Τώρα που ο Τιμ Κουκ απαλλάσσεται από το βάρος της καθημερινής διοίκησης της Apple Inc., θα μπορεί να αφιερώνει περισσότερο χρόνο σε έναν ρόλο που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία: αυτόν του παγκόσμιου εκπροσώπου της εταιρείας.
Στην ανακοίνωση για τη νέα του θέση ως εκτελεστικού προέδρου, η Apple ανέφερε ότι ο Κουκ θα ασχολείται πλέον περισσότερο με τη συνεργασία με κυβερνήσεις και φορείς χάραξης πολιτικής σε όλο τον κόσμο. Ο ρόλος αυτός αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την εταιρεία, καθώς συμπίπτει με τις εμπορικές εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αλλά και με τις αυξημένες γεωπολιτικές πιέσεις που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν.
Παράλληλα, ο νέος διευθύνων σύμβουλος, Τζον Τέρνους, θα επικεντρωθεί στην εξέλιξη των προϊόντων της Apple και στην ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις συσκευές της εταιρείας. Ο Κουκ, από την πλευρά του, θα συνεχίσει να διατηρεί στενές επαφές τόσο με την Ουάσιγκτον, όσο και με το Πεκίνο, καθώς οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου ανταγωνίζονται για παγκόσμια πρωτοκαθεδρία. Ο νέος του ρόλος ουσιαστικά επεκτείνει τη «διπλωματία εταιρικού επιπέδου» που χαρακτήρισε τα 15 χρόνια της ηγεσίας του στην Apple.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του ως CEO, ο Κουκ ανέπτυξε ένα τεράστιο δίκτυο παραγωγής με επίκεντρο την Κίνα, συμβάλλοντας καθοριστικά στην εκτόξευση της Apple στην κορυφή της τεχνολογικής βιομηχανίας και στην καθιέρωσή της για χρόνια ως την πιο πολύτιμη εταιρεία στον κόσμο. Παράλληλα, πριν από σχεδόν μία δεκαετία, επέλεξε να αναπτύξει στενές σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, κάτι που τον κατέστησε έναν από τους λίγους ηγέτες της τεχνολογίας που συνεργάστηκαν άμεσα με τον πρόεδρο των ΗΠΑ κατά την πρώτη του θητεία, σύμφωνα με το Bloomberg.
«Η μετάβαση του Τιμ Κουκ στη θέση του εκτελεστικού προέδρου έχει στρατηγική λογική και πιθανότατα είναι ο ρόλος στον οποίο μπορεί να συνεχίσει να δημιουργεί πραγματική αξία για την Apple», δήλωσε ο Φρανσίσκο Χερονίμο, αντιπρόεδρος της IDC στον τομέα των καταναλωτικών συσκευών. Όπως τόνισε, η απαλλαγή του από τις καθημερινές επιχειρησιακές ευθύνες «μπορεί να τον καταστήσει ακόμη πιο αποτελεσματικό σε αυτό που ήδη κάνει καλύτερα: τη διαχείριση σύνθετων γεωπολιτικών ισορροπιών, όπου οι προσωπικές σχέσεις και η εμπιστοσύνη έχουν εξίσου μεγάλη σημασία με τα καθαρά εμπορικά επιχειρήματα».
Προκλήσεις στις σχέσεις με την Κίνα
Χάρη, εν μέρει, στον Τιμ Κουκ, η Apple διατηρούσε για χρόνια σταθερές και ομαλές σχέσεις με το Πεκίνο. Ωστόσο, η ισορροπία αυτή έχει αρχίσει να διαταράσσεται τα τελευταία χρόνια, καθώς οι εντάσεις με την Ουάσιγκτον κλιμακώνονται και κινεζικές εταιρείες όπως η Tencent Holdings Ltd. και η Huawei Technologies Co. ενισχύουν τον ανταγωνισμό και περιορίζουν τα περιθώρια της Apple στην τοπική αγορά.
Παρά τις δυσκολίες, η Apple έχει σημειώσει πολύ μεγαλύτερη επιτυχία στην Κίνα σε σχέση με άλλες εταιρείες της Silicon Valley – και πιθανότατα σε σχέση με κάθε άλλη μεγάλη αμερικανική εταιρεία τα τελευταία χρόνια. Ο Κουκ συνέβαλε καθοριστικά στη δημιουργία της μεγάλης μονάδας παραγωγής iPhone στο Ζενγκτζόου, σε μια εποχή που η διεθνής εικόνα της Κίνας συνδεόταν κυρίως με φθηνά αντίγραφα και προϊόντα χαμηλής προστιθέμενης αξίας. Αυτή η πρώιμη στρατηγική επένδυση βοήθησε την Apple να αποκτήσει ισχυρή παρουσία και θετική αποδοχή στην κινεζική αγορά ήδη από τα πρώτα χρόνια της επέκτασής της.
Οι κινήσεις αυτές έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στο να εξελιχθεί η Κίνα σε βασικό κόμβο της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας της τεχνολογίας, που σήμερα περιλαμβάνει εκατοντάδες συνεργαζόμενες εταιρείες. Παράλληλα, οι τακτικές επισκέψεις του Κουκ σε καταστήματα της Apple και η προσεκτικά ελεγχόμενη παρουσία του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συνέβαλαν στο να ενισχύσει την εικόνα του και να αποκτήσει ευρύτερη απήχηση. Η Κίνα παραμένει η μεγαλύτερη ενιαία αγορά της Apple μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η επιτυχία της εταιρείας στη χώρα στηρίζεται και στο γεγονός ότι, σε αντίθεση με άλλες εταιρείες όπως η Google της Alphabet Inc., συμμορφώνεται πλήρως με το ρυθμιστικό πλαίσιο και τους κανόνες περιεχομένου.
Ως ένας από τους μεγαλύτερους ιδιωτικούς εργοδότες στην Κίνα, μέσω του εκτεταμένου δικτύου τοπικών προμηθευτών της, η Apple βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ιδιαίτερα σύνθετες συνθήκες. Από τη μία πλευρά, πρέπει να διαχειριστεί τις πιέσεις και τις απειλές της κυβέρνησης Τραμπ για την επιβολή δασμών, οι οποίες θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν τις ροές προϊόντων και εξαρτημάτων, από μικροτσίπ μνήμης έως επεξεργαστές τεχνητής νοημοσύνης. Από την άλλη, δραστηριοποιείται σε ένα περιβάλλον όπου το Πεκίνο επιχειρεί να ενισχύσει εγχώριες εταιρείες, με στόχο να τις μετατρέψει σε παγκόσμιους ηγέτες στον τομέα του hardware και των ηλεκτρονικών εξαρτημάτων.
Η επόμενη μεγάλη πρόκληση για τον Κουκ θα είναι να διατηρήσει την ισχυρή παρουσία της Apple στην Κίνα, ενώ η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο συγκρούονται σε διάφορους τομείς, από το εμπόριο, έως τη Μέση Ανατολή, διαμορφώνοντας ένα ιδιαίτερα τεταμένο περιβάλλον για τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Οι σχέσεις με την κινεζική κυβέρνηση είναι πολύ πιο καθοριστικές για την επιχειρηματική επιτυχία συγκριτικά με πολλές άλλες αγορές, και εκεί η Apple αντιμετωπίζει χαμηλή καταναλωτική ζήτηση, αλλά και έντονο ανταγωνισμό από ισχυρές εγχώριες εταιρείες όπως η Huawei και η Xiaomi Corp.
Ταυτόχρονα, η ίδια η δομή της επιχείρησης αλλάζει, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις δημιουργούν όλο και περισσότερες πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Η προσπάθεια της Apple να περιορίσει αυτούς τους κινδύνους, μεταφέροντας για παράδειγμα τη συναρμολόγηση iPhone που προορίζονται για τις ΗΠΑ εκτός Κίνας, έχει προκαλέσει αντιδράσεις από το Πεκίνο. Σε άλλες περιπτώσεις, η κυρίαρχη θέση της στην αγορά έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια σε ισχυρούς τοπικούς ανταγωνιστές με σημαντική επιρροή, όπως η Tencent και η ByteDance Ltd.
Φέτος, η Apple συμφώνησε να μειώσει τις προμήθειες που παίρνει από το App Store, προσπαθώντας έτσι να μειώσει τις εντάσεις και να απαντήσει στις κατηγορίες ότι έχει υπερβολικά μεγάλη επιρροή στην κινεζική αγορά.
Νέα δοκιμασία στην Ινδία
Μια νέα πρόκληση για τις διπλωματικές ικανότητες του Κουκ διαμορφώνεται στην Ινδία, μια αγορά με μεγάλη προοπτική για το iPhone, αλλά ακόμη υποανάπτυκτη και ιδιαίτερα σύνθετη. Το ταχέως αναπτυσσόμενο τεχνολογικό οικοσύστημα της χώρας παραμένει σε αρχικά στάδια και απέχει πολύ από την κλίμακα και τον όγκο παραγωγής της «iPhone City», δηλαδή του είδους βιομηχανικής συγκέντρωσης που χρειάζεται η Apple για να διατηρεί υψηλή αποδοτικότητα και κερδοφορία.
Οι σχέσεις μεταξύ Νέου Δελχί και Πεκίνου είναι, σε ορισμένα σημεία, εξίσου περίπλοκες με τις εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Μόλις πριν από λίγα χρόνια, οι στρατιωτικές δυνάμεις Ινδίας και Κίνας συγκρούστηκαν στην περιοχή των Ιμαλαΐων, γεγονός που επιβάρυνε ακόμη περισσότερο το ήδη τεταμένο κλίμα μεταξύ των δύο χωρών.
Επιπλέον, η Ινδία έχει καταστήσει σαφή την πρόθεσή της να εξελιχθεί σε μεγάλη βιομηχανική δύναμη, ακόμη και εις βάρος της Κίνας εφόσον χρειαστεί. Ωστόσο, ο Κουκ έχει λιγότερη εμπειρία στην ινδική αγορά και πιο περιορισμένες σχέσεις με τοπικούς επιχειρηματικούς ηγέτες, όπως η Tata Steel Ltd και η Reliance Industries Ltd. Πρόκειται για έναν κλάδο που κυριαρχείται σε μεγάλο βαθμό από ισχυρούς δισεκατομμυριούχους και οικογενειακές επιχειρήσεις με μεγάλη επιρροή.
Η μεγάλη στροφή της Apple προς την Ινδία
Η παραγωγή του iPhone έχει μεταφερθεί σταδιακά από την Κίνα στην Ινδία, με στόχο η Apple να μειώσει την έκθεσή της στους αμερικανικούς δασμούς που επιβάλλονται στα κινεζικά προϊόντα.
Πέρυσι, η εταιρεία αύξησε την παραγωγή iPhone στην Ινδία κατά 53% περίπου και πλέον κατασκευάζει εκεί περίπου το 25% των κορυφαίων μοντέλων της. Η εξέλιξη αυτή δείχνει την προσπάθεια της Apple να προσαρμοστεί στο νέο εμπορικό περιβάλλον και να περιορίσει τους κινδύνους από την εξάρτηση της Κίνας. Στην Ινδία, ο Κουκ προχώρησε σε μια τολμηρή επένδυση στην τοπική παραγωγή, σε μια περίοδο που λίγες μεγάλες πολυεθνικές ήταν έτοιμες να κάνουν αντίστοιχο βήμα.
«Αυτό που έχει καταφέρει η Apple στην Ινδία θα μείνει στην ιστορία», δήλωσε η Αρούνα Σουνταραράτζαν, συνταξιούχος δημόσια υπάλληλος και πρώην ανώτατη αξιωματούχος στα υπουργεία Τεχνολογίας και Τηλεπικοινωνιών της χώρας.
Στο επόμενο στάδιο, ο Κουκ θα πρέπει να πείσει τους βασικούς προμηθευτές της Apple ότι η εταιρεία παραμένει ο πιο σημαντικός συνεργάτης τους στη νέα εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Σε αυτό το δίκτυο περιλαμβάνονται κολοσσοί όπως η Taiwan Semiconductor Manufacturing Co., η Foxconn, η Samsung Electronics Co. και η SK Hynix στη Νότια Κορέα.
Εδώ και χρόνια, η Apple είχε σχεδόν απόλυτη επιρροή στο δίκτυο των κατασκευαστών της, χάρη στον τεράστιο όγκο παραγωγής της και την υψηλή της φήμη για ποιότητα, στοιχεία που ενίσχυαν και τη θέση των ίδιων των προμηθευτών της. Ωστόσο, οι ισορροπίες αλλάζουν. Πλέον, η Nvidia Corp. έχει εξελιχθεί σε βασική πηγή εσόδων για την TSMC, ενώ η Samsung και η SK Hynix δίνουν έμφαση στην πιστοποίηση για τα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης. Ακόμη και η Foxconn, μία από τις βασικές εταιρείες πίσω από την επιτυχία του iPhone, αυξάνει τα έσοδά της από τους διακομιστές με πολύ ταχύτερο ρυθμό σε σχέση με τις κινητές συσκευές.
Διατήρηση στενών σχέσεων με τον Τραμπ
Ακόμη και καθώς ο Κουκ αναλαμβάνει ρόλο εκπροσώπου της Apple σε άλλες αγορές, θα πρέπει ταυτόχρονα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην Ουάσιγκτον και να διατηρεί τη σχέση του με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κάποτε τον αποκάλεσε, σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο, «Τιμ Απλ».
Κατά την πρώτη θητεία του, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι ο Κουκ είναι «εξαιρετικός διευθυντής», σημειώνοντας ότι «με καλεί, ενώ άλλοι δεν το κάνουν». Πέρυσι, ο Κουκ του είχε προσφέρει ως δώρο μια γυάλινη πλάκα με το λογότυπο της Apple πάνω σε βάση από χρυσό 24 καρατίων.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social την Τρίτη, ο Τραμπ αναφέρθηκε με θετικά λόγια στον Κουκ, χαρακτηρίζοντάς τον «έναν απίστευτο άνθρωπο» και εκφράζοντας την εκτίμησή του για «μια μακρά και πολύ καλή σχέση» με τον απερχόμενο επικεφαλής της Apple. Παράλληλα, θυμήθηκε την πρώτη φορά που τον είχε καλέσει ο Κουκ κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας.
«Όταν έλαβα την κλήση, σκέφτηκα: «Ουάου, είναι ο Τιμ Απλ που με καλεί, πόσο σημαντικό είναι αυτό;»», έγραψε.
«Ήμουν πολύ εντυπωσιασμένος που ο επικεφαλής της Apple με καλούσε. Μου εξήγησε το πρόβλημά του, το οποίο ήταν δύσκολο. Ένιωσα ότι είχε δίκιο και το έλυσα γρήγορα και αποτελεσματικά», έγραψε ο Τραμπ, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για το ζήτημα στο οποίο αναφερόταν.
Η στενή σχέση του Κουκ με τον Τραμπ βοήθησε την Apple να αποφύγει δασμούς δισεκατομμυρίων δολαρίων σε προϊόντα που προέρχονται από την Κίνα και άλλες χώρες. Η σχέση αυτή αναμένεται να παραμείνει καθοριστικής σημασίας, καθώς η κυβέρνηση εξετάζει την επιβολή νέων δασμών σε εμπορικούς εταίρους.
Αν και ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι ήταν πάντα «μεγάλος θαυμαστής του Τιμ Κουκ», οι δύο τους δεν είχαν πάντα κοινή στάση, ιδιαίτερα σε ζητήματα μετανάστευσης. Το 2019, ο επικεφαλής της Apple διαφώνησε με τον πρόεδρο, στηρίζοντας μέτρα προστασίας για νέους που είχαν μεταφερθεί παράνομα στις ΗΠΑ όταν ήταν παιδιά. Νωρίτερα φέτος, φέρεται να επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Τραμπ για να συζητήσουν την αυστηρή μεταναστευτική πολιτική στη Μινεσότα, ζητώντας πιο ήπια προσέγγιση.
Το 2017, η στάση του Κουκ απέναντι στον Τραμπ τον διαφοροποίησε από τα περισσότερα στελέχη της τεχνολογικής βιομηχανίας. Ωστόσο, έκτοτε και άλλοι διευθύνοντες σύμβουλοι της Silicon Valley έχουν αναπτύξει στενές σχέσεις συνεργασίας με τον πρόεδρο. Ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia και ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ της Meta Platforms Inc. έχουν αναδειχθεί σε εμφανείς υποστηρικτές του Τραμπ, ο οποίος με τη σειρά του στηρίζει το όραμά τους για ευρεία υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης ως μέρος της οικονομικής του στρατηγικής.
Σε δηλώσεις του σε γενική συνέλευση εργαζομένων την Τρίτη, ο Κουκ ανέφερε ότι σκοπεύει να αξιοποιήσει την πολυετή εμπειρία του στη διπλωματία εκ μέρους της Apple. «Αυτός είναι ένας τομέας στον οποίο έχουμε χτίσει σχέσεις εδώ και πάνω από μια δεκαετία και πιστεύω ότι μπορώ να συμβάλω περαιτέρω», είπε. «Και πιθανότατα θα βοηθήσω και σε κάποια άλλα θέματα», πρόσθεσε.
Διαβάστε ακόμη
Πώς το bitcoin μπορεί σύντομα να ξεπεράσει και πάλι τα $80.000 (γράφημα)
ΔΕΗ: Το στοίχημα των €4 δισ., οι hyperscalers στην Κοζάνη και το νέο ευρωπαϊκό growth story
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.