Χρυσή αγορά για τις τράπεζες τα νέα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης

Μια μεγάλη καινούρια δεξαμενή μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων θα αποτελέσουν για τις τράπεζες τα επαγγελματικά ταμεία, τα οποία σκοπεύουν να εκμεταλλευτούν σε δύο βάσεις. Οι τράπεζες βλέπουν στα νέα Επαγγελματικά Ταμεία τη μεγάλη αγορά της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης.

Η μεταρρύθμιση που προωθεί το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με πρωτοβουλία της Νίκης Κεραμέως για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) δημιουργεί μια εντελώς νέα αγορά μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων, στην οποία οι τράπεζες φιλοδοξούν να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Το βασικό στοιχείο του νομοσχεδίου είναι η θεσμοθέτηση των Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, ενός μοντέλου που λειτουργεί ως «Ταμείο-ομπρέλα». Με μία μόνο άδεια λειτουργίας από την Τράπεζα της Ελλάδος, τα νέα αυτά Ταμεία θα μπορούν να εντάσσουν συνεχώς νέες επιχειρήσεις, επαγγελματικούς συλλόγους και ελεύθερους επαγγελματίες, χωρίς να απαιτείται νέα εποπτική έγκριση για κάθε προσχώρηση.

Η αλλαγή αυτή αίρει το σημαντικότερο εμπόδιο που υπήρχε μέχρι σήμερα. Η ίδρυση ενός αυτόνομου ΤΕΑ απαιτούσε τη συμμετοχή τουλάχιστον 100 ασφαλισμένων, γεγονός που απέκλειε χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις. Με το νέο πλαίσιο, ακόμη και μια μικρή επιχείρηση ή ένας επαγγελματικός σύλλογος θα μπορεί να συμμετέχει σε ένα οργανωμένο Ταμείο, προσφέροντας συμπληρωματική συνταξιοδοτική κάλυψη στους εργαζομένους ή στα μέλη του, χωρίς να αναλαμβάνει το κόστος δημιουργίας και λειτουργίας δικού του φορέα.

Τέσσερις άξονες εμπλοκής

Για τις τράπεζες, η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε μια νέα δεξαμενή κεφαλαίων που θα επενδύονται με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και θα δημιουργούν επαναλαμβανόμενα έσοδα από υπηρεσίες διαχείρισης, θεματοφυλακής και επενδύσεων. Οι τραπεζικοί όμιλοι εκτιμούν ότι η δραστηριότητά τους γύρω από τα νέα ΤΕΑ θα αναπτυχθεί σε τέσσερις βασικούς άξονες.

Δημιουργία και υποστήριξη Ανοιχτών ΤΕΑ

Η πρώτη επιχειρηματική ευκαιρία αφορά τη δημιουργία ή την υποστήριξη των ίδιων των Ταμείων.

Οι τράπεζες μπορούν να συμμετέχουν είτε ως ιδρυτές είτε ως στρατηγικοί συνεργάτες των Ανοιχτών ΤΕΑ, αναλαμβάνοντας κρίσιμες λειτουργίες όπως:

-θεματοφυλακή των περιουσιακών στοιχείων (custody),

– διοικητική υποστήριξη,

– λογιστική και κανονιστική παρακολούθηση,

– ψηφιακή εξυπηρέτηση ασφαλισμένων,

– επενδυτική διαχείριση μέσω των εταιρειών διαχείρισης κεφαλαίων που διαθέτουν.

Σε αρκετούς τραπεζικούς ομίλους υπάρχουν ήδη επαγγελματικά ταμεία που λειτουργούν για το προσωπικό τους. Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, εξετάζονται τρόποι ώστε αυτά να προσαρμοστούν στο νέο καθεστώς και να αποκτήσουν τη δυνατότητα να υποδέχονται και άλλες επιχειρήσεις ή επαγγελματικές ομάδες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κυπριακή αγορά, όπου ο θεσμός των επαγγελματικών ταμείων είναι σημαντικά πιο ώριμος. Ελληνικές τράπεζες με παρουσία στην Κύπρο εξετάζουν το ενδεχόμενο αξιοποίησης της εμπειρίας και των υφιστάμενων δομών τους, ώστε να προσελκύσουν και ελληνικές επιχειρήσεις, αξιοποιώντας το νέο θεσμικό πλαίσιο.

Asset Management: η μεγάλη επιχειρηματική ευκαιρία

Το μεγαλύτερο οικονομικό όφελος αναμένεται να προκύψει από τη διαχείριση των αποθεματικών. Τα νέα ΤΕΑ θα συγκεντρώνουν σημαντικά ποσά εισφορών, τα οποία θα πρέπει να επενδύονται με βάση συγκεκριμένους κανόνες διαφοροποίησης και διαχείρισης κινδύνου. Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες διαθέτουν ήδη:

-ΑΕΔΑΚ,

– μονάδες institutional asset management,

– private banking,

– εξειδικευμένες επενδυτικές πλατφόρμες.

Καθώς αυξάνονται τα περιουσιακά στοιχεία των ΤΕΑ, αυξάνονται και τα υπό διαχείριση κεφάλαια (Assets Under Management – AUM), δημιουργώντας σταθερές προμήθειες για τους διαχειριστές. Το νομοσχέδιο, μάλιστα, εκσυγχρονίζει το επενδυτικό πλαίσιο των ΤΕΑ, προβλέποντας μεγαλύτερη ευελιξία στη διαμόρφωση επενδυτικών προϊόντων ανάλογα με το προφίλ κάθε επαγγελματικής ομάδας, ενώ αναπροσαρμόζει τα επενδυτικά όρια με στόχο την καλύτερη διαφοροποίηση των χαρτοφυλακίων.

Bancassurance και νέα συνταξιοδοτικά προϊόντα

Ένας ακόμη τομέας που αναμένεται να αναπτυχθεί είναι το bancassurance. Το νομοσχέδιο εντάσσει στον δεύτερο πυλώνα τόσο τα ΤΕΑ όσο και τους Οργανισμούς Ασφάλισης και Παροχής Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών (ΟΑΠΕΣ), δημιουργώντας ένα ενιαίο περιβάλλον επαγγελματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης. Οι τράπεζες, αξιοποιώντας τις συνεργασίες τους με ασφαλιστικές εταιρείες, θα μπορούν να προσφέρουν ολοκληρωμένες λύσεις που θα συνδυάζουν:

-επαγγελματική σύνταξη,

-επενδύσεις,

– ασφαλιστική κάλυψη,

-μακροχρόνια αποταμίευση.

Η αγορά θεωρεί ότι τα νέα συνταξιοδοτικά προϊόντα θα αποτελέσουν μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες κατηγορίες του bancassurance τα επόμενα χρόνια.

Ψηφιακές υπηρεσίες και servicing

Η λειτουργία των νέων ΤΕΑ θα βασιστεί σε μεγάλο βαθμό στις ψηφιακές υποδομές, καθώς θα απαιτούνται: 

– ηλεκτρονική εγγραφή ασφαλισμένων,

-ηλεκτρονική καταβολή εισφορών,

– συνεχής ενημέρωση για την πορεία των επενδύσεων,

– ESG reporting,

-κανονιστική συμμόρφωση,

– αυτοματοποιημένες διαδικασίες reporting προς την εποπτική αρχή.

Οι τράπεζες διαθέτουν ήδη τις σχετικές τεχνολογικές πλατφόρμες και μπορούν να παρέχουν τις υπηρεσίες αυτές είτε απευθείας είτε μέσω εξειδικευμένων θυγατρικών.

Φορητότητα και μεγαλύτερη κινητικότητα

Ένα ακόμη στοιχείο που αναμένεται να ενισχύσει την ανάπτυξη της αγοράς είναι η θεσμοθέτηση της φορητότητας των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων. Το σχέδιο νόμου προβλέπει τόσο ομαδική φορητότητα, δηλαδή τη μεταβίβαση ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων μεταξύ ΤΕΑ και ΟΑΠΕΣ, όσο και ατομική φορητότητα, που επιτρέπει στον ίδιο τον ασφαλισμένο να μεταφέρει χωρίς χρέωση τα κατοχυρωμένα δικαιώματά του όταν αλλάζει εργασία ή επαγγελματική ιδιότητα.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση ακόμη και σε περίοδο ανεργίας, αποτρέποντας τη διακοπή της αποταμιευτικής πορείας του ασφαλισμένου. Η ευελιξία αυτή αναμένεται να αυξήσει την εμπιστοσύνη των εργαζομένων και να διευρύνει τη συμμετοχή στα επαγγελματικά ταμεία.

Ενισχυμένη εποπτεία και διαφάνεια

Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από αυστηρότερη εποπτεία. Τα Ανοιχτά ΤΕΑ θα αδειοδοτούνται και θα εποπτεύονται από την Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ θα υποχρεούνται να ενσωματώνουν λειτουργία κανονιστικής συμμόρφωσης στο σύστημα εταιρικής διακυβέρνησής τους.

Παράλληλα, θεσπίζονται ενιαίες διαδικασίες ενημέρωσης των ασφαλισμένων, δημόσιο μητρώο, κανόνες πρόληψης συγκρούσεων συμφερόντων και υποχρεωτική περιοδική πληροφόρηση για την πορεία των επενδύσεων.

Για τον τραπεζικό κλάδο, η πραγματική σημασία του νομοσχεδίου δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη της επαγγελματικής ασφάλισης. Η δημιουργία των Ανοιχτών ΤΕΑ εγκαινιάζει μια νέα αγορά θεσμικής αποταμίευσης, η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες ανάπτυξης του asset management και του wealth management στην Ελλάδα.

Εφόσον ο θεσμός αποκτήσει κρίσιμη μάζα, οι τράπεζες θα αποκτήσουν μια νέα, σταθερή πηγή εσόδων από προμήθειες, θα αυξήσουν τα υπό διαχείριση κεφάλαιά τους, θα ενισχύσουν τις δραστηριότητες θεματοφυλακής και θα διευρύνουν τις συνέργειες με τις ασφαλιστικές τους εργασίες.

Με άλλα λόγια, το νέο θεσμικό πλαίσιο φιλοδοξεί να φέρει την ελληνική αγορά πιο κοντά στο ευρωπαϊκό μοντέλο, όπου τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία αποτελούν βασικούς θεσμικούς επενδυτές και οι τράπεζες διαδραματίζουν κομβικό ρόλο στη διαχείριση και αξιοποίηση των μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων.

Να σημειωθεί επίσης πως στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Κεραμέως θεσπίζεται και το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, που θα λειτουργεί ως αντίβαρο στα ΤΕΑ, με ίδιους κανόνες λειτουργίας. Το νέο προιόν θα εκδίδεται από τις ασφαλιστικές εταιρίες και θα παρέχει ισοδύναμη προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων με τα προγράμματα των ΤΕΑ. Θα τελεί υπό την αυστηρή επιτήρηση της ΤτΕ και, εντασσόμενο στο β’ πυλώνα, το συγκεκριμένο προϊόν θα έχει το ίδιο αυστηρό πλαίσιο εποπτείας που έχουν τα ΤΕΑ, αλλά και τα ίδια φορολογικά κίνητρα.  Θεσπίζεται επίσης η δυνατότητα των ΤΕΑ να προσφέρουν στα μέλη τους προγράμματα υγείας με την προϋπόθεση ότι ο σχετικός κίνδυνος καλύπτεται πλήρως από ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση ή από πάροχο υπηρεσιών υγείας μέσω σύμβασης σταθερού κατά κεφαλή κόστους. Μάλιστα θα υπάρχει η δυνατότητα να ασφαλίζεται μέλος της οικογένειας του άμεσα ασφαλισμένου.

Διαβάστε ακόμη

Χατζηδάκης για την αγορά καυσίμων: Δεν θα μείνουμε με σταυρωμένα χέρια 

Έφοδος στα γραφεία της Deutsche Bank στη Φρανκφούρτη για το σκάνδαλο Cum-Cum

Το νέο σούπερ γιοτ Virtuosity είναι μια πλωτή όαση με χιλιάδες λεπτομέρειες

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα