Την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να περάσει από τη λογική της απλής κατανομής των διαθέσιμων πόρων στη δημιουργία νέας οικονομικής αξίας ανέδειξε ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την ομιλία του στο Ετήσιο Συνέδριο για τον Προϋπολογισμό της ΕΕ 2026 στις Βρυξέλλες. Όπως υποστήριξε, η συζήτηση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο δεν πρέπει να περιορίζεται στο «πού θα πάνε τα χρήματα», αλλά να επεκτείνεται και στο «πώς δημιουργούνται οι πόροι» που θα στηρίξουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και, κατ’ επέκταση, τη σταθερότητα του ευρώ.
Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι η ανταγωνιστικότητα αποτελεί πλέον βασική προϋπόθεση για την οικονομική ισχύ της Ευρώπης, σε μια περίοδο όπου η τεχνολογία, η ενεργειακή ασφάλεια και η γεωπολιτική αναδιαμορφώνουν τις διεθνείς ισορροπίες. Παρουσιάζοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον τομέα των τηλεπικοινωνιών, πρότεινε μεγαλύτερο ευρωπαϊκό συντονισμό στη διαχείριση του φάσματος συχνοτήτων για τις τεχνολογίες 5G και 6G, εκτιμώντας ότι μια πιο ενιαία προσέγγιση θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες επενδυτικές ευκαιρίες, να ενισχύσει την παραγωγικότητα και να προσφέρει πρόσθετους πόρους για τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων.
«Με αυτόν τον τρόπο, θα απελευθερώναμε τις δυνατότητες ενός τομέα στον οποίο η Ευρώπη διαθέτει παγκόσμιους τεχνολογικούς πρωταθλητές και θα δημιουργούσαμε περισσότερες δυνατότητες χρηματοδότησης γι’ αυτούς».
Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία του Κυριάκου Πιερρακάκη
«Κυρίες και κύριοι,
Είναι μεγάλη τιμή και χαρά που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας. Και χαίρομαι ιδιαίτερα, γιατί το θέμα που συζητάμε σήμερα, είναι ένα θέμα στο οποίο, υπό τη διττή μου ιδιότητα ως Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας και Προέδρου του Eurogroup, αφιερώνω αναπόφευκτα πολύ χρόνο σκέψης, όπως και όλοι οι συνάδελφοί μου.
Και το ερώτημα που πλαισιώνει τη σημερινή διάσκεψη δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρο:
Πώς μπορεί να υποστηρίξει ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός το ευρώ;
Η συνήθης απάντηση ξεκινά από τα προγράμματα που χρηματοδοτεί ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός: τη συνοχή, την έρευνα, την καινοτομία, τις υποδομές, τη γεωργία, την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια, τη στήριξη της Ουκρανίας. Αυτές οι προτεραιότητες έχουν προφανώς τεράστια σημασία, αλλά πιστεύω ότι θα μπορούσαμε να τις εντάξουμε, λίγο-πολύ, κάτω από τον τίτλο που περιέγραψε προηγουμένως ο καλός μου φίλος, ο Επίτροπος (Πιοτρ Σεράφιν).
Και κάτω από έναν τίτλο που δημοσίευσε μία από τις αγαπημένες μου εφημερίδες πρόσφατα “Πού θα πάνε τα χρήματα”, επιτρέψτε μου να προτείνω μία επιπλέον οπτική – η οποία, θα έλεγα, είναι προφανής και ευκολότερη για εμάς, όταν διαχειριζόμαστε τους εθνικούς μας προϋπολογισμούς: επιτρέψτε μου να μεταβώ στην οπτική του “πώς δημιουργούμε τους πόρους”. Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός στηρίζει το ευρώ όχι μόνο μέσω όσων χρηματοδοτεί, αλλά και μέσω της οικονομικής λογικής που ενσωματώνει.
Σε τελική ανάλυση, το ευρώ δεν μπορεί να είναι ισχυρότερο από την οικονομία που το στηρίζει.
Οι αγορές, προφανώς, δεν επενδύουν μόνο σε νομίσματα.
Επενδύουν στην παραγωγική ικανότητα, την ανθεκτικότητα και την αξιοπιστία των οικονομιών που τα εκδίδουν.
Και σήμερα, η παγκόσμια οικονομία, η ευρωπαϊκή οικονομία και οι εθνικές μας οικονομίες αναδιαμορφώνονται.
Η τεχνολογία αποτελεί το προφανές στρατηγικό πλεονέκτημα. Η ενέργεια έχει πλέον καταστεί ζήτημα ασφάλειας. Η οικονομική εξάρτηση μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε γεωπολιτικό μειονέκτημα.
Και σε έναν τέτοιο κόσμο, η ανθεκτικότητα δεν είναι πλέον απλώς η ικανότητα να απορροφά κανείς τους κραδασμούς, αλλά έχει εξελιχθεί σε πηγή ανταγωνιστικότητας. Και η ανταγωνιστικότητα είναι, “α λα Ντράγκι”, το θεμέλιο της νομισματικής ισχύος.
Αυτό αλλάζει, κατά την άποψή μου, τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να σκεφτόμαστε το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ).
Διότι το ΠΔΠ δεν αφορά απλώς τη χρηματοδότηση των προτεραιοτήτων μας. Αφορά την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ικανότητάς μας να παράγουμε ευημερία. Και, ειλικρινά, στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης και αυτής της διαπραγμάτευσης, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να μετατοπίσουμε τη συζήτηση από μια λογική μηδενικού αθροίσματος δαπανών σε μια λογική θετικού αθροίσματος.
Επιτρέψτε μου να δώσω ένα συγκεκριμένο παράδειγμα, αφού προηγουμένως θέσω ένα ακόμη πλαίσιο.
Δεν μας λείπει η φιλοδοξία. Οι φιλοδοξίες μας αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο.
Είτε μιλάμε για την τεχνολογική καινοτομία, είτε για την άμυνα, είτε για την ενεργειακή ασφάλεια, είτε για τις κεφαλαιαγορές, είτε για τη συνοχή, κάθε ευρωπαϊκή προτεραιότητα στηρίζεται στην ίδια θεμελιώδη προϋπόθεση: πώς θα αυξήσουμε την παραγωγικότητά μας.
Αναφέρθηκα προηγουμένως στη λογική του μηδενικού αθροίσματος, γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πώς θα κατανείμουμε τους ήδη περιορισμένους πόρους μας, ή, τουλάχιστον, δεν είναι όμως μόνο αυτό.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορούμε να δημιουργήσουμε μια εντελώς νέα ευρωπαϊκή παραγωγική δυναμική.
Τα σημαντικότερα επιτεύγματά μας δεν προέκυψαν ποτέ από την αποτελεσματικότερη αναδιανομή των ήδη υπάρχοντων πόρων. Προέκυψαν από τη δημιουργία εντελώς νέας οικονομικής αξίας.
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα μετέτρεψε στρατηγικούς βιομηχανικούς κλάδους σε ένα κοινό οικονομικό θεμέλιο. Η ενιαία αγορά ένωσε τις εθνικές οικονομίες σε μία ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Σήμερα, η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union – SIU) επιχειρεί να κάνει το ίδιο για τις κεφαλαιαγορές και τις τράπεζες.
Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες διέπονται από την ίδια αρχή.
Την αρχή ότι πετυχαίνουμε όταν αποκτούμε κλίμακα, όταν εξαλείφουμε τον κατακερματισμό. Μετατρέποντας, δηλαδή, την κλίμακα σε αξία.
Η πρόταση αυτή δεν είναι αφηρημένη.
Επιτρέψτε μου να χρησιμοποιήσω ένα πολύ συγκεκριμένο παράδειγμα: το φάσμα των τηλεπικοινωνιών.
Πρόκειται για ένα από τα πολυτιμότερα στρατηγικά μας περιουσιακά στοιχεία, για ένα από τα πολυτιμότερα της Ευρώπης.
Αποτελεί τη βάση για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, της προηγμένης μεταποίησης, της αυτόνομης κινητικότητας, των δορυφορικών συνδέσεων, των ασφαλών επικοινωνιών και των αμυντικών δυνατοτήτων της επόμενης γενιάς. Κι όμως, εξακολουθούμε να το διαχειριζόμαστε μέσω 27 διαφορετικών συστημάτων δημοπράτησης.
Το καθένα με διαφορετικά χρονοδιαγράμματα, διαφορετικούς όρους αδειοδότησης, διαφορετικά επενδυτικά κίνητρα και 27 διαφορετικές ρυθμιστικές αρχές.
Το αποτέλεσμα είναι ο κατακερματισμός. Και ακριβώς σε αυτόν τον τομέα το κόστος της χαμένης ευκαιρίας είναι τεράστιο.
Γιατί; Διότι διαθέτουμε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές στις υποδομές, οι οποίοι είναι ουσιαστικά παγκόσμιοι πρωταθλητές. Και θα μπορούσαμε να έχουμε δημιουργήσει γύρω τους ευρύτερα και ακόμη ισχυρότερα οικοσυστήματα.
Γιατί συνδέω αυτή τη συζήτηση με τη συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο;
Καταρχάς, το κόστος ευκαιρίας από την ανάπτυξη των δικτύων σε αυτόν τον τομέα είναι εξαιρετικά μεγάλο.
Φανταστείτε μια εταιρεία τηλεπικοινωνιών να συναλλάσσεται στις Ηνωμένες Πολιτείες με μία μόνο ρυθμιστική αρχή. Και φανταστείτε την ίδια εταιρεία να πρέπει να συναλλάσσεται με 27 διαφορετικές στην Ευρώπη.
Το 5G αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα, όπως στρατηγικό πλεονέκτημα θα αποτελέσει και το 6G, καθώς προχωρούμε στη μετάβαση προς αυτό.
Καθώς, λοιπόν, προετοιμαζόμαστε για τη διάθεση των συχνοτήτων του 6G και, σταδιακά, για την ανανέωση των υφιστάμενων αδειών του 5G, έχουμε την ευκαιρία να επανεξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε ένα από τα πολυτιμότερα κοινά περιουσιακά στοιχεία της Ευρώπης.
“Φορώντας τώρα το καπέλο” του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας, επιτρέψτε μου να αναφερθώ πολύ σύντομα σε όσα κάναμε στη χώρα μας. Το 2020 προχωρήσαμε σε μια δημοπρασία για την ανάπτυξη των τεχνολογιών 5G. Δεν σχεδιάστηκε με στόχο τη μεγιστοποίηση των δημοσίων εσόδων. Στόχος μας ήταν η ταχεία ανάπτυξη του δικτύου.
Παράλληλα, διαθέσαμε το 25% των εσόδων της δημοπρασίας για τη δημιουργία ενός ταμείου, το οποίο επενδύει στο οικοσύστημα του 5G και στις εφαρμογές του.
Γιατί; Γιατί αντιληφθήκαμε ότι η αξία του 5G δεν θα προέλθει από την ίδια την υποδομή. Θα προέλθει από το οικοσύστημα που θα αναπτυχθεί γύρω από αυτήν.
Το πρόβλημα με αυτή την ιδέα είναι ότι εφαρμόζεται σε ένα μόνο κράτος-μέλος και όχι στο σύνολο των 27 κρατών-μελών.
Δεν υπάρχει συγχρονισμός στις δημοπρασίες εκχώρησης του φάσματος συχνοτήτων.
Αν η διαδικασία αυτή γινόταν κεντρικά, έστω και μόνο για τις συγκεκριμένες συχνότητες, οι εταιρείες που επενδύουν στις υποδομές θα είχαν πολύ μεγαλύτερη προβλεψιμότητα.
Και τώρα, ας φανταστούμε για μια στιγμή το αντίθετο σενάριο.
Να συγχρονίζαμε, δηλαδή, τις δημοπρασίες και να χρησιμοποιούσαμε τα έσοδα αυτά, ή ένα σημαντικό μέρος τους, ως έναν προβλέψιμο πόρο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, και παράλληλα να διαθέταμε το 25% που ανέφερα προηγουμένως στην ελληνική περίπτωση, για τη δημιουργία ενός ταμείου.
Ας φανταστούμε, για μια στιγμή, ότι διαθέταμε αυτούς τους πόρους στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα ακόμη μεγαλύτερο ταμείο για επενδύσεις στις εφαρμογές του 6G και στις τεχνολογίες της επόμενης γενιάς. Αν το κάναμε αυτό, θα δημιουργούσαμε κάτι πολύ ευρύτερο από έναν απλώς νέο πόρο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Θα απελευθερώναμε τις δυνατότητες ενός τομέα στον οποίο η Ευρώπη διαθέτει παγκόσμιους τεχνολογικούς πρωταθλητές και θα δημιουργούσαμε περισσότερες δυνατότητες χρηματοδότησης γι’ αυτούς.
Δεν θα επρόκειτο, για μια περίπτωση όπου το κέρδος του ενός θα ήταν η απώλεια του άλλου, αλλά για μια λύση από την οποία όλοι θα έβγαιναν κερδισμένοι.
Και καθώς ο καλός μου φίλος, ο Επίτροπος (Πιοτρ Σεράφιν), κάνει εξαιρετική δουλειά αξιοποιώντας τα διδάγματα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), συνδέοντας τις μεταρρυθμίσεις με συγκεκριμένες χρηματοδοτικές προτεραιότητες – κάτι που είναι απολύτως αναγκαίο προκειμένου να αξιοποιήσουμε πλήρως τις δυνατότητες κάθε ευρωπαϊκού κράτους-μέλους και τη δυναμική των μεταρρυθμίσεων για την παραγωγή μεγαλύτερης οικονομικής δραστηριότητας -, έτσι κι εμείς, ως κράτη-μέλη, πρέπει να σκεφτούμε λίγο περισσότερο έξω από τα καθιερωμένα, αναζητώντας τι είναι εκείνο που μπορεί να δημιουργήσει ευρωπαϊκή αξία, η οποία στη συνέχεια θα μεταφραστεί σε εθνική αξία για όλους μας.
Η Ευρώπη πάντοτε προχωρούσε μπροστά μετατρέποντας τις κοινές προκλήσεις σε κοινές ευκαιρίες.
Το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο έχει τη δυνατότητα να κάνει το ίδιο.
Όχι απλώς να καθορίσει πώς θα κατανείμουμε περιορισμένους πόρους, αλλά να συμβάλλει στη δημιουργία νέων ευρωπαϊκών πόρων, να κινητοποιήσει νέες επενδύσεις και να διευρύνει την παραγωγική δυναμική της Ευρώπης, ιδιαίτερα στους τομείς όπου βρισκόμαστε κοντά στην τεχνολογική αιχμή και μπορούμε πραγματικά να αξιοποιήσουμε στο μέγιστο τις οικονομικές μας δυνατότητες.
Η εμπιστοσύνη στο ευρώ, σε τελική ανάλυση, εδράζεται στην εμπιστοσύνη προς την ευρωπαϊκή οικονομία.
Και αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός έχει τη δυνατότητα – και πιστεύω ότι θα καταφέρει – να προσφέρει τη σημαντικότερη συμβολή του στο κοινό μας νόμισμα.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Διαβάστε ακόμη
Η Ευρώπη θέλει να σώσει τη βιομηχανία της αλλά δε συμφωνεί στο πώς
Η ΣΤΟΑ Αρσακείου παραδίδεται ξανά στην Αθήνα (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.