Το πρώτο ουσιαστικό σχέδιο για σταδιακή επαναφορά της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ βρίσκεται πλέον στο τραπέζι. Ιράν και Ομάν επανέλαβαν τις συνομιλίες για τη δημιουργία κοινού, προσωρινού διαδρόμου διέλευσης, επιχειρώντας να διαμορφώσουν έναν οργανωμένο μηχανισμό ασφαλούς κίνησης σε μια θαλάσσια αρτηρία που εξακολουθεί να λειτουργεί με σοβαρούς περιορισμούς.
Οι δύο χώρες γνωστοποίησαν ότι εξετάζουν τη χάραξη προσωρινού διαύλου και συμφώνησαν να συνεργαστούν για την εκκαθάριση των Στενών από νάρκες. Η πρωτοβουλία έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς το Ιράν και το Ομάν ελέγχουν τις δύο πλευρές του Ορμούζ, από το οποίο, πριν από την έναρξη της σύγκρουσης τον Φεβρουάριο, διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων θαλάσσιων ροών πετρελαίου και LNG. Πρόκειται για μια διαφορετική προσέγγιση από τις μεμονωμένες διελεύσεις που πραγματοποιούνται σήμερα, συχνά με κλειστά συστήματα εντοπισμού ή υπό ειδικές συνθήκες ασφαλείας. Εάν το σχέδιο εφαρμοστεί, θα μπορούσε να προσφέρει στις ναυτιλιακές εταιρείες, στους ναυλωτές και στους ασφαλιστές ένα σαφέστερο πλαίσιο για τον προγραμματισμό των ταξιδιών τους.
Ωστόσο, το Ορμούζ δεν μπορεί ακόμη να θεωρηθεί ότι ανοίγει. Δεν έχει ανακοινωθεί τελική συμφωνία, ημερομηνία έναρξης ή συγκεκριμένο επιχειρησιακό πρωτόκολλο. Παραμένουν επίσης ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, όπως η πιστοποίηση της εκκαθάρισης των ναρκών, οι εγγυήσεις ασφαλείας, ο έλεγχος της κυκλοφορίας και η αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη και μια διμερής συμφωνία Ιράν–Ομάν δεν αρκεί από μόνη της για να επαναφέρει τις πετρελαϊκές ροές σε φυσιολογικά επίπεδα. Κατά την εκτίμησή της, θα απαιτούνταν παράλληλα χαλάρωση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμένων και των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.
Η εικόνα στη θάλασσα δείχνει πόσο μεγάλη απόσταση χωρίζει ακόμη τις διπλωματικές συζητήσεις από την επιχειρησιακή κανονικότητα. Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Kpler, την Τρίτη διέσχισαν το Ορμούζ μόλις πέντε πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων, έναντι τεσσάρων τη Δευτέρα και μέσου όρου 15 ημερησίως κατά το τελευταίο δεκαήμερο. Δύο LPG carriers και ένα bitumen tanker εξήλθαν από τον Περσικό Κόλπο, ενώ δύο κενά product tankers κινήθηκαν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Οι αριθμοί ενδέχεται να αναθεωρηθούν, καθώς αρκετά πλοία απενεργοποιούν το AIS κατά τη διέλευσή τους από την επικίνδυνη ζώνη. Η απειλή παραμένει πραγματική. Μόλις την Τρίτη, oil tanker χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα κοντά στην είσοδο των Στενών, στα ανοικτά του Ομάν, και ακινητοποιήθηκε εξαιτίας ζημιών στο μηχανοστάσιο. Το περιστατικό υπενθυμίζει ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες θα χρειαστούν απτές εγγυήσεις και όχι μόνο μια πολιτική ανακοίνωση πριν επιστρέψουν μαζικά στην περιοχή.
Οι αγορές, πάντως, έσπευσαν να προεξοφλήσουν μια πρώτη πιθανότητα αποκλιμάκωσης. Το Brent υποχώρησε περισσότερο από 2%, στα 86,41 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι traders αξιολόγησαν τις συνομιλίες ως πιθανό πρώτο βήμα για την αύξηση της προσφοράς που περνά από το Στενό. Για τη ναυτιλία, η επιτυχία του σχεδίου θα μπορούσε να αρχίσει να περιορίζει τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, να αυξήσει τη διαθεσιμότητα VLCC και LNG carriers για ταξίδια στον Κόλπο και να αποκλιμακώσει τα ακραία freight premiums που πληρώνονται σήμερα στα πλοία που αποδέχονται τον κίνδυνο. Η αποτυχία των συνομιλιών, αντίθετα, θα διατηρήσει την αγορά σε καθεστώς περιορισμένης χωρητικότητας και υψηλού κόστους. Το σχέδιο Ιράν–Ομάν αποτελεί, συνεπώς, την πρώτη σοβαρή έξοδο που διαφαίνεται από την κρίση — αλλά ακόμη όχι την έξοδο την ίδια.
Διαβάστε ακόμη
Ακίνητα: Τελευταία… «κλήση» για επιδοτήσεις και φθηνά στεγαστικά
Αύξηση στις διεθνείς αεροπορικές αφίξεις στα 15,7 εκατ. στο 7μηνο με +3,2% τον Ιούλιο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ