Μεγαλύτερη ευαισθησία στις διεθνείς ανατιμήσεις της ενέργειας εμφανίζει η ελληνική οικονομία, καθώς η υψηλή συμμετοχή του πετρελαίου στην τελική ενεργειακή κατανάλωση και του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή καθιστά τη χώρα ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις διακυμάνσεις των διεθνών αγορών.
Η άνοδος των ενεργειακών τιμών, που ακολούθησε την πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, μεταφέρθηκε γρήγορα στον ελληνικό πληθωρισμό, επηρεάζοντας κυρίως το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Αντίθετα, οι ανατιμήσεις σε άλλες κατηγορίες αγαθών, όπως τα τρόφιμα, παρέμειναν συγκριτικά πιο συγκρατημένες, γεγονός που αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της ενέργειας στην επιτάχυνση του γενικού επιπέδου τιμών.
Σύμφωνα με μελέτη της Alpha Bank, η διάρθρωση της ενεργειακής κατανάλωσης στην Ελλάδα εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί οι αυξήσεις των διεθνών τιμών έχουν ισχυρότερο αντίκτυπο στην εγχώρια οικονομία σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δεύτερη στην ΕΕ η Ελλάδα ως προς την εξάρτηση από το πετρέλαιο
Το πετρέλαιο εξακολουθεί να αποτελεί τη βασικότερη πηγή ενέργειας στην ελληνική οικονομία, καλύπτοντας περίπου το 53% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης.
Το ποσοστό αυτό είναι το δεύτερο υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την Κύπρο, και υπερβαίνει σημαντικά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος διαμορφώνεται στο 37%.
Η μεγάλη αυτή διαφορά αποτυπώνει την αυξημένη εξάρτηση της χώρας από τα πετρελαϊκά προϊόντα, με αποτέλεσμα οι μεταβολές στις διεθνείς τιμές του αργού και των καυσίμων να επηρεάζουν άμεσα το κόστος ενέργειας.
Στη διάρθρωση της τελικής κατανάλωσης, η ηλεκτρική ενέργεια καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση με ποσοστό 27%, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τα βιοκαύσιμα συμμετέχουν με 11%.
Μικρότερη είναι η άμεση συμμετοχή του φυσικού αερίου, η οποία περιορίζεται στο 7%.
Η κυριαρχία του πετρελαίου καθιστά την ελληνική οικονομία περισσότερο ευάλωτη σε εξωτερικές ενεργειακές αναταράξεις, ιδιαίτερα όταν αυτές συνδέονται με γεωπολιτικές εξελίξεις σε περιοχές που έχουν καθοριστική σημασία για τον παγκόσμιο εφοδιασμό.
Φυσικό αέριο: Παραμένει βασικός πυλώνας της ηλεκτροπαραγωγής
Διαφορετική είναι η εικόνα όσον αφορά την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, όπου το φυσικό αέριο διατηρεί σημαντικό μερίδιο, παρά την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών.
Τα τελευταία χρόνια, η συμμετοχή του φυσικού αερίου στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής κυμαίνεται μεταξύ 33% και 44%, ενώ κατά το πρώτο επτάμηνο του 2026 διαμορφώθηκε στο 39%.
Το ποσοστό αυτό παραμένει υψηλό, παρά τη συνεχή ανάπτυξη των ΑΠΕ, οι οποίες κατά την ίδια περίοδο κάλυψαν το 52% της ηλεκτροπαραγωγής.
Η αυξανόμενη διείσδυση της πράσινης ενέργειας, σε συνδυασμό με τη σταδιακή υποχώρηση της χρήσης άνθρακα, έχει διαφοροποιήσει σημαντικά το ενεργειακό μείγμα της χώρας.
Ωστόσο, η μεγάλη συμμετοχή του φυσικού αερίου εξακολουθεί να δημιουργεί συνθήκες έκθεσης στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών, καθώς οι ανατιμήσεις του καυσίμου μπορούν να επηρεάσουν το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο 4% ο πληθωρισμός στην Ελλάδα έναντι 3,1% στην Ευρωζώνη
Η επίδραση της ενεργειακής κρίσης αποτυπώνεται και στα στοιχεία για την πορεία του πληθωρισμού.
Σύμφωνα με τη μελέτη της Alpha Bank, κατά την περίοδο Μαρτίου – Σεπτεμβρίου 2026, ο μέσος ετήσιος εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 4%, έναντι 3,1% στην Ευρωζώνη.
Η διαφορά αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία εάν συγκριθεί με την εικόνα του πρώτου διμήνου του έτους, όταν ο αντίστοιχος δείκτης στην Ελλάδα είχε διαμορφωθεί στο 3%.
Η επιτάχυνση συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την άνοδο του ενεργειακού κόστους, η οποία υπήρξε εντονότερη στην Ελλάδα από ό,τι στο σύνολο της Ευρωζώνης.
Ειδικότερα, ο δείκτης τιμών ενέργειας αυξήθηκε κατά 16,7% σε ετήσια βάση κατά το διάστημα Μαρτίου – Σεπτεμβρίου, όταν στην Ευρωζώνη η αντίστοιχη αύξηση περιορίστηκε στο 11,2%.
Η μεταβολή είναι ιδιαίτερα έντονη, καθώς κατά το πρώτο δίμηνο του 2026 οι τιμές της ενεργειακής συνιστώσας είχαν καταγράψει μείωση 3,9%.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν την ταχύτητα με την οποία οι διεθνείς ενεργειακές ανατιμήσεις μεταφέρθηκαν στην ελληνική αγορά μετά την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Άλμα άνω του 48% στο πετρέλαιο θέρμανσης και 24% στο diesel
Ακόμη πιο έντονες ήταν οι αυξήσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες πετρελαϊκών προϊόντων, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Eurostat.
Κατά την περίοδο Μαρτίου – Αυγούστου 2026, ο πληθωρισμός στα υγρά καύσιμα οικιακής χρήσης, που αφορούν κυρίως το πετρέλαιο θέρμανσης, κατέγραψε μέση ετήσια αύξηση άνω του 48%.
Την ίδια περίοδο, ο αντίστοιχος δείκτης για το diesel ενισχύθηκε κατά 24%, επιβεβαιώνοντας τις ισχυρές πιέσεις που δέχθηκε η αγορά καυσίμων.
Η αύξηση του κόστους των πετρελαϊκών προϊόντων επηρεάζει τόσο τις άμεσες ενεργειακές δαπάνες των καταναλωτών όσο και το λειτουργικό κόστος επιχειρήσεων που εξαρτώνται από τις μεταφορές και τη χρήση καυσίμων.
Η υψηλή συμμετοχή του πετρελαίου στην ελληνική ενεργειακή κατανάλωση ενισχύει τη σημασία αυτών των μεταβολών για τη συνολική πορεία του πληθωρισμού.
ΑΠΕ και εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας περιορίζουν την εξάρτηση
Παρά τις έντονες πιέσεις, η μελέτη της Alpha Bank εντοπίζει και θετικές εξελίξεις στη διαμόρφωση του ελληνικού ενεργειακού συστήματος.
Η πρώτη αφορά τη σταθερή αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή, η οποία περιορίζει σταδιακά την ανάγκη χρήσης εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων.
Η δεύτερη συνδέεται με τη σημαντική βελτίωση του ισοζυγίου ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Ελλάδα, η οποία στο παρελθόν ήταν καθαρός εισαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας, έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε καθαρό εξαγωγέα, ενισχύοντας τη θέση της στην περιφερειακή αγορά ενέργειας.
Οι δύο αυτές εξελίξεις αξιολογούνται θετικά από την Alpha Bank, καθώς συμβάλλουν στη διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος και στη σταδιακή μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενες πηγές.
Ωστόσο, όσο το πετρέλαιο εξακολουθεί να καλύπτει πάνω από το μισό της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης και το φυσικό αέριο διατηρεί υψηλή συμμετοχή στην ηλεκτροπαραγωγή, η ελληνική οικονομία θα παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στις διεθνείς ενεργειακές ανατιμήσεις.
Διαβάστε ακόμη
Γιάννης Κοτζιάς: Η ναυτιλία «όπλο» στις γεωπολιτικές συγκρούσεις
Πώς η ΑΙ απορροφά τον παγκόσμιο πλούτο
Συνέντευξη για δουλειά: Η ερώτηση του εργοδότη που έχετε δικαίωμα να μην απαντήσετε
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ