Του Γιώργου Πετρίδη
Μεγάλη ευκαιρία χαρακτηρίζει η ελληνική κυβέρνηση τη νέα οικονομική στρατηγική της Κίνας, η οποία συνοψίζεται στη φράση «Μια ζώνη, ένας δρόμος» και ουσιαστικά βλέπει την Ευρασία ως μια ενιαία εμπορική ζώνη με δύο μεγάλους δρόμους, έναν χερσαίο και έναν θαλάσσιο.
Οπως φαίνεται και στον σχετικό χάρτη, ο θαλάσσιος δρόμος περνάει από την Ελλάδα, ενώ υπολογίζεται ότι το project, το οποίο ο Κινέζος πρωθυπουργός Ξι Ζινπίνγκ αντιμετωπίζει ως προσωπικό του στοίχημα, εμπλέκει 60 χώρες, με στόχο το εμπόριο της Κίνας με αυτές να φτάσει τα 2,5 τρισ. δολάρια μέσα σε μία δεκαετία.
Ο χάρτης δημοσιεύτηκε στο βρετανικό περιοδικό «The Economist» σε τεύχος το οποίο συμπτωματικά κυκλοφόρησε την ημέρα όπου η ελληνική αποστολή υπό τον Αλέξη Τσίπρα αναχωρούσε για την επίσκεψη στο Πεκίνο και διανεμήθηκε στο αεροπλάνο ανοίγοντας την όρεξη για μπίζνες στους συμμετέχοντες.
Στο κυβερνητικό επιτελείο, αλλά και στους επιχειρηματίες που συμμετείχαν στην αποστολή έχει εδραιωθεί η εκτίμηση ότι η νέα στρατηγική της Κίνας ανοίγει σημαντικές προοπτικές για επενδύσεις και συνεργασίες στην Ελλάδα, οι οποίες είναι ιδιαίτερα κρίσιμες στην περίοδο όπου επιχειρείται η ανάνηψη της οικονομίας της χώρας μας.
Κυβερνητικά στελέχη έλεγαν ότι ο βαθμός δυσκολίας για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα έχει αυξηθεί το τελευταίο διάστημα, καθώς κυριαρχεί μεγαλύτερη αβεβαιότητα, αφενός διότι οι θετικές συνέπειες της προσδοκώμενης σταθεροποίησης δεν έχουν φανεί ακόμη, αφετέρου λόγω και των εξελίξεων που πυροδοτεί το Brexit. Για να αντισταθμίσουν την αβεβαιότητα και το υψηλότερο ρίσκο που υπάρχει σήμερα για την Ελλάδα, οι ξένοι επενδυτές ανεβάζουν τον πήχη της απόδοσης κεφαλαίων στο 15%, κάτι που δημιουργεί δύσκολες έως απαγορευτικές συνθήκες για τα περισσότερα projects.
Οι Κινέζοι, όμως, εντάσσουν τις επενδύσεις στην Ελλάδα σε έναν ευρύτερο γεωπολιτικό και οικονομικό σχεδιασμό, οπότε μπορούν, υπό προϋποθέσεις και σε κάποιον βαθμό, να παρακάμψουν τους αυστηρούς αυτούς υπολογισμούς, καθώς συνυπολογίζουν και τις άλλες σκοπιμότητες.
Η Κίνα μπορεί να έχει ασπαστεί τον ελεύθερο καπιταλισμό, αλλά η οικονομική οργάνωσή της υπακούει σε έναν βασικό στρατηγικό σχεδιασμό τον οποίο υπαγορεύει η κυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό, εταιρείες με κρατική συμμετοχή και χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί ενθαρρύνονται να κάνουν επενδύσεις που εντάσσονται στη λογική του OBOR, όπως είναι το αρκτικόλεξο του εγχειρήματος «One Belt, One Road».
Το ρεύμα ακολουθούν και κινεζικές ιδιωτικές επιχειρήσεις οι οποίες εξαγοράζουν εταιρείες και μονάδες στο εξωτερικό, με αποτέλεσμα η Κίνα σταδιακά να μεταβάλλεται σε εξαγωγέα άμεσων επενδύσεων, ενώ δυτικές εταιρείες ερευνών υπολογίζουν ότι μέχρι το 2020 οι ξένες άμεσες επενδύσεις με προέλευση την Κίνα μπορεί να φτάσουν τα 2 τρισ. δολάρια, από 800 δισ. το 2014.
Οι ίδιοι οι Κινέζοι τονίζουν ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν 900 επενδυτικά σχέδια αξίας 890 δισ. δολαρίων, από αγωγούς φυσικού αερίου μεταξύ Ινδίας και Κίνας μέχρι σιδηροδρομικές γραμμές μεταξύ Πεκίνου και Γερμανίας.
Βέβαια, η επέκταση της Κίνας είναι και μια γεωπολιτική πρόκληση για τις ΗΠΑ, καθώς το σχέδιο OBΟR στην ουσία αποτελεί μια απόπειρα να μεταφερθεί το κέντρο βάρους του διεθνούς εμπορίου προς ανατολάς.
Η τριανδρία των «Κινέζων» της κυβέρνησης
Αμέσως μετά το ταξίδι στην Κίνα, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας έδωσε εντολή να υπάρξει συνέχεια στις επαφές που έγιναν στο Πεκίνο και τη Σανγκάη με όσους εκπροσώπους κινεζικών εταιρειών εκδήλωσαν ενδιαφέρον.
Η υπόθεση ανατέθηκε σε μια ομάδα κρούσης, η οποία αποτελείται από τρεις ανθρώπους:
* Τον οικονομολόγο Δημήτρη Λιάκο, διευθυντή του οικονομικού γραφείου του πρωθυπουργού. Ο κ. Λιάκος έχει σημαντική πείρα στον ιδιωτικό τομέα, στον χρηματοπιστωτικό και τον επενδυτικό κλάδο και ήταν από τους ανθρώπους που συνόδευαν τον κ. Τσίπρα σε όλα τα ραντεβού με Κινέζους εκπροσώπους εταιρειών.
* Τον Γιώργο Τσίπρα, ειδικό γραμματέα Οικονομικών Σχέσεων του υπουργείου Εξωτερικών, με σπουδές μηχανικού, εμπειρία στον ιδιωτικό τομέα, άνθρωπο εμπιστοσύνης του πρωθυπουργού.
* Τον οικονομολόγο Δημήτρη Κοντοφάκα, ο οποίος είναι ειδικός σύμβουλος σε θέματα επενδύσεων και διεθνών οικονομικών σχέσεων στο γραφείο του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Γιάννη Δραγασάκη, μέλος στο Δ.Σ. των ΕΛ.ΠΕ., οικονομικός διευθυντής σε όμιλο εταιρειών αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων. Επίσης, έχει διατελέσει επιτελικό στέλεχος ομίλων με δραστηριότητες και στα ΜΜΕ.
Η ομάδα έχει επιφορτιστεί με την ευθύνη να δώσει συνέχεια στις αρχικές συζητήσεις που έγιναν με τις επιχειρήσεις και τις Αρχές της Κίνας, ετοιμάζοντας φακέλους για κάθε θέμα που συζητήθηκε ή έχει ενδιαφέρον και διασφαλίζοντας την επικοινωνία και τη διασύνδεση των ενδιαφερόμενων επενδυτών με τους εδώ αρμόδιους ή επιχειρηματίες.
Κεντρικό ρόλο για τις υποθέσεις που σχετίζονται με ιδιωτικοποιήσεις θα έχει το ΤΑΙΠΕΔ.
Η COSCO με τη συμμετοχή της στο λιμάνι του Πειραιά αποτελεί σήμερα τη σημαντικότερη κινεζική επένδυση στην Ελλάδα, αλλά θεωρείται ότι μπορεί να αποτελέσει τον καταλύτη και για άλλες επενδύσεις.
Οι Κινέζοι υποψήφιοι επενδυτές
Μεγάλο ενδιαφέρον για την Ελλάδα έδειξε ο κ. Τζακ Μα, ιδρυτής της Alibaba, του κινεζικού κολοσσού στο ηλεκτρονικό εμπόριο και την ψηφιακή οικονομία. Η εταιρεία ενδιαφέρεται για την επέκταση των δραστηριοτήτων της στην Ελλάδα και την αποδοχή του συστήματος ηλεκτρονικών πληρωμών που διαθέτει (Alipay), αλλά και για τη χρήση της πλατφόρμας για προώθηση της Ελλάδας ως τουριστικού προορισμού στους Κινέζους, καθώς και των ελληνικών προϊόντων στην κινεζική αγορά.
Ακόμη, σημαντικός παίκτης είναι η Fosun, ο μεγαλύτερος ιδιωτικός επιχειρηματικός όμιλος στην Κίνα, ο οποίος ήδη μετέχει στο project του Ελληνικού, αλλά φέρεται να ενδιαφέρεται και για την εγχώρια ασφαλιστική αγορά, καθώς και για τον χώρο του τουρισμού, αφού είναι βασικός μέτοχος του γαλλικού Club Mediterranee και πέρυσι απέκτησε ποσοστό 5% στον βρετανικό οργανισμό διακοπών (tour operator).
Η κινεζική εταιρεία τεχνολογίας ZTE υπέγραψε τη συμφωνία με τη Forthnet, αλλά κλειδί είναι το ενδιαφέρον της για τη δημιουργία γραμμής συναρμολόγησης των προϊόντων της στην Ελλάδα, project που ήδη είχε συζητηθεί επί κυβέρνησης Σαμαρά, αλλά δεν προχώρησε και τώρα η κυβέρνηση σκοπεύει να το προωθήσει εντατικά. Σε κάθε περίπτωση, το σχέδιο αυτό συναρτάται με το ευρύτερο ζήτημα της δημιουργίας ζώνης οικονομικού ενδιαφέροντος στο Θριάσιο Πεδίο, η οποία θα λειτουργεί ως σταθμός επεξεργασίας και μεταφόρτωσης (logistics) για τα κινεζικά προϊόντα στην Ευρώπη. Εάν μάλιστα τα κινεζικά προϊόντα έχουν ένα ποσοστό επεξεργασίας σε ευρωπαϊκό έδαφος, έχουν και καλύτερη φορολογική μεταχείριση.
Επίσης, η εταιρεία τεχνολογίας και ηλεκτρονικών Huawei έδειξε ενδιαφέρον για την πρόταση του πρωθυπουργού να δημιουργήσει τεχνολογικό πάρκο στην Αθήνα.
Τέλος, ενδιαφέρον για την Ελλάδα έδειξαν και εκπρόσωποι της εταιρείας χρηματοδοτήσεων CEFC, η οποία δραστηριοποιείται σε ενέργεια, τουρισμό, τηλεπικοινωνίες, χρηματοοικονομικά και άλλους τομείς, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει κάνει επενδύσεις στην Τσεχία, στη Σλοβακία και τη Βουλγαρία.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.