Η Ελλάδα σχεδιάζει να απαλλαγεί ταχύτερα από τα βάρη που κληρονόμησε από την κρίση χρέους, επιταχύνοντας την αποπληρωμή των δανείων που έλαβε την περίοδο των προγραμμάτων διάσωσης, αναφέρει η Handelsblatt. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης προετοιμάζει την πλήρη εξόφληση των δανείων που απομένουν από το πρώτο ελληνικό πρόγραμμα διάσωσης. Σύμφωνα με Έλληνες κυβερνητικούς αξιωματούχους που επικαλείται το Reuters, αυτό θα μπορούσε να έχει ολοκληρωθεί έως το 2029 ή το 2030.
Μέχρι σήμερα, η κυβέρνηση είχε ανακοινώσει ότι τα διμερή δάνεια που χορήγησαν οι χώρες της Ευρωζώνης τον Μάιο του 2010, στο πλαίσιο του λεγόμενου Greek Loan Facility (GLF), θα αποπληρώνονταν έως το 2031. Με βάση το αρχικό χρονοδιάγραμμα, οι τελευταίες δόσεις θα έληγαν μόλις το 2041.
Για την κυβέρνηση, η επιτάχυνση της αποπληρωμής δεν αποτελεί απλώς μια συμβολική κίνηση που σηματοδοτεί το κλείσιμο του κεφαλαίου των μνημονίων. Συνδέεται με σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά οφέλη: χαμηλότερες δαπάνες για τόκους, περαιτέρω βελτίωση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας και ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης στις αγορές κεφαλαίου.
Πρόωρες αποπληρωμές δισεκατομμυρίων ήδη από τον Ιούνιο
Η Ελλάδα προχώρησε ήδη τον Ιούνιο σε πρόωρη αποπληρωμή 6,94 δισ. ευρώ από το GLF. Συνολικά, η κυβέρνηση σχεδιάζει μέσα στο 2026 να εξοφλήσει πρόωρα χρέος ύψους περίπου 12,84 δισ. ευρώ. Στο ποσό περιλαμβάνονται, πέρα από τα δάνεια του πρώτου προγράμματος διάσωσης, δάνεια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) καθώς και κρατικά ομόλογα που κανονικά θα έληγαν στα τέλη του 2027.
Παράλληλα, περιορίζεται και το ύψος των βραχυπρόθεσμων τίτλων της χρηματαγοράς. Σύμφωνα με υπολογισμούς του υπουργείου Οικονομικών, οι κινήσεις αυτές εξασφαλίζουν στο Δημόσιο ετήσια εξοικονόμηση περίπου 370 εκατ. ευρώ από τόκους.
Οι σχεδιαζόμενες έκτακτες αποπληρωμές πρέπει να εγκριθούν από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM), που αποτελεί τον μεγαλύτερο πιστωτή της Ελλάδας, καθώς και από ορισμένα εθνικά κοινοβούλια, μεταξύ των οποίων η γερμανική Bundestag. Η διαδικασία αυτή, ωστόσο, θεωρείται τυπική.
Πώς μπορεί η Ελλάδα να αποπληρώνει πρόωρα το χρέος
Το ερώτημα, σύμφωνα με τη Handelsblatt, είναι πώς η ελληνική κυβέρνηση έχει πλέον τη δυνατότητα να πραγματοποιεί τόσο μεγάλες πρόωρες αποπληρωμές.
Η απάντηση βρίσκεται κυρίως στην πολύ καλύτερη από την αναμενόμενη πορεία των δημόσιων οικονομικών. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), η Ελλάδα διαθέτει ταμειακά αποθέματα ύψους 31,11 δισ. ευρώ.
Την ίδια ώρα, η οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμό περίπου 2% ετησίως, ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Δεν είναι, όμως, μόνο η οικονομική ανάπτυξη που ενισχύει τα φορολογικά έσοδα. Η κυβέρνηση καταγράφει επίσης πρόοδο στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μέσω της ψηφιοποίησης της φορολογικής διοίκησης.
Το πρωτογενές πλεόνασμα –δηλαδή το δημοσιονομικό αποτέλεσμα πριν από τις πληρωμές τόκων– διαμορφώθηκε τους πρώτους επτά μήνες του έτους στα 5,72 δισ. ευρώ, σημαντικά υψηλότερα από τον δημοσιονομικό στόχο των 4,42 δισ. ευρώ.
Για το σύνολο του έτους αναμένεται πλέον πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 4% του ΑΕΠ.
Το μεγάλο στοίχημα της πιστοληπτικής αξιολόγησης
Το σημαντικότερο όφελος από τις πρόωρες αποπληρωμές θα μπορούσε, ωστόσο, να προέλθει από την περαιτέρω ενίσχυση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας.
Η χώρα εξακολουθεί να επιβαρύνεται με ένα πρόσθετο ασφάλιστρο κινδύνου επειδή διατηρεί τον υψηλότερο λόγο δημόσιου χρέους στην ΕΕ. Σύμφωνα με Έλληνες αναλυτές, αυτό το πρόσθετο country risk premium ανέρχεται σήμερα περίπου στις 0,3 ποσοστιαίες μονάδες.
Μια περαιτέρω αποκλιμάκωση του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ θα μπορούσε να μειώσει σταδιακά αυτό το premium.
Η Ελλάδα μπορεί ήδη σήμερα να χρηματοδοτείται φθηνότερα από την Ιταλία και τη Γαλλία, ενώ η χώρα που κάποτε βρισκόταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας αξιολογείται πλέον ως αξιόχρεος δανειολήπτης από όλους τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης.
Οι S&P, Fitch, DBRS Morningstar και Scope αξιολογούν τα ελληνικά κρατικά ομόλογα με «BBB», ενώ η Moody’s με «Baa3».
Η Αθήνα προσβλέπει πλέον σε νέες αναβαθμίσεις. Κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι η ταχύτερη εξόφληση των δανείων διάσωσης θα συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση. Μακροπρόθεσμος στόχος της Ελλάδας είναι να επιστρέψει στην κατηγορία αξιολόγησης «Α», όπου βρισκόταν μέχρι το 2008.
Αυξάνεται σταδιακά η εξάρτηση από τις αγορές
Η πιστοληπτική αξιολόγηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς τα επόμενα χρόνια αλλάζει η σύνθεση του ελληνικού δημόσιου χρέους.
Σήμερα, σχεδόν το 70% του χρέους αφορά δάνεια του επίσημου τομέα που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο των τριών προγραμμάτων διάσωσης. Τα δάνεια αυτά έχουν μεγάλη διάρκεια και χρηματοδοτούνται με συγκριτικά ευνοϊκά επιτόκια.
Καθώς, όμως, αποπληρώνονται σταδιακά, η Ελλάδα θα εξαρτάται περισσότερο από τις αγορές κεφαλαίου. Έως το 2030, οι υποχρεώσεις προς ιδιώτες επενδυτές θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 150 δισ. ευρώ.
Για την Αθήνα, επομένως, καθίσταται ακόμη πιο σημαντική η εδραίωση της εμπιστοσύνης των αγορών.
Στόχος χρέος κάτω από το 100% του ΑΕΠ
Η επιτάχυνση της αποπληρωμής αποσκοπεί επίσης στο να εξομαλύνει τις υποχρεώσεις που θα αντιμετωπίσει η χώρα τις επόμενες δεκαετίες.
Με βάση το σημερινό προφίλ αποπληρωμών, ιδιαίτερα υψηλές υποχρεώσεις από δάνεια διάσωσης συγκεντρώνονται μεταξύ 2033 και 2038. Μόνο σε αυτή την περίοδο, οι λήξεις ανέρχονται συνολικά σε περίπου 77 δισ. ευρώ.
Μέσω των πρόωρων εξοφλήσεων, η κυβέρνηση επιδιώκει να κατανείμει πιο ομαλά αυτό το βάρος.
Ο πολιτικός στόχος είναι φιλόδοξος: έως το τέλος του 2030 η Ελλάδα επιδιώκει να έχει μόλις τον τέταρτο υψηλότερο δείκτη χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πίσω από την Ιταλία, τη Γαλλία και το Βέλγιο.
Έως τα μέσα της δεκαετίας του 2030, στόχος είναι το δημόσιο χρέος να έχει υποχωρήσει κάτω από το 100% του ΑΕΠ.
Το 2025, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ βρισκόταν ακόμη στο 145,9%, ενώ για φέτος προβλέπεται αποκλιμάκωσή του περίπου στο 137%. Έτσι, έπειτα από πολλά χρόνια, η Ελλάδα αναμένεται να παραδώσει στην Ιταλία τον τίτλο της χώρας με το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην ΕΕ.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτηρίζει τη μείωση του χρέους «εθνικό καθήκον».
Για την κυβέρνηση, η πολιτική αυτή αποτελεί ταυτόχρονα το αντίθετο μοντέλο από τη δημοσιονομική διαχείριση που οδήγησε κάποτε τη χώρα στην κρίση. Το μήνυμα είναι ότι το κράτος δεν πρέπει να μεταφέρει νέα βάρη στις επόμενες γενιές, αλλά να αποπληρώνει ταχύτερα τα χρέη που κληρονόμησε από το παρελθόν.
Διαβάστε ακόμη
Στο κάδρο του διασυνοριακού ανταγωνισμού οι ελληνικές τράπεζες (πίνακες)
Ενεργειακό ντόμινο «φουσκώνει» τον λογαριασμό του χειμώνα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.