Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχείρησε να κάνει πιο εύκολη την επισκευή των smartphones, δίνοντας στους καταναλωτές πρόσβαση σε πληροφορίες για το κόστος ανταλλακτικών, τις οδηγίες επισκευής και τη συνολική επισκευασιμότητα κάθε συσκευής. Ωστόσο, νέα έρευνα δείχνει ότι στην πράξη η εφαρμογή των κανόνων παραμένει προβληματική.
Σύμφωνα με τη συμμαχία οργανώσεων Right to Repair Europe, περίπου τέσσερα στα πέντε μοντέλα smartphones που εξετάστηκαν δεν παρείχαν τις απαιτούμενες πληροφορίες επισκευής που προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Η ανάλυση βασίστηκε σε 2.334 μοντέλα smartphones που κυκλοφόρησαν στην ευρωπαϊκή αγορά τον τελευταίο χρόνο. Μόλις το 18% των καταχωρίσεων περιείχε ενεργούς συνδέσμους προς οδηγίες επισκευής ή πληροφορίες για τις τιμές ανταλλακτικών, επιτρέποντας στον καταναλωτή να γνωρίζει εκ των προτέρων αν και με ποιο κόστος μπορεί να επιδιορθώσει τη συσκευή του.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία μετά την εφαρμογή, από τις 20 Ιουνίου 2025, των νέων κανόνων οικολογικού σχεδιασμού και ενεργειακής επισήμανσης για smartphones και tablets στην ΕΕ. Οι συσκευές πρέπει πλέον να διαθέτουν βαθμολογία επισκευασιμότητας από Α έως Ε, ενώ οι κατασκευαστές και οι εισαγωγείς υποχρεούνται να παρέχουν συγκεκριμένες πληροφορίες για την επισκευή και τη διαθεσιμότητα ανταλλακτικών.
Η εικόνα που κατέγραψε η έρευνα, ωστόσο, απέχει από τον στόχο του νέου πλαισίου. Σε περίπου τις μισές καταχωρίσεις στην ευρωπαϊκή βάση δεδομένων EPREL, τα πεδία όπου θα έπρεπε να υπάρχουν οι σχετικοί σύνδεσμοι παρέμεναν κενά.
Ένα επιπλέον 19% παρέπεμπε σε γενικές σελίδες προϊόντων ή τεχνικής υποστήριξης, χωρίς όμως να παρέχει συγκεκριμένες οδηγίες επισκευής ή τιμές ανταλλακτικών. Περίπου το 8% περιείχε αόριστες παραπομπές, όπως η προτροπή να «διαβάσει ο χρήστης το εγχειρίδιο», χωρίς ουσιαστική καθοδήγηση.
Ακόμη, σχεδόν το 5% των καταχωρίσεων παρέπεμπε σε πλατφόρμες όπως το Temu ή το AliExpress για πληροφορίες που αφορούσαν την επισκευή των συσκευών.
Αμφισβητήσεις γύρω από τη βαθμολογία επισκευασιμότητας
Η Right to Repair Europe θέτει επίσης ζήτημα για τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται ορισμένες συσκευές, καθώς μέρος των στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τη βαθμολογία προέρχεται από δηλώσεις των ίδιων των κατασκευαστών.
Σύμφωνα με την οργάνωση, υπήρξαν περιπτώσεις όπου εταιρείες δεν παρείχαν όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες, αλλά τα προϊόντα τους εμφανίζονταν με την υψηλότερη βαθμολογία επισκευασιμότητας, δηλαδή Α.
Ελλείψεις και στα καταστήματα
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων. Σε έλεγχο που πραγματοποίησε η οργάνωση τον Μάιο σε κατάστημα MediaMarkt στις Βρυξέλλες, διαπιστώθηκε ότι 19 από τα 113 smartphones που βρίσκονταν σε έκθεση δεν διέθεταν την υποχρεωτική ενεργειακή ετικέτα και, συνεπώς, ούτε τη σχετική βαθμολογία επισκευασιμότητας.
Συνολικά, η συμμαχία αναφέρει ότι εξέτασε περισσότερες από 7.000 καταχωρίσεις στην EPREL, καθώς και προϊόντα σε φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα, ζητώντας αυστηρότερη εποπτεία της εφαρμογής των κανόνων.
Το ζήτημα αφορά τη συνολική φιλοσοφία της ευρωπαϊκής πολιτικής για το «δικαίωμα στην επισκευή»: την παράταση της ζωής των ηλεκτρονικών συσκευών, τη μείωση των ηλεκτρονικών αποβλήτων και τη δυνατότητα των καταναλωτών να επισκευάζουν αντί να αντικαθιστούν τα προϊόντα τους.
Για να λειτουργήσει όμως στην πράξη αυτή η πολιτική, ο καταναλωτής πρέπει να έχει σαφή εικόνα για το αν ένα κινητό επισκευάζεται, ποια ανταλλακτικά χρειάζονται και πόσο θα κοστίσει η επισκευή. Διαφορετικά, η επισκευασιμότητα κινδυνεύει να παραμένει υψηλή μόνο στην ετικέτα και όχι στην πραγματική χρήση.
Διαβάστε ακόμη
UBS: Τι σημαίνει η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων για τις ευρωπαϊκές μετοχές
Τι είναι και τι σημαίνει ο «σταυρός του θανάτου» που εμφανίζεται στην ισοτιμία δολαρίου-γιεν
Το πραγματικό κόστος των δανείων μπαίνει στο μικροσκόπιο της ΤτΕ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.