Σε μια σημαντική αναβάθμιση της ναυτικής πίεσης προς το Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν σε ουσιαστική διεύρυνση του πλαισίου αποκλεισμού που εφαρμόζουν στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, εισάγοντας ένα σαφώς πιο επιθετικό δόγμα ελέγχου της ναυσιπλοΐας.

Σύμφωνα με τη νέα κατευθυντήρια γραμμή, «όλα τα ιρανικά πλοία, τα πλοία που τελούν υπό ενεργές κυρώσεις του OFAC, καθώς και όσα θεωρούνται ύποπτα για μεταφορά λαθραίου φορτίου, όπως εξαρτήματα όπλων, πυρηνικά υλικά ή πρόδρομες ουσίες, υπόκεινται στο εμπόλεμο δικαίωμα επίσκεψης και έρευνας».

Η διατύπωση αυτή μεταβάλλει ριζικά το προηγούμενο καθεστώς, το οποίο περιοριζόταν σε πλοία που κατευθύνονταν προς ή από ιρανικά λιμάνια και τερματικούς σταθμούς.

Σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής πλέον, κάθε πλοίο που συνδέεται με το Ιράν –είτε μέσω σημαίας, είτε ιδιοκτησίας, είτε διαχείρισης– αλλά και όσα μεταφέρουν ιρανικό στρατιωτικό υλικό ή βρίσκονται σε λίστες κυρώσεων, καθίσταται δυνητικός στόχος νηοψίας.

Σύμφωνα με ναυτιλιακές εκτιμήσεις, περισσότερα από 100 πλοία που κινούνται ανατολικά των Στενών του Ορμούζ και στη βόρεια Αραβική Θάλασσα ενδέχεται να εμπίπτουν στο νέο αυτό πλαίσιο. Η εξέλιξη αυξάνει δραστικά τις πιθανότητες φυσικής επέμβασης, με αναλυτές να εκτιμούν ότι εντός των επόμενων 48 ωρών δεν αποκλείεται να υπάρξουν οι πρώτες επιχειρήσεις επιβίβασης (boarding) από αμερικανικές δυνάμεις.

Η κίνηση αυτή μεταφέρει πλέον την πίεση στο Ιράν, το οποίο καλείται να αποφασίσει τον τρόπο αντίδρασής του. Σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνουν αντίστοιχες νηοψίες, επιθέσεις κατά πλοίων ή ακόμη και πλήγματα σε λιμενικές εγκαταστάσεις, με πιθανή γεωγραφική επέκταση της έντασης έως και την Ερυθρά Θάλασσα.

Η δυναμική αυτή ενισχύει τον κίνδυνο ευρύτερης αποσταθεροποίησης σε μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου.

Τα πρώτα στοιχεία από τη ναυτιλιακή κίνηση καταδεικνύουν ήδη σημαντική επιβράδυνση. Μόλις έξι πλοία διήλθαν από τα Στενά του Ορμούζ το τελευταίο 24ωρο, εκ των οποίων τέσσερα εισερχόμενα –ανάμεσά τους τρία υπό καθεστώς κυρώσεων (ένα LPG, ένα δεξαμενόπλοιο και ένα containership).

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση bulk carrier υπό σημαία Παναμά, το οποίο δεν βρίσκεται σε λίστα κυρώσεων αλλά δηλώνει προορισμό το λιμάνι Bandar Imam Khomeini στο Ιράν, μεταφέροντας φορτίο με την ένδειξη «Food for B.I.K.».

Από τα εξερχόμενα πλοία, ένα φορτηγό υπό σημαία Κομορών παραμένει εντός των Στενών, ενώ ένα δεξαμενόπλοιο κινεζικών συμφερόντων, συνδεόμενο με τον λεγόμενο «shadow fleet», βρίσκεται ανοικτά της Φουτζέιρα.

Τα παραπάνω στοιχεία αφορούν αποκλειστικά πλοία με ενεργοποιημένο το σύστημα AIS. Ωστόσο, πολλαπλά δεξαμενόπλοια έχουν κατευθυνθεί προς ιρανικά λιμάνια τις τελευταίες ημέρες με απενεργοποιημένο σύστημα εντοπισμού, γεγονός που υποδηλώνει ότι η πραγματική κίνηση ενδέχεται να είναι αισθητά υψηλότερη.

Παρά την αυξημένη πίεση, ο αποκλεισμός εμφανίζεται μερικώς αποτελεσματικός. Πλοία που έχουν ήδη αποπλεύσει από ιρανικά λιμάνια φέρεται ότι αναγκάζονται να αλλάξουν πορεία, ωστόσο η είσοδος νέων πλοίων προς το Ιράν συνεχίζεται.

Διαβάστε ακόμη

Γ. Καλλιμασιάς (ΔΑΑ): Χωρίς ουσιώδη αντίκτυπο για το αεροδρόμιο της Αθήνας η κρίση στη Μ. Ανατολή

Κομισιόν: Επιδότηση φόρου αντί οριζόντιες μειώσεις στις επιχειρήσεις

«Τεστ αλήθειας» στο Ιόνιο για το Block 2 με στόχο φυσικό αέριο και πετρέλαιο (πίνακες)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα