Μαρία Δεληγιάννη: O πόλεμος φέρνει φέτος μείωση 8% στις προσεγγίσεις κρουαζιερόπλοιων

Σε μια χρονιά κατά την οποία η κρουαζιέρα παγκοσμίως συνεχίζει να κινείται ανοδικά, η ελληνική αγορά καλείται να διαχειριστεί τις επιπτώσεις της γεωπολιτικής αστάθειας, τις αυξημένες επιβαρύνσεις και την έλλειψη ενός σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου. Η κρίση στη Μέση Ανατολή, που κράτησε έξι κρουαζιερόπλοια εγκλωβισμένα στην περιοχή του Αραβικού Κόλπου για σχεδόν 50 ημέρες, οδήγησε σε ακυρώσεις ταξιδιών και αναδιαμόρφωση δρομολογίων, επηρεάζοντας αναπόφευκτα και ελληνικά λιμάνια.

Η Μαρία Δεληγιάννη, διευθύντρια Ανατολικής Μεσογείου της Διεθνούς Ένωσης Εταιρειών Κρουαζιέρας (CLIA), μιλώντας στο «business stories», εκτιμά ότι το 2026 θα κλείσει με μείωση τουλάχιστον 8% στις προσεγγίσεις κρουαζιερόπλοιων σε εθνικό επίπεδο, έπειτα από τα ιστορικά υψηλά των προηγούμενων ετών. Παράλληλα, αναδεικνύει τις ενστάσεις του κλάδου για τις αυξήσεις των λιμενικών τελών, το τέλος κρουαζιέρας και το μέτρο 70/30 που εφαρμόστηκε στη Σαντορίνη.

Το μέτρο 70/30 αφορά την κατανομή των επιβατών που αποβιβάζονται από τα κρουαζιερόπλοια: το 70% διοχετεύεται προς τα Φηρά και το υπόλοιπο 30% προς το λιμάνι του Αθηνιού. Στόχος του είναι η καλύτερη διαχείριση των αυξημένων επιβατικών ροών στο νησί. Σύμφωνα, ωστόσο, με την CLIA, η εφαρμογή του υποχρέωσε τις εταιρείες να αλλάξουν σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα τα προγράμματα των εκδρομών και τον σχεδιασμό της μετακίνησης των επιβατών, προκαλώντας επιχειρησιακές και οικονομικές δυσκολίες, αλλά και προβλήματα στην εμπειρία των επισκεπτών. Η κυρία Δεληγιάννη επισημαίνει ακόμη ότι η κρουαζιέρα αποτελεί σημαντικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, με συνολικό οικονομικό αποτύπωμα 3,1 δισ. ευρώ, συμβολή 1,5 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ και στήριξη περίπου 33.000 θέσεων εργασίας.

Το μήνυμα που στέλνει είναι σαφές: η Ελλάδα διαθέτει ισχυρή δυναμική και προορισμούς παγκόσμιας εμβέλειας, όμως για να διατηρήσει τη θέση της στον διεθνή ανταγωνισμό χρειάζονται προβλεψιμότητα, ουσιαστική διαβούλευση και επενδύσεις στις λιμενικές και τουριστικές υποδομές.

ΜΗΝΑΣ ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ: Πώς έχει πάει μέχρι τώρα η σεζόν της κρουαζιέρας στην Ελλάδα; Πόσο επηρεάστηκε από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή;

ΜΑΡΙΑ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ: Η φετινή σεζόν ξεκίνησε με μια μεγάλη γεωπολιτική κρίση στη γειτονιά μας, με έξι κρουαζιερόπλοια, εκ των οποίων πέντε ήταν εταιρειών-μελών μας, να βρίσκονται αποκλεισμένα στην περιοχή του Αραβικού Κόλπου για σχεδόν 50 ημέρες. Αυτό αναπόφευκτα οδήγησε σε ακύρωση κρουαζιέρων και αναδιαμόρφωση των δρομολογίων και συνεπώς επηρέασε και την κίνηση στα ελληνικά λιμάνια καθώς κάποια από αυτά τα πλοία είχαν προγραμματισμένους πλόες στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Η κρουαζιέρα απαιτούσε ανέκαθεν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, όμως η γεωπολιτική αστάθεια αναγκάζει πλέον τις εταιρείες κρουαζιέρας να ενσωματώνουν ακόμη μεγαλύτερη ευελιξία στα δρομολόγια, στις επιλογές λιμένων, στις αερομεταφορές, στη στελέχωση, στον εφοδιασμό και στην επικοινωνία με τους επισκέπτες. Τα κρουαζιερόπλοια είναι ευέλικτα και αυτόνομα μέσα, γεγονός που επιτρέπει στους διαχειριστές τους να ανταποκρίνονται κατάλληλα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες με γνώμονα την ασφάλεια. Διαχρονικά ο κλάδος της κρουαζιέρας επιδεικνύει γρήγορα αντανακλαστικά και τη δυνατότητα να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά ακόμη και σε περιόδους σημαντικών προκλήσεων, διατηρώντας την ανθεκτικότητά του. Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου αποτελεί αδιαμφισβήτητα μία από τις πιο σημαντικές αγορές κρουαζιέρας παγκοσμίως, λόγω του πολυπολιτισμικού της πλούτου, συγκεντρώνοντας το 30% της συνολικής επιβατικής κίνησης κρουαζιέρας της Μεσογείου ετησίως.

Τα δρομολόγια στην Ελλάδα σήμερα συνεχίζονται έως τώρα κανονικά. Βέβαια, ανεξάρτητα από την ένταση στη Μέση Ανατολή και ήδη από την αρχή του έτους εκτιμούμε ότι το 2026 αναμένεται να παρουσιάσει μια πιο ήπια εικόνα σε σχέση με τα ιστορικά υψηλά των προηγούμενων ετών.

Μ.ΤΣ.: Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό; Ποιες είναι οι φετινές σας προβλέψεις για το κλείσιμο της σεζόν;

Μ.Δ.: Τα τελευταία χρόνια η ελληνική κρουαζιέρα βιώνει πρωτοφανή άνθηση. Μόλις μέσα σε 4 χρόνια, το διάστημα 2022-2025, οι προσεγγίσεις κρουαζιερόπλοιων στη χώρα έχουν αυξηθεί κατά 28%, ενώ η επιβατική κίνηση από το 2019-2025 έχει αυξηθεί κατά 65%, με σύνολο 6.129 προσεγγίσεις και 8,4 εκατομμύρια επισκέψεις επιβατών κρουαζιέρας σε ελληνικά λιμάνια το 2025. Σύμφωνα με τις φετινές μας προβλέψεις, η χρονιά θα κλείσει με μείωση τουλάχιστον της τάξεως του 8% στις προσεγγίσεις σε εθνικό επίπεδο, ενώ υπάρχουν σημαντικά λιμάνια της χώρας που προβλέπουν ότι θα έχουν μείωση μέχρι και 12%. Ωστόσο, είναι νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα. Η Ελλάδα παραμένει μια χώρα ιδιαίτερα σημαντική για τον κλάδο της κρουαζιέρας. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, τα μέλη της CLIA βλέπουν ολοένα περισσότερο την Ελλάδα ως λιγότερο προβλέψιμη, δημιουργώντας προκλήσεις για τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και τις επενδύσεις τους.

Τα ελληνικά λιμάνια βελτιώνουν τις υπηρεσίες τους για να ανταποκριθούν στην αυξανόμενη ζήτηση για κρουαζιέρες. Τα τέλη, ωστόσο, πρέπει να παραμείνουν λογικά και σε συμφωνία με τα χρονοδιαγράμματα των επιχειρήσεων κρουαζιέρας. Τα τελευταία δύο χρόνια οι εταιρείες κρουαζιέρας έχουν αντιμετωπίσει αυξήσεις στα ήδη υπάρχοντα λιμενικά τέλη, νέες χρεώσεις που εισήχθησαν χωρίς επαρκή ενημέρωση ή διαβούλευση κι έναν αυξανόμενο αριθμό επιβαρύνσεων που θεωρούν υπερβολικές. Οι αυξήσεις κόστους που γίνονται ξαφνικά, μη λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εταιρείες κρουαζιέρας διαμορφώνουν την τιμολογιακή τους πολιτική 2 χρόνια πριν, επηρεάζουν τα λειτουργικά κόστη ζημιώνοντας οικονομικά τις εταιρείες.

Η διαβούλευση αλλά και η διασφάλιση επαρκών χρονικών περιθωρίων για προσαρμογή, ώστε η δραστηριότητα κρουαζιέρας να λειτουργεί προς όφελος όλων, είναι απαραίτητες για το μέλλον της κρουαζιέρας στην Ελλάδα.

Μ.ΤΣ.: Σε παγκόσμιο επίπεδο ποιες είναι οι προβλέψεις;

Μ.Δ.: Η παγκόσμια τάση της κρουαζιέρας είναι αυξητική. Φέτος περιμένουμε περαιτέρω αύξηση της επιβατικής κίνησης +4% φτάνοντας τους 38,3 εκατομμύρια συγκριτικά με πέρυσι, όπου 37,2 εκατομμύρια τουρίστες επέλεξαν μία κρουαζιέρα για τις διακοπές τους. Η κρουαζιέρα γίνεται ολοένα πιο δημοφιλής στο νεανικό κοινό ως ένας μοναδικός τρόπος να ανακαλύψει κανείς τον κόσμο. Μάλιστα, σύμφωνα με τις έρευνές μας, η ικανοποίηση των επιβατών είναι πολύ υψηλή, με το 90% των ερωτηθέντων επιβατών να δηλώνει ότι θα ξαναεπέλεγε μία κρουαζιέρα για τις διακοπές του.

Μ.ΤΣ.: Ποια είναι η κατάσταση στη Σαντορίνη με το μέτρο 70/30;

Μ.Δ.: Η κρουαζιέρα είναι ένας κλάδος που λειτουργεί μεμακροπρόθεσμο προγραμματισμό. Οταν εισήχθη το μέτρο της ποσοστιαίας κατανομής αποεπιβίβασης των επιβατών κατά 70% στα Φηρά και κατά 30% στον Αθηνιό, οι εταιρείες κλήθηκαν να αναπροσαρμόσουν τα προγράμματα εκδρομών και τη συνολική διαχείριση της επιβατικής ροής από τη μία μέρα στην άλλη, με σημαντικές επιχειρησιακές και οικονομικές προκλήσεις, επηρεάζοντας αναπόφευκτα και την εμπειρία του επιβάτη. Παραμένουμε σε στενή συνεργασία με τον Δήμο Θήρας και το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο για την εύρεση μιας μακροπρόθεσμης λύσης στις επιβατικές ροές κρουαζιέρας.

Κατόπιν παρεμβάσεών μας, υπήρξε ελαφριά αναπροσαρμογή του μέτρου και μερική εξαίρεση από τον κανόνα για τα πλοία κάτω των 1.000 επιβατών για τη φετινή σεζόν. Ωστόσο, ο κλάδος έχει ζητήσει την ολική επαναξιολόγηση του μέτρου. Μάλιστα, θεωρούμε ότι το πρόσφατο κλείσιμο τμήματος της κλιμακωτής οδού από τον οικισμό των Φηρών έως και τον Ορμο Φηρών και οι πολύωρες αναμονές στο τελεφερίκ που οδήγησαν στην προσωρινή αναστολή του μέτρου καταδεικνύουν την ανάγκη επανεξέτασης της απόφασης 70/30.

Μ.ΤΣ.: Τα τελευταία χρόνια γίνεται συζήτηση για τη συνεισφορά του κλάδου της κρουαζιέρας στην ελληνική οικονομία; Ποια είναι η εικόνα;

Μ.Δ.: Η κρουαζιέρα αποτελεί έναν σημαντικό και όχι απλά συμπληρωματικό πυλώνα του ελληνικού τουρισμού. Το αποτύπωμά της στην εθνική οικονομία φτάνει τα 3,1 δισ. ευρώ με συμβολή στο ΑΕΠ 1,5 δισ. ευρώ και στήριξη 33.000 θέσεων εργασίας. Υποστηρίζει μια ευρεία αλυσίδα αξίας, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στο τι ξοδεύει ο επιβάτης, αλλά εκτείνεται πολύ πέρα από τη λειτουργία των ίδιων των κρουαζιερόπλοιων, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και οικονομική δραστηριότητα στους τομείς της ναυπηγικής, των λιμένων, των ναυτιλιακών υπηρεσιών, των τοπικών προμηθευτών, των ταξιδιωτικών πρακτόρων, των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων, των μεταφορών και των τοπικών κοινωνιών στους προορισμούς παγκοσμίως.

Επίσης, η κρουαζιέρα ωφελεί τον τουρισμό γενικότερα καθώς μέχρι και 7 στους 10 επιβάτες διαμένουν τουλάχιστον μία νύχτα πριν ή μετά την κρουαζιέρα στους προορισμούς, ενώ περίπου 6 στους 10 επιστρέφουν σε έναν προορισμό που γνώρισαν για πρώτη φορά μέσα από μια κρουαζιέρα.

Μ.ΤΣ.: Σε ό,τι αφορά τη συνεισφορά της κρουαζιέρας σε σχέση με άλλες μορφές τουρισμού τι προκύπτει από τη σύγκριση;

Μ.Δ.: Είναι σημαντικό οποιαδήποτε αξιολόγηση να λαμβάνει υπόψη το συνολικό κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τον κλάδο, την επιχειρησιακή του πολυπλοκότητα, τις περιβαλλοντικές του δεσμεύσεις και την ουσιαστική οικονομική του συνεισφορά. Για παράδειγμα, μια επιλεκτική σύγκριση της φορολογικής επιβάρυνσης της κρουαζιέρας με άλλες μορφές τουρισμού, όπως ο ξενοδοχειακός κλάδος, δεν μπορεί να αξιολογηθεί με ακρίβεια.

Οι εταιρείες κρουαζιέρας καταβάλλουν σημαντικά λιμενικά τέλη, χρεώσεις επιβατών και άλλα τοπικά τέλη και χρεώσεις που στηρίζουν τη λειτουργία των λιμένων, τις υποδομές και τις τοπικές υπηρεσίες, ενώ παράλληλα συμμορφώνονται με ένα ευρύτερο πλαίσιο φορολογικών και κανονιστικών υποχρεώσεων που απορρέουν από τη φύση της κρουαζιέρας ως μέσο θαλάσσιας μεταφοράς.

Μ.ΤΣ.: Τελικά, το τέλος επιβατών κρουαζιέρας επηρέασε τον κλάδο στην Ελλάδα;

Μ.Δ.: Είναι νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι έχει αυξήσει το συνολικό κόστος της κρουαζιέρας στην Ελλάδα από την έναρξη της εφαρμογής του πέρυσι. Για παράδειγμα, για μια 4μελή οικογένεια συνεπάγεται αύξηση κατά περίπου 200 ευρώ για μια κρουαζιέρα που περιλαμβάνει 4 ελληνικούς προορισμούς συμπεριλαμβανομένων της Σαντορίνης και της Μυκόνου.

Το ζήτημα είναι τα έσοδα από το τέλος να επαναεπενδυθούν προς όφελος του κλάδου και των ελληνικών προορισμών και τοπικών κοινωνιών καθώς το τέλος είναι ανταποδοτικό. Πέρυσι συλλέχθηκαν 33 εκατ. ευρώ από τις 21 Ιουλίου που εφαρμόστηκε μέχρι το τέλος της χρονιάς. Θεωρούμε ότι είναι προς όφελος όλων να υπάρχει ανταλλαγή απόψεων μεταξύ της ελληνικής πολιτείας και του κλάδου για τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν από τα έσοδα του τέλους.

Ο στόχος είναι η συνεχής βελτίωση των υποδομών και συνθηκών των δημοφιλών προορισμών και το άνοιγμα νέων προορισμών. Είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό ότι τα τελευταία χρόνια ολοένα περισσότεροι ηπειρωτικοί και νησιωτικοί προορισμοί μάς προσεγγίζουν με στόχο την ανάπτυξη της κρουαζιέρας αναγνωρίζοντας τη δυναμική και τα οφέλη του κλάδου.
Η κρουαζιέρα μπορεί να βοηθήσει την Ελλάδα να αναπτύξει ένα ευρύτερο, πιο ανθεκτικό δίκτυο προορισμών, αλλά η επιτυχία εξαρτάται από την προβλεψιμότητα, τη διαβούλευση, τις υποδομές, την προωθητική υποστήριξη των νέων προορισμών και τον κοινό σχεδιασμό.

Η CLIA για το νέο τέλος στα ευρωπαϊκά λιμάνια

Σε συνέχεια του άρθρου «Κρουαζιέρα: Στο τραπέζι νέο τέλος €15 ανά επιβάτη στα ευρωπαϊκά λιμάνια», και σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουμε, η Ε.Ε. δεν αξιολογεί, ούτε εξετάζει την εισαγωγή ενός νέου πανευρωπαϊκού τέλους για τον κλάδο της κρουαζιέρας. Ενα προτεινόμενο τέλος προέρχεται από πρόταση εξωτερικού οργανισμού.

Η επίσημη δήλωση της CLIA είναι: «Η κρουαζιέρα δεν μπορεί να αξιολογηθεί με ακρίβεια μέσω μιας επιλεκτικής σύγκρισης της φορολογικής της επιβάρυνσης με εκείνη των ξενοδοχείων, όταν αυτή δεν λαμβάνει υπόψη το συνολικό κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τον κλάδο της κρουαζιέρας, την επιχειρησιακή του πολυπλοκότητα, τις περιβαλλοντικές του δεσμεύσεις και την ουσιαστική οικονομική του συνεισφορά.

Επίσης, η κρουαζιέρα υποστηρίζει μια ευρεία αλυσίδα αξίας, η οποία εκτείνεται πολύ πέρα από τη λειτουργία των ίδιων των κρουαζιερόπλοιων, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και οικονομική δραστηριότητα στους τομείς της ναυπηγικής, των λιμένων, των ναυτιλιακών υπηρεσιών, των τοπικών προμηθευτών, των ταξιδιωτικών πρακτόρων, των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων, των μεταφορών και των τοπικών κοινωνιών στους προορισμούς παγκοσμίως.
Πρόκειται για έναν κλάδο, ο οποίος στηρίζει εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη και παράλληλα αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη στους προορισμούς που δραστηριοποιείται».

Διαβάστε ακόμη

IRIS: Πότε φορολογούνται χαρτζιλίκι και μεταφορές μεταξύ συγγενών

Ιστορικά ακίνητα αναζητούν νέο ιδιοκτήτη με τιμές από €280.000 έως €8 εκατ. (pics)

Θεόδωρος Κόντες: «Αν επιβαρύνουμε την κρουαζιέρα, οι εταιρείες θα πάνε αλλού»

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ