμας προϊόντων, εξαιρετικά χαμηλών τιμών, συνεχούς ανανέωσης καταλόγων, ισχυρής παρουσίας στα κοινωνικά δίκτυα και αλγορίθμων που προωθούν διαρκώς τα προϊόντα με τη μεγαλύτερη πιθανότητα αγοράς.
Ωστόσο, όσο διευρύνεται ο κατάλογος προϊόντων, αυξάνεται ο αριθμός των πωλητών και επιταχύνεται η ανανέωση των διαθέσιμων ειδών, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το κόστος ποιοτικού ελέγχου.
Στο παραδοσιακό λιανεμπόριο, σημαντικό μέρος της αξίας που δημιουργείται κατευθύνεται σε διαδικασίες όπως η αξιολόγηση προμηθευτών, οι πιστοποιήσεις, οι έλεγχοι συμμόρφωσης, οι επιθεωρήσεις και η διαχείριση ανακλήσεων προϊόντων. Στις παγκόσμιες marketplaces, αντίθετα, αυτά τα κόστη διαχέονται σε τεράστιους όγκους συναλλαγών.
Η Ευρώπη βλέπει πλέον δομικό πρόβλημα
Πίσω από την απόφαση κατά της Temu διακρίνεται μια ευρύτερη οικονομική κριτική. Οι ευρωπαϊκές αρχές εκτιμούν ότι όταν επικίνδυνα προϊόντα εμφανίζονται επανειλημμένα σε μια πλατφόρμα, το πρόβλημα παύει να είναι μεμονωμένο και αποκτά δομικό χαρακτήρα.
Την ίδια άποψη συμμερίζεται και η γαλλική κυβέρνηση, όπως αναφέρει το frenchweb.fr. Η κυβέρνηση χαρακτήρισε την ευρωπαϊκή απόφαση «νίκη για τους καταναλωτές και τις γαλλικές επιχειρήσεις», επισημαίνοντας τους συστημικούς κινδύνους που δημιουργούν τέτοιες πρακτικές τόσο για τους καταναλωτές όσο και για την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Το Παρίσι υποστηρίζει ότι οι ενέργειες κατά της Temu εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική αποκατάστασης ισότιμων όρων ανταγωνισμού για εμπόρους, βιοτέχνες και βιομηχανίες που λειτουργούν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συμμορφώνονται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Νέο μέτωπο για Temu, Shein και AliExpress
Η υπόθεση της Temu δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Η Shein βρίσκεται ήδη υπό ευρωπαϊκή διερεύνηση, ενώ και η AliExpress βρίσκεται στο μικροσκόπιο των ρυθμιστικών αρχών.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες εξετάζουν την κατάργηση της απαλλαγής από τελωνειακούς δασμούς για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ, ενώ αρκετά κράτη-μέλη στηρίζουν την επιβολή νέων επιβαρύνσεων στις μαζικές εισαγωγές μικρών δεμάτων από την Ασία.
Ο στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να ενσωματωθεί στο τελικό κόστος των προϊόντων ένα μέρος των φορολογικών, κανονιστικών και λειτουργικών βαρών που μέχρι σήμερα παρακάμπτονταν ή περιορίζονταν σημαντικά από ορισμένα παγκοσμιοποιημένα ψηφιακά μοντέλα.
Μετά τον GDPR, που αύξησε το κόστος αξιοποίησης των δεδομένων, και τον Digital Markets Act, που ενίσχυσε τον έλεγχο των κυρίαρχων ψηφιακών πλατφορμών, η ΕΕ χρησιμοποιεί πλέον τον DSA για να αυξήσει το κόστος του επιχειρηματικού κινδύνου.
Το πρόστιμο στην Temu δεν αποτελεί απλώς μια μεμονωμένη κύρωση. Αποτελεί προειδοποίηση προς όλες τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες ότι η πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά προϋποθέτει πλέον όχι μόνο την προσέλκυση πελατών, αλλά και την ανάληψη του κόστους ασφάλειας, συμμόρφωσης και ευθύνης που η Ευρώπη θεωρεί αναπόσπαστο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας.
Διαβάστε ακόμη
Συντάξεις: Το σχέδιο για επίδομα 300 ευρώ και οι δικαιούχοι του Νοεμβρίου
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.