Ένα πρωί του Ιανουαρίου, ο Τζέικ Λίνσλεϊ ξύπνησε από το φωτεινό σήμα μιας ειδοποίησης στην οθόνη του κινητού του. Το μήνυμα προερχόταν από την Amazon.
«Νόμιζα ότι έγραφε “το δέμα σου έχει καθυστερήσει”», θυμάται ο Λίνσλεϊ σε συνέντευξή του. «Το ξαναδιάβασα και σκέφτηκα: “Γαμώτο, με απέλυσαν”.»
Ο Λίνσλεϊ, ο οποίος εργάστηκε ως διευθυντής οικονομικών στην Amazon για σχεδόν έξι χρόνια, ήταν ένας από τους περίπου 16.000 υπαλλήλους που έχασαν τη δουλειά τους στις μαζικές περικοπές του Ιανουαρίου. Σε συνδυασμό με τις 14.000 απολύσεις που είχαν προηγηθεί μόλις τρεις μήνες νωρίτερα, η κίνηση αυτή σηματοδότησε το πιο δραστικό «κύμα» περικοπών στην ιστορία του τεχνολογικού κολοσσού.
Ως στέλεχος της Amazon, ο Λίνσλεϊ ανήκε στην αμερικανική εταιρική ελίτ: εργαζόταν σε έναν παγκόσμιο γίγαντα με τεράστιες ευκαιρίες ανέλιξης, υψηλούς μισθούς και αξιοζήλευτα προνόμια. Ξαφνικά, όμως, τόσο ο ίδιος όσο και χιλιάδες συνάδελφοί του βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια σκληρή πραγματικότητα: μια αγορά εργασίας που αναδιαμορφώνεται βίαια από την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI).
Πλέον, είχαν να ανταγωνιστούν ένα τεράστιο κύμα απολυμένων από τη Meta, τη Salesforce και τη Cisco. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι θέσεις εργασίας για τις οποίες είχαν εκπαιδευτεί απλά έπαψαν να υφίστανται. Οι Big Tech συνεχίζουν να μειώνουν το προσωπικό τους, εν μέρει για να εξοικονομήσουν τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια που απαιτούν πλέον οι επενδύσεις στο AI.
Το αποτύπωμα των περιορισμών: Το AI ως κύριος μοχλός απολύσεων
Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Challenger, Gray & Christmas, ο κλάδος της τεχνολογίας έχει καταγράψει τις περισσότερες απώλειες θέσεων εργασίας από κάθε άλλον τομέα φέτος στις ΗΠΑ, αγγίζοντας τις 140.000 απολύσεις. Μάλιστα, τον Μάιο οι περικοπές σημείωσαν το υψηλότερο επίπεδο για οποιονδήποτε μήνα από τον Αύγουστο του 2024, προτού παρουσιάσουν μια μικρή κάμψη τον Ιούνιο.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αναφέρθηκε ως ο κύριος λόγος για τις μειώσεις προσωπικού για τέταρτο συνεχόμενο μήνα. Στην πρόσφατη έκθεσή της, η Challenger υπογραμμίζει ότι το AI συνδέεται άμεσα με το 23% των συνολικών ανακοινώσεων περικοπών για το 2026.
«Ο τομέας της τεχνολογίας παραμένει το επίκεντρο των φετινών περικοπών. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί την κυρίαρχη δύναμη, καθώς οι εταιρείες αναδιαρθρώνονται γύρω από αυτήν, αυτοματοποιώντας ρόλους και ανακατανέμοντας προϋπολογισμούς προς νέες δυνατότητες. Ο κλάδος μεταμορφώνεται σε πραγματικό χρόνο.»
— Έκθεση Challenger, Gray & Christmas
Η Amazon κινείται πιο επιθετικά από τους ανταγωνιστές της. Από το 2022 έχει απολύσει περισσότερους από 57.000 υπαλλήλους —νούμερο που αντιστοιχεί στο 16% του εταιρικού της δυναμικού. Σύμφωνα με τα δεδομένα της πλατφόρμας Layoffs.fyi, η εταιρεία ευθύνεται για το 13% των συνολικών tech απολύσεων παγκοσμίως για τη φετινή χρονιά.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Amazon, Andy Jassy, είχε προειδοποιήσει έγκαιρα το προσωπικό, τονίζοντας ότι η γενετική τεχνητή νοημοσύνη «θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η δουλειά μας» και ότι η αύξηση της αποδοτικότητας «θα μειώσει το συνολικό εταιρικό εργατικό δυναμικό». Στόχος της διοίκησης είναι να διορθώσει τις υπερβολικές προσλήψεις της περιόδου της πανδημίας και να εξαλείψει τη γραφειοκρατία, ώστε ο κολοσσός να μπορεί να λειτουργεί ευέλικτα, σαν «η μεγαλύτερη startup του κόσμου».
Η οδύσσεια της αναζήτησης εργασίας
Το CNBC μίλησε με περισσότερους από δώδεκα πρώην εργαζόμενους της Amazon που απολύθηκαν το τελευταίο οκτάμηνο. Η κοινή συνιστώσα στις ιστορίες τους; Η αίσθηση ότι οι ευκαιρίες στερεύουν.
Ενώ ορισμένοι κατάφεραν να απορροφηθούν από εταιρείες όπως η Apple ή η Salesforce, άλλοι στέλνουν εκατοντάδες βιογραφικά χωρίς να λαμβάνουν καμία απάντηση, ή αναγκάζονται να δεχτούν θέσεις με σημαντική μείωση αποδοχών. Πολλοί περιγράφουν τη «μαύρη ειρωνεία» του να εργάζονται εντατικά για την ανάπτυξη του AI στην Amazon, για να βρεθούν τελικά αντικατασταθέντες από αυτό.
Η Courtney Haeflinger, 49 ετών, έστελνε επί μήνες εκατοντάδες αιτήσεις μετά την απόλυσή της από την Amazon Web Services (AWS) τον Ιανουάριο. Η καθημερινότητά της ξεκινούσε αυστηρά στις 8:30 π.μ. μπροστά στην οθόνη, ελέγχοντας μανιωδώς τα εισερχόμενά της.
Όπως εξηγεί, κάθε φορά που δημοσιευόταν μια νέα θέση, μέσα σε λίγα λεπτά συγκεντρώνονταν 200 με 300 υποψηφιότητες. «Δεν μπορούσα να καταλάβω αν έφταιγε ο τεράστιος αριθμός των ανέργων στον κλάδο ή τα bots των αιτήσεων που έχουν ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Αυτό κάνει την κατάσταση απελπιστική για εμάς, τους πραγματικούς υποψήφιους», αναφέρει η Haeflinger, η οποία τελικά βρήκε θέση εργασίας μόλις την περασμένη εβδομάδα στην AT&T.
Μικρότεροι, «αθόρυβοι» κύκλοι απολύσεων
Την ίδια στιγμή, η Amazon συνεχίζει τις περικοπές μέσω μικρότερων, μη ανακοινώσιμων κύκλων. Πηγές που διατήρησαν την ανωνυμία τους αναφέρουν απολύσεις στην εξυπηρέτηση πελατών τον Απρίλιο και στο τμήμα υποστήριξης τρίτων πωλητών τον Μάιο.
Παράλληλα, επίσημα έγγραφα (δηλώσεις WARN) επιβεβαίωσαν την απόλυση 57 εξειδικευμένων υπαλλήλων (μηχανικών λογισμικού και product managers) στην έδρα της εταιρείας στην Ουάσιγκτον το διάστημα Μαΐου-Ιουνίου.
Για τον Ντόριαν Σμιθ, η απόλυση ήταν ένα μάθημα ταπεινότητας. Εργαζόταν στην Amazon για πάνω από 10 χρόνια, ξεκινώντας από την εξυπηρέτηση πελατών και φτάνοντας μέχρι τη θέση του μηχανικού ανάπτυξης ιστού (web development engineer). Θεωρούσε την εταιρεία «δουλειά ζωής».
«Ήταν σπαρακτικό. Η ταυτότητά μου ήταν απόλυτα συνδεδεμένη με αυτή τη δουλειά», εξομολογείται ο Σμιθ. Υπέβαλε 250 αιτήσεις και έλαβε μόλις 4 τυποποιημένες απορριπτικές απαντήσεις, προτού βρει τελικά διέξοδο σε μια advanced startup μέσω LinkedIn. «Πάντα πίστευα ότι το να έχεις την Amazon στο βιογραφικό σου προσφέρει ένα τεράστιο κύρος. Όταν όμως απολύθηκα, συνειδητοποίησα ότι το ίδιο ακριβώς κύρος είχαν στο βιογραφικό τους άλλοι 30.000 άνθρωποι που έψαχναν ταυτόχρονα δουλειά».
Μια «νέα εποχή» για το λογισμικό: Ευλογία ή Εξάντληση;
Για κάποιους, η απομάκρυνση λειτούργησε ως μια βίαιη αλλά αναγκαία επανεκκίνηση. Ο 25χρονος Γιόγκεσ Βέρμα, πρώην μηχανικός της AWS, χαρακτηρίζει την απόλυσή του «ευλογία εν μεταμφιέσει». Όπως λέει, είχε ήδη απογοητευτεί από την Amazon λόγω της αυστηρής πολιτικής επιστροφής στο γραφείο, του εξαντλητικού φόρτου εργασίας και της πίεσης να παραδίδονται προϊόντα AI «άρον-άρον», χωρίς σωστό σχεδιασμό. Τον Απρίλιο, ο Βέρμα δέχτηκε μια μικρή μείωση μισθού για να μετακινηθεί σε μια εταιρεία μάρκετινγκ AI, κερδίζοντας μια πολύ καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Παρόμοια είναι και η οπτική του Κρις ΝτεΣάντις, 32 ετών, πρώην ανώτερου διευθυντή προϊόντων (Senior Product Manager) στη λιανική της Amazon. Δηλώνει πρόθυμος να θυσιάσει μέρος των αποδοχών του προκειμένου να εργαστεί σε περιβάλλοντα που βρίσκονται στην πραγματική αιχμή της καινοτομίας. «Στο τμήμα που ήμουν, ήμασταν πολύ μακριά από το να κάνουμε τα δημιουργικά και διασκεδαστικά πράγματα με το AI», σημειώνει.
Ωστόσο, είτε διασκεδαστική είτε όχι, η επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει κυριεύσει την καθημερινότητα της Amazon. Η εταιρεία έχει ενσωματώσει μοντέλα AI παντού: από τη μπάρα αναζήτησης του e-commerce site μέχρι την πλήρη αναβάθμιση της Alexa, ενώ η AWS λανσάρει συνεχώς νέα επιχειρηματικά εργαλεία.
Το κυνήγι των Tokens και η «νοοτροπία επιβίωσης»
Η στροφή αυτή έχει μετατρέψει την καθημερινότητα των εν ενεργεία υπαλλήλων σε έναν διαρκή «αγώνα επιβίωσης». Σύμφωνα με μαρτυρίες, οι διευθυντές παρακολουθούν τη χρήση των εργαλείων AI από το προσωπικό μέσω εσωτερικών dashboards, ενώ η υιοθέτηση αυτών των τεχνολογιών επηρεάζει άμεσα τις αξιολογήσεις απόδοσης.
«Έγινε απόλυτα σαφές ότι η προτεραιότητα ήταν “AI παντού”, ανεξάρτητα από το αν αυτό βοηθούσε ουσιαστικά κάπου ή αν έβγαζε νόημα», αναφέρει πρώην μηχανικός.
Αυτή η πίεση οδήγησε στο φαινόμενο του λεγόμενου tokenmaxxing: οι προγραμματιστές χρησιμοποιούσαν αλόγιστα τα εργαλεία AI προκειμένου να καταναλώσουν δεδομένα (tokens) και να φαίνονται πιο ενεργοί στα εσωτερικά συστήματα κατάταξης (όπως το Kirorank), αδιαφορώντας για την ποιότητα του αποτελέσματος. Το φαινόμενο πήρε τέτοιες διαστάσεις που η Amazon αναγκάστηκε να καταργήσει τους σχετικούς πίνακες κατάταξης λόγω της εκτοξευμένης σπατάλης πόρων.
Την ίδια στιγμή, η εταιρεία εφαρμόζει μια ακόμη δοκιμασμένη στρατηγική μείωσης κόστους: μεταφέρει θέσεις εργασίας σε χώρες με χαμηλότερο εργατικό κόστος, όπως η Ινδία. Πρώην διευθυντής που απολύθηκε τον Μάιο αναφέρει ότι η κίνηση αυτή είναι «προφανής», καθώς η εταιρεία αντικαθιστά ακριβά στελέχη του Σιάτλ με το κλάσμα του κόστους.
«Αναπτύσσεις μια νοοτροπία επιβίωσης», καταλήγει ο ΝτεΣάντις, ο οποίος είχε καταφέρει να ξεπεράσει έξι διαδοχικούς γύρους απολύσεων προτού έρθει η σειρά του. «Όταν τελικά συμβαίνει σε σένα, κοιτάζεις πίσω και καταλαβαίνεις ότι δεν υπήρχε απολύτως τίποτα που θα μπορούσες να είχες κάνει διαφορετικά».
Διαβάστε επίσης
R&I: Θετικές πλέον οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας – Στο «ΒΒΒ» η αξιολόγηση (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.