Άδειο, με τα σημάδια από την επίθεση drone να είναι ακόμη εμφανή, το παραθαλάσσιο αρχηγείο της Kuwait Petroleum Corp. αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολα της αναταραχής που έχει σαρώσει τον Κόλπο τους τελευταίους έξι μήνες. Ταυτόχρονα, συμβολίζει μια χώρα που γνωρίζει πολύ καλά τι σημαίνει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μιας σύγκρουσης.
Μετά την πυρκαγιά που ξέσπασε στον πύργο τον Απρίλιο, οι εργαζόμενοι μεταφέρθηκαν περίπου 40 χιλιόμετρα μακριά, σε εναλλακτικές εγκαταστάσεις στο νότιο Κουβέιτ. Μέχρι τα τέλη Ιουλίου, ωστόσο, η εταιρεία είχε ήδη υπογράψει συμφωνία ύψους 16 δισ. δολαρίων για αγωγούς με βορειοαμερικανικές εταιρείες, τη μεγαλύτερη άμεση ξένη επένδυση στην ιστορία του Κουβέιτ.
Τα ιρανικά πλήγματα ξύπνησαν γνώριμους φόβους και αποκάλυψαν ξανά τις χρόνιες αδυναμίες αυτού του μικρού πετρελαϊκού κράτους. Καθώς όμως ο πόλεμος με το Ιράν πλησιάζει στον έβδομο μήνα, χωρίς μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και της Τεχεράνης, οι πολίτες του Κουβέιτ επικεντρώνονται στη διατήρηση της οικονομίας σε λειτουργία και στην προβολή μιας εικόνας εθνικής ενότητας και ανθεκτικότητας.
Η μνήμη της εισβολής του Ιράκ
Αυτόν τον μήνα συμπληρώθηκαν 36 χρόνια από την εισβολή του ιρακινού στρατού στο Κουβέιτ, όταν η χώρα καταλήφθηκε μέσα σε λίγες ώρες, πυροδοτώντας τον Πρώτο Πόλεμο του Κόλπου. Η εισβολή άφησε ένα τραύμα από το οποίο το Κουβέιτ δεν έχει καταφέρει ακόμη να ανακάμψει πλήρως. Ωστόσο, πολλοί θεωρούν ότι ακριβώς αυτή η ιστορική εμπειρία είναι που τους συσπειρώνει σήμερα.
Μετά τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τα πρώτα πλήγματα κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η καθημερινότητα άρχισε να διακόπτεται από αντίποινα του Ιράν και των συμμάχων του στο Ιράκ.
Έκθεση του International Institute for Strategic Studies μετά τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου έδειξε ότι το Κουβέιτ ήταν το αραβικό κράτος που δέχθηκε τα περισσότερα πλήγματα μετά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα — περισσότερα ακόμη και από τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ μαζί. Τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν αυτή την εβδομάδα ότι διέκοψαν όλες τις οικονομικές σχέσεις με το Ιράν, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι εκτόξευσε πυραύλους εναντίον της επικράτειάς τους.
Οι πολίτες αντέδρασαν γρήγορα. Έσπευσαν να δώσουν αίμα, διαμόρφωσαν ασφαλείς χώρους σε υπόγεια, αγόρασαν γεννήτριες και δημιούργησαν αποθέματα τροφίμων και νερού. Τα σχολεία πέρασαν στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση, ενώ η κυβέρνηση εξασφάλισε εναλλακτικούς τρόπους για τις εξαγωγές πετρελαίου και τη διατήρηση της οικονομικής δραστηριότητας.
Το 1991, ο ιρακινός στρατός, κατά την υποχώρησή του, πυρπόλησε περισσότερες από 600 πετρελαιοπηγές, βυθίζοντας πολλές ημέρες το Κουβέιτ στο σκοτάδι. Αυτή τη φορά, η χώρα κατάφερε να διατηρήσει μέρος της παραγωγής πετρελαίου για την ηλεκτροδότηση και τις μονάδες αφαλάτωσης, μέχρι να μπορέσει να αυξήσει ξανά την παραγωγή και να στείλει πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ, που αποτελούν το επίκεντρο του πολέμου.
Ο ιστορικός στο Kuwait University και associate fellow του Chatham House, Μπάντερ Αλ-Σαΐφ, εκτιμά ότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται τη σημερινή σύγκρουση ως ακόμη ένα κεφάλαιο στον διαρκή αγώνα της χώρας για ανεξαρτησία.
«Το Κουβέιτ έπρεπε συνεχώς να διαχειρίζεται εξωτερικές απειλές και να αντιμετωπίζει πολύ μεγαλύτερους και, κατά περιόδους, ισχυρότερους γείτονες», ανέφερε. Η αίσθηση αυτή ενισχύθηκε μετά την ιρακινή εισβολή. «Το τραύμα παραμένει, ιδιαίτερα με 308 αγνοούμενους, τα άλυτα θαλάσσια σύνορα τόσο με το Ιράν όσο και με το Ιράκ και την επιστροφή στον πόλεμο τους τελευταίους μήνες».
Η συμμαχία με τις ΗΠΑ και το τίμημά της
Μετά την απελευθέρωσή του από τις δυνάμεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, το Κουβέιτ φιλοξένησε αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις, πληρώνοντας παράλληλα το τίμημα της στενής συμμαχίας του με την Ουάσιγκτον.
Οι βάσεις χρησιμοποιήθηκαν ως ορμητήριο κατά την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003, αφήνοντας το Κουβέιτ εκτεθειμένο σε πυραυλικές επιθέσεις από τον πρώην κατακτητή του. Δύο αμερικανικά στρατόπεδα, καθώς και αεροπορικές βάσεις, έχουν γίνει στόχος από τις πρώτες ημέρες του σημερινού πολέμου.
Η εισβολή του 1990, όμως, αποτέλεσε και την αφετηρία μιας ιδιαίτερης κουλτούρας αντίστασης, η οποία έχει πλέον χαραχθεί στη συλλογική μνήμη της χώρας.
Κατά την ιρακινή κατοχή αναπτύχθηκε ένα εσωτερικό κίνημα αντίστασης, τα μέλη του οποίου πραγματοποιούσαν σαμποτάζ, πράξεις πολιτικής ανυπακοής και μυστικές επιχειρήσεις πληροφοριών, διακινδυνεύοντας βασανιστήρια ή εκτέλεση. Δημιουργούσαν ακόμη και πλαστές ταυτότητες για Δυτικούς που κρύβονταν από τις ιρακινές δυνάμεις.
Αυτό το πνεύμα αντίστασης είναι εμφανές σήμερα στην Πόλη του Κουβέιτ. Στο αεροδρόμιο, οι ουρές των επιβατών συχνά εκτείνονται από την είσοδο μέχρι τα γκισέ check-in ενός κατάμεστου τερματικού σταθμού που είχε κατασκευαστεί αποκλειστικά για την Kuwait Airways. Οι περισσότερες πτήσεις μεταφέρθηκαν γρήγορα εκεί όταν ο τερματικός σταθμός των διεθνών αεροπορικών εταιρειών βομβαρδίστηκε για δεύτερη φορά.
Παράλληλα, τα ράφια των σούπερ μάρκετ παρέμειναν γεμάτα, καθώς οι εφοδιαστικές αλυσίδες ενισχύθηκαν μέσω της γειτονικής Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ. Η ρευστότητα στην οικονομία παρέμεινε άφθονη, ενώ τα εμπορικά κέντρα εξακολουθούν να γεμίζουν με καταναλωτές και επισκέπτες.
Το κίτρινο λουλούδι που έγινε σύμβολο
Την άνοιξη, δύο φίλοι θέλησαν να δημιουργήσουν ένα σύμβολο ενότητας που θα μπορούσαν να φορούν οι πολίτες του Κουβέιτ ως κονκάρδα. Επέλεξαν το φωτεινό κίτρινο λουλούδι της ερήμου Al-Arfaj.
Έκτοτε το σύμβολο έχει εμφανιστεί κρεμασμένο ακόμη και από γερανούς, αλλά και στα πέτα των αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων η πρέσβης της χώρας στις ΗΠΑ, Σέιχα Αλ-Ζέιν Αλ-Σαμπάχ.
«Όπως οι ίδιοι οι πολίτες, έτσι και το λουλούδι Al-Arfaj είναι ζωηρό, ανθίζει στις πιο δύσκολες συνθήκες και συμβολίζει την ανθεκτικότητα και την ικανότητα να σηκώνεσαι υπό πίεση», δήλωσε ο Μοχάμεντ Σαράφ, ο οποίος σχεδίασε και ανέπτυξε την ιδέα που είχε αρχικά ο φίλος του, Χάλεντ Αλφαντάλα.
Βαρύ οικονομικό πλήγμα παρά τα τεράστια αποθέματα
Οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου είναι, πάντως, σημαντικές. Το Κουβέιτ συγκαταλέγεται στις πλουσιότερες χώρες του κόσμου και στηρίζεται σε κρατικό επενδυτικό ταμείο αξίας άνω του 1 τρισ. δολαρίων, όμως η οικονομία έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα.
Οι εξαγωγές κατέρρευσαν μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ενώ η οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 7,9% το 2026, σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg News μεταξύ εννέα οικονομολόγων στα μέσα Ιουνίου.
Η κυβέρνηση, η οποία δαπανά περίπου τα τέσσερα πέμπτα των εσόδων της για μισθούς δημοσίων υπαλλήλων και επιδοτήσεις, έχει προσφύγει στις αγορές χρέους τρεις φορές από πέρυσι, καθώς το δημοσιονομικό έλλειμμα διευρύνθηκε.
«Παρά τη σοβαρότητα του σοκ, η οικονομία του Κουβέιτ έχει αντέξει την κρίση σχετικά καλά, χάρη στον συνδυασμό ισχυρών κρατικών αποθεμάτων, αποτελεσματικών παρεμβάσεων πολιτικής και περιφερειακής συνεργασίας», δήλωσε ο Ντάνιελ Κέι, επικεφαλής οικονομολόγος της National Bank of Kuwait.
Όπως σημείωσε, το ΑΕΠ θα δεχθεί αναπόφευκτα ισχυρό πλήγμα φέτος, ωστόσο αρκετοί δείκτες οικονομικής δραστηριότητας έχουν ανακάμψει σημαντικά από τα αρχικά χαμηλά τους.
Αμφιβολίες για την αμερικανική «ομπρέλα»
Το Κουβέιτ δεν έχει εμπλακεί άμεσα σε συνομιλίες με το Ιράν, πέρα από μία τηλεφωνική επικοινωνία των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών τον Ιούνιο, μετά το μνημόνιο κατανόησης για μια αμερικανοϊρανική ειρηνευτική συμφωνία, η οποία στη συνέχεια κατέρρευσε.
Ορισμένοι θεωρούν ότι ο σημερινός πόλεμος απέδειξε πως η συμμαχία δεκαετιών με τις ΗΠΑ δεν αποτελεί απόλυτη εγγύηση προστασίας. Η αμερικανική πρεσβεία στο Κουβέιτ έκλεισε μετά από πλήγμα που δέχθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου και επαναλειτούργησε τον Ιούνιο.
Σε διπλωματικό επίπεδο, το Κουβέιτ επιδιώκει στενότερες σχέσεις με Ευρωπαίους και Άραβες συμμάχους, προκειμένου να ενισχύσει την κυριαρχία και την άμυνά του. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο γειτονικό Ιράκ.
Μέσα στο νέο κλίμα αβεβαιότητας, ορισμένοι πολίτες μιλούν πλέον για την ανάγκη να μεταφέρουν μέρος των αποταμιεύσεών τους στο εξωτερικό και, εφόσον μπορούν, να αγοράσουν ακίνητα σε άλλες χώρες, φοβούμενοι περαιτέρω κλιμάκωση.
Οι αξιωματούχοι εμφανίζονται περισσότερο αισιόδοξοι. Ο Σεΐχης Μεσάαλ Αλ-Σαμπάχ, γενικός διευθυντής της Kuwait Direct Investment Promotion Authority, υποστηρίζει ότι η χώρα εξακολουθεί να προσελκύει μακροπρόθεσμες επενδύσεις και να προωθεί τον οικονομικό μετασχηματισμό της, χάρη στα «ισχυρά οικονομικά θεμελιώδη μεγέθη και το προοδευτικό όραμά της».
Τα καμένα κτίρια και το μήνυμα «business as usual»
Στο κέντρο της Πόλης του Κουβέιτ, ο πύργος που στέγαζε κάποτε τον Δημόσιο Οργανισμό Κοινωνικής Ασφάλισης υπενθυμίζει όσα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η χώρα. Πρόκειται πλέον για ένα καμένο και άδειο κέλυφος, με θέα σε έναν από τους βασικούς αυτοκινητοδρόμους που οδηγούν στην πρωτεύουσα. Το κτίριο χτυπήθηκε τον Μάρτιο.
Κι όμως, παρά τα συνεχιζόμενα ιρανικά πλήγματα, το Κουβέιτ εξακολουθεί να παρουσιάζει έντονη επιχειρηματική δραστηριότητα.
Η συμφωνία της Kuwait Petroleum με τις Blackstone, Brookfield Asset Management και KKR αφορά τη δημιουργία κοινοπραξίας που θα μισθώσει τα δικαιώματα χρήσης των αγωγών της KPC. Η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία εκτιμά ότι η συναλλαγή θα αποφέρει 7,85 δισ. δολάρια στο Κουβέιτ, κεφάλαια που θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση του προγράμματος αύξησης της πετρελαϊκής παραγωγής.
Σε αντίθεση με τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, που διαθέτουν εξαγωγικούς αγωγούς και εναλλακτικές οδούς, το Κουβέιτ εξαρτάται πλήρως από τα Στενά του Ορμούζ. Στα τέλη Μαρτίου, ένα πλήρως φορτωμένο πετρελαιοφόρο τυλίχθηκε στις φλόγες ανοικτά του Ντουμπάι μετά από ιρανικό πλήγμα.
«Το μέλλον της ενεργειακής ασφάλειας θα καθοριστεί από την ανθεκτικότητα σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της KPC, Σεΐχης Ναουάφ Αλ-Σαμπάχ.
Για την KPC, εξήγησε, αυτό σημαίνει τη δημιουργία ενός περισσότερο διασυνδεδεμένου, ευέλικτου και διαφοροποιημένου ενεργειακού συστήματος, ώστε η εταιρεία να παραμείνει αξιόπιστος προμηθευτής της παγκόσμιας αγοράς ανεξαρτήτως των προκλήσεων.
Οι αξιωματούχοι είναι αποφασισμένοι να εκπέμψουν το ίδιο μήνυμα που προωθούσαν και τις εβδομάδες πριν ξεσπάσει ο πόλεμος: το Κουβέιτ παραμένει ανοικτό για επενδύσεις και επιχειρηματική δραστηριότητα.
Η διευθύνουσα σύμβουλος της Franklin Templeton, Τζένι Τζόνσον, πραγματοποίησε σύντομη επίσκεψη τον Ιούλιο, ανάμεσα σε μία νυχτερινή επίθεση και ένα νέο κύμα πληγμάτων λίγες ώρες μετά την αναχώρησή της. Ο διευθύνων σύμβουλος της Brookfield, Μπρους Φλατ, βρέθηκε επίσης στο Κουβέιτ τον περασμένο μήνα για συναντήσεις με αξιωματούχους.
Παράλληλα, υπάρχει εμπιστοσύνη στις εθνικές άμυνες. Σύμφωνα με αξιωματούχο Άμυνας της χώρας, το 98% των πυραύλων και των drones έχει αναχαιτιστεί. Οι πολίτες έχουν μάλιστα εξοικειωθεί τόσο πολύ με τον ήχο του επικείμενου κινδύνου, ώστε αρκετοί αγνοούν πλέον τις σειρήνες.
Ωστόσο, για πολλούς, η νέα σύγκρουση έχει παγιώσει το βαθύ αίσθημα ανασφάλειας που υπάρχει από την εισβολή του Ιράκ. Ο πόλεμος με το Ιράν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένας πόλεμος φθοράς, χωρίς ορατό τέλος.
Διαβάστε επίσης
«Πύργος Σαλιαρέλη»: Ραντεβού τον… Σεπτέμβρη για νέο σφυρί με σκόντο (pics)
Χουάν Ταμαρίζ: Εφυγε ο μάγος του ιλουζιονισμού – Εκανε την καρτομαντεία παγκόσμιο φαινόμενο
ΔΕΘ 2026: Στο τραπέζι το νέο πακέτο για μικρομεσαίους και εισοδήματα – Πού πέφτει το βάρος
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.