Καθώς o πόλεμος στην Ουκρανία διαρκεί πέντε και πλέον χρόνια, οι ρωσικές επιχειρήσεις δεν μπορούν πλέον να ανταποκριθούν στον ρυθμό της πολεμικής μηχανής του Κρεμλίνου.
Χρόνια οξείας έλλειψης εργατικού δυναμικού έχουν ωθήσει τους μισθούς πολύ υψηλότερα από την αύξηση της παραγωγικότητας, αναγκάζοντας τις εταιρείες να πληρώνουν περισσότερα για να παράγουν την ίδια ποσότητα προϊόντων.
Τα προηγούμενα χρόνια, τα ραγδαία αυξανόμενα έσοδα των εταιρειών απορροφούσαν την πίεση. Τώρα, με την οικονομική άνθηση της περιόδου του πολέμου να έχει φτάσει στο τέλος της, οι επιχειρήσεις μεταβαίνουν σε κατάσταση επιβίωσης, μειώνοντας δραστικά τα κόστη με τρόπους που ενδέχεται να αποκλείσουν πολλές από την πρόσληψη εργαζομένων.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις τoυ Bloomberg, η αύξηση των μισθών έχει ξεπεράσει την παραγωγικότητα κατά περίπου 5% από την έναρξη του πολέμου το 2022. Το ποσοστό αυτό πλησιάζει το χάσμα που καταγράφηκε κατά τη διάρκεια της άνθησης της Ρωσίας που τροφοδοτήθηκε από το πετρέλαιο τη δεκαετία του 2000 και είναι σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της περιόδου 2009-2021, ο οποίος ήταν περίπου 1%.
Το Bloomberg θεωρεί την τάση αυτή ως μια εκδοχή του «ολλανδικού συνδρόμου» εν καιρώ πολέμου. Αντί τα έσοδα από το πετρέλαιο να προσελκύουν εργατικό δυναμικό και κεφάλαια στον ενεργειακό τομέα, αποδυναμώνοντας παράλληλα τον υπόλοιπο οικονομικό ιστό, οι τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες τα κατευθύνουν προς τις αμυντικές βιομηχανίες, ωθώντας προς τα πάνω το κόστος εργασίας και υπονομεύοντας σταθερά την ανταγωνιστικότητα των μη στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η Ρωσία έχει θέσει ως στόχο την πρόσληψη 409.000 στρατιωτών για τον πόλεμο φέτος, κάτι που συνεπάγεται μηνιαία αποχώρηση έως και 34.000 ανδρών από το εργατικό δυναμικό του ιδιωτικού τομέα. Αυτό επαναλαμβάνει ένα μοτίβο προηγούμενων ετών, καθώς ο στρατός επιδιώκει να αντικαταστήσει τον τεράστιο αριθμό στρατιωτών που σκοτώνονται και τραυματίζονται κάθε μήνα στην Ουκρανία.
Η απασχόληση στον τομέα της στρατιωτικής παραγωγής έχει αυξηθεί κατά περίπου 510.000 από το τέλος του 2021, φτάνοντας τα 2,8 εκατομμύρια, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Oxford Economics.
Ο μηνιαίος μισθός ενός στρατιώτη ήταν περίπου τετραπλάσιος του μέσου ρωσικού μισθού το 2022, αλλά τώρα πλησιάζει το διπλάσιο του μέσου όρου, σύμφωνα με εκτιμήσεις τoυ Bloomberg. Περαιτέρω αυξήσεις στα μπόνους στρατολόγησης θα μπορούσαν να αναγκάσουν τις μη στρατιωτικές επιχειρήσεις να αυξήσουν ξανά τους μισθούς και να διαιωνίσουν τον κύκλο.
Σύμφωνα με την αναλυτή του Bloomberg Economics, Εκατερίνα Βλάσοβα, «η αύξηση των μισθών που βοήθησε τον Πούτιν να αντέξει τον πόλεμο γίνεται πλέον ένας από τους μεγαλύτερους περιορισμούς στη διατήρησή του. Οποιαδήποτε απόφαση θα εξαρτηθεί τελικά από στρατιωτικούς και πολιτικούς υπολογισμούς, δεδομένης της αναστάτωσης και της απογοήτευσης του κοινού που θα προκαλούσε μια νέα επιστράτευση».
Οι μέσοι μηνιαίοι μισθοί αυξήθηκαν σε 101.784 ρούβλια (1.280 δολάρια) το 2025 από 57.244 ρούβλια το 2021. Με βάση την ισοτιμία αγοραστικής δύναμης, αυτό τοποθετεί τη Ρωσία πάνω από την Ελλάδα, τη Σλοβακία και την Ουγγαρία στην τελευταία ετήσια κατάταξη μισθών του ΟΟΣΑ, ένα σημάδι του πόσο πολύ οι μισθοί έχουν ξεπεράσει την παραγωγικότητα.
Η ανισορροπία αυτή έχει καταστεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την κυβέρνηση και την κεντρική τράπεζα, καθώς τα μέτρα νομισματικής πολιτικής είχαν μόνο περιορισμένη επιτυχία.
Τα νοικοκυριά συνεχίζουν να λαμβάνουν περισσότερα χρήματα για να δαπανήσουν χωρίς αντίστοιχη αύξηση της προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών, με αποτέλεσμα να αμβλύνεται ο αντίκτυπος μιας παρατεταμένης περιόδου υψηλών επιτοκίων.
Η διοικητής της Τράπεζας της Ρωσίας, Ελβίρα Ναμπιουλίνα, έχει υποστηρίξει ότι τα υψηλά επιτόκια θα ωθούσαν τη μετακίνηση του σπάνιου εργατικού δυναμικού από τις πιο αδύναμες εταιρείες προς τις πιο παραγωγικές, επιτρέποντας στην οικονομία να συνεχίσει να αναπτύσσεται παρά την έλλειψη εργατικού δυναμικού. Αντίθετα, η κρατική στήριξη προς μεγάλες, αναποτελεσματικές επιχειρήσεις φαίνεται να εμποδίζει αυτή την ανακατανομή.
Η Τατιάνα Ορλόβα, οικονομολόγος της Oxford Economics, περιέγραψε τη δυναμική αυτή ως έναν φαύλο κύκλο: η έλλειψη εργατικού δυναμικού απαιτεί υψηλότερη παραγωγικότητα που επιτυγχάνεται μέσω επενδύσεων, αλλά τα υψηλά επιτόκια περιορίζουν αυτές τις δαπάνες, ιδίως εκτός των «προτεραιότητας» τομέων που ευνοούνται από το κράτος και επωφελούνται από επιδοτούμενα δάνεια.
Διαβάστε ακόμη
Ορμούζ: Το αίνιγμα των 9 εκατ. βαρελιών – Πόσο πετρέλαιο περνά πραγματικά
Γιατί η BYD «κρέμασε» τον Ερντογάν: Το εργοστάσιο που πάγωσε και η οργή της Άγκυρας (tweets)
Παταγονία: Η επική διαδρομή στο Πέρασμα των Δακρύων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.