Ο διευθύνων σύμβουλος, Όλιβερ Μπλούμε, ο οποίος ήθελε να προωθήσει σχέδια για ιστορικές περικοπές προσωπικού που θα έφταναν έως και 100.000 εργαζομένους, διαπραγματευόταν με τον πρόεδρο του Εποπτικού Συμβουλίου Χανς Ντίτερ Πέτς και τον Όλαφ Λις, πρωθυπουργό του κρατιδίου της Κάτω Σαξονίας -βασικού μετόχου και επίκεντρου της γερμανικής παραγωγής της VW.
Οι τρεις άνδρες, μαζί με εκπροσώπους των εργαζομένων, ήθελαν να αποφύγουν την απειλή της λεγόμενης «πυρηνικής επιλογής»: μιας Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης (EGM), σε περίπτωση που το Εποπτικό Συμβούλιο αντιτασσόταν στις αποφάσεις της Διοίκησης. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα οδηγούσε σε μακροχρόνιες και επιζήμιες νομικές διαμάχες.
Ως αποτέλεσμα της συμφωνίας στην οποία κατέληξαν, το Εποπτικό Συμβούλιο ενέκρινε ένα φιλόδοξο σχέδιο αναδιάρθρωσης που συνιστά τη μεγαλύτερη αναδιοργάνωση στα 89 χρόνια ιστορίας του ομίλου και αποτρέπει μια σύγκρουση μεταξύ των βασικών ενδιαφερομένων πλευρών.
Ο όμιλος VW, η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης με περισσότερους από 650.000 εργαζομένους, αντιμετωπίζει συρρίκνωση των περιθωρίων κέρδους, καθώς πιέζεται από τους Κινέζους ανταγωνιστές και από τους δασμούς που επέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Για να επιβιώσει, πρέπει να μειώσει το κόστος και να γίνει πιο αποδοτική.
Με την Κάτω Σαξονία και τα συνδικάτα να αντιτίθενται έντονα στις απολύσεις -καθώς και στο ενδεχόμενο κλεισίματος τεσσάρων γερμανικών εργοστασίων– μια συμφωνία έμοιαζε πολύ μακρινή. Οι επενδυτές φοβούνταν ότι η VW ήταν «αδύνατο να διορθωθεί» και ότι οδηγούνταν σε μια επικίνδυνη και δαπανηρή αντιπαράθεση.
Πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων ανέφεραν ότι το Διοικητικό Συμβούλιο της VW είχε, μία ημέρα νωρίτερα, υιοθετήσει ενιαία και σκληρή στάση, δείχνοντας ότι ήταν έτοιμο να συγκαλέσει έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων, παρακάμπτοντας το Εποπτικό Συμβούλιο για να εγκρίνει τις περικοπές θέσεων εργασίας -και να αποσχίσει ορισμένες δραστηριότητες, αποδυναμώνοντας άλλα κέντρα εξουσίας.
Το Διοικητικό Συμβούλιο κατέστησε σαφές ότι θα κατέφευγε σε αυτό το ακραίο μέτρο εάν το Εποπτικό Συμβούλιο -όπου τα συνδικάτα των εργαζομένων και η Κάτω Σαξονία διαθέτουν πλειοψηφία- αντιτασσόταν στα σχέδιά του.
Η απειλή χρήσης αυτής της «πυρηνικής επιλογής», όπως τη χαρακτήρισαν οι πηγές, άνοιξε τον δρόμο για συμβιβασμό στις 2 Σεπτεμβρίου. Επικρατούσε ολοένα και περισσότερο η αίσθηση ότι η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας θα είχε ακόμη χειρότερες συνέπειες από τις ίδιες τις περικοπές προσωπικού, καθώς οι δικαστικές διαμάχες θα μπορούσαν να διαρκέσουν χρόνια και να πλήξουν ακόμη περισσότερο τη VW. «Η ζημιά θα ήταν αδιανόητη αν δεν είχε βρεθεί λύση», δήλωσε μία από τις πηγές.
Αυτό, σε συνδυασμό με μια πρώτη συνάντηση των βασικών ενδιαφερομένων την 1η Σεπτεμβρίου στο Ανόβερο, έθεσε τις βάσεις για την κρίσιμη συνάντηση της επόμενης ημέρας. Οι Μπλούμε, Λις και Πετς -ο τελευταίος είναι πρώην οικονομικός διευθυντής της VW και νυν επικεφαλής του μεγαλύτερου μετόχου της, της Porsche SE– άρχισαν να διαμορφώνουν τα βασικά σημεία της συμφωνίας, γνωρίζοντας ότι έπρεπε να κινηθούν γρήγορα.
Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης η Ντανιέλα Καβάλο, επικεφαλής του συμβουλίου εργαζομένων της VW, και η Κριστιάνε Μπένερ, επικεφαλής της μεγαλύτερης γερμανικής συνδικαλιστικής οργάνωσης IG Metall και αναπληρώτρια πρόεδρος του ομίλου.
Σύμφωνα με τις πηγές, η συμφωνία προέβλεπε ότι η αυτοκινητοβιομηχανία θα λάμβανε έγκριση για τις περικοπές θέσεων εργασίας, ενώ ουσιαστικά θα ανέβαλε τα σχέδια δημιουργίας ξεχωριστών νομικών οντοτήτων για τις μονάδες επιβατικών αυτοκινήτων και εξαρτημάτων.
Η Κάτω Σαξονία, της οποίας η επιρροή θα μειωνόταν σε ένα τέτοιο σενάριο, συμφώνησε τελικά. Στη συνέχεια, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων εντάχθηκαν στις διαπραγματεύσεις, ώστε να διαμορφωθεί κοινή γραμμή για το σχέδιο αναστροφής της πορείας της εταιρείας.
Αυτό δεν ήταν καθόλου εύκολο. Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, η IG Metall -το ισχυρότερο συνδικάτο της Γερμανίας και εκπρόσωπος των εργαζομένων της αυτοκινητοβιομηχανίας- είχε υποσχεθεί να πολεμήσει οποιαδήποτε απόλυση «με όλες μας τις δυνάμεις».
Η Κάτω Σαξονία, δεύτερος μεγαλύτερος μέτοχος της VW, είχε επίσης αντιταχθεί στο σχέδιο αναδιάρθρωσης που προέβλεπε 50.000 νέες περικοπές θέσεων εργασίας, πέραν των 50.000 που είχαν ήδη συμφωνηθεί με τα συνδικάτα. Ο Μπλούμε είχε χάσει παρόμοια ψηφοφορία τον Ιούλιο.
Μετά την επίτευξη του συμβιβασμού, η εταιρεία μετέφερε κατά μία ημέρα νωρίτερα τη συνεδρίαση του Εποπτικού Συμβουλίου, αιφνιδιάζοντας τους επενδυτές με μια ομόφωνη έγκριση της συμφωνίας αναδιάρθρωσης. Η μετοχή, η οποία αξίζει πλέον μόλις το ένα τέταρτο της αξίας που είχε πριν από πέντε χρόνια, σημείωσε άνοδο.
Ο Μπλούμε υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι δεν υπάρχει εναλλακτική στις περικοπές, εάν η εταιρεία θέλει να ανακάμψει. Όπως και άλλοι κατασκευαστές, όπως η Stellantis, η VW διαθέτει υπερβολική παραγωγική δυναμικότητα στην Ευρώπη.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, παραδοσιακές αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η γαλλική Renault έχουν ήδη αναδιαρθρωθεί, ενώ άλλες, όπως η ιαπωνική Nissan, βρίσκονται στη μέση μιας επώδυνης αναδιοργάνωσης που περιλαμβάνει πωλήσεις εργοστασίων και αναβολές νέων μοντέλων.
Οι λύσεις για τα τέσσερα εργοστάσια της VW στο Έμντεν, το Τσβίκαου, το Νέκαρσουλμ και το Ανόβερο παραμένουν ασαφείς. Πιθανές επιλογές περιλαμβάνουν τη στροφή σε νέους τομείς δραστηριότητας ή ακόμη και την πώλησή τους, ώστε να συνεχίσουν να λειτουργούν όταν η παραγωγή των σημερινών μοντέλων τερματιστεί μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Ωστόσο, η ψηφοφορία δεν αποτελεί πανάκεια. Οι περικοπές που εγκρίθηκαν από το συμβούλιο θα πρέπει ακόμη να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τα συνδικάτα, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απεργίες στα εργοστάσια της VW σε όλη τη Γερμανία. Και βέβαια οι προκλήσεις από τον ανταγωνισμό της Κίνας και οι επιπτώσεις των δασμών παραμένουν.
«Η αβεβαιότητα θα συνεχιστεί», δήλωσε μία από τις πηγές. «Και θα εξαφανιστεί μόνο όταν το εκτελεστικό συμβούλιο της VW παρουσιάσει γρήγορα συγκεκριμένα σχέδια.».
Διαβάστε ακόμη
Από τη γέννηση μέχρι το πανεπιστήμιο: Τρία νέα «μπόνους» για οικογένειες
Πλατινί: Οι μεγάλες στιγμές μιας πολυτάραχης καριέρας
Σαχάρα: Η νέα αποθήκη ενέργειας της Ευρώπης
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ